qishloq xo‘jalik hayvonlarini o‘sish va rivojlanish qonuniyatları

DOCX 9 pages 51.8 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.8 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

3-mavzu: qishloq xo‘jalik hayvonlarni o‘sish va rivojlanish qonuniyatlari. reja: 1.o‘sishning davriyligi va uning jadalligini yoshi va ulg‘ayishi bilan pasayishi. 2. o‘sish va rivojlanish davrlari. 3.o‘sish va rivojlanish turlari. 4.hayvonlarning o‘sish va rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar. tayanch iboralar: o‘sish, rivojlanish qonuniyatlari, embrional, post embrional, qarilik, etuklik, jinsiy va fiziologik etilish, ozuqa, yosh, jins, yil fasllarining ta’siri, embrionalizm, infantilism, neoteniya. hayvon hayoti ma’lum davrlardan iborat bo‘lib, u faqatgina morfofiziologik o‘zgarishlar bo‘lib qolmasdan, hayot sharoitlari bilan ajralib turadi. hayvon hayoti embrional va postembrional davrlardan iborat. birinchi davrda homila ona qornida qondagi tayyor to‘yimli moddalar bilan oziqlanadi, parranda embrioni esa tuxum tarkibidagi oziqa zahiralari hisobiga yashaydi, bu sharoit homilani tashqi muhit ta’siridan ham asraydi. tug‘ilgandan keyin u butunlay boshqa olamda o‘zini his qiladi, havo, suv, sut, oziqaga muhtojlik bilan, o‘rganmagan tashqi muhit ta’siriga duchor bo‘ladi. tashqi muhit sharoitlariga talab o‘zgaradi. n.p.chirvinskiy etarli oziqlantirmaslik skeletning hamma qismlarining rivojlanishiga bir xilda ta’sir etmasdan, shu davrda jadal …

2 / 9

rivojlanmay qolishga (o‘q suyaklari) sabab bo‘ladi, unga infantilizm deyiladi. bunday hayvonlar tanasi yangi tug‘ilgan hayvon tanasini eslatadi. bunday hayvonlar jinsiy balog‘at yoshida ham shunday boqilsa ular jinsiy jihatdan ham to‘laqonli bo‘lmaydilar. neoteniya, a.a.maligonov bo‘yicha bu tana o‘sishdan qolgani holda, jinsiy faoliyati me’yorda bo‘lishiga aytiladi. embrionalizm va infantilizm asoratlarini keyinchalik to‘liq tuzatish imkoniyati bo‘lmaydi, shuning uchun ularning oldini olish choralarini ko‘rish kerak. 2.o‘sish va rivojlanish quyidagi davrlarga bo‘linadi embrional davr. turli hayvonlarda bu davr davomiyligi turlicha bosqichdan iborat bo‘ladi (g.a.shmidt bo‘yicha): murtak otalangandan boshlab embrion belgilari, yoki tanada asosiy tizim va a’zolar hosil bo‘lgungacha davr. tuxum hujayrasi tuxumdondan ajralib chiqqandan keyin tuxum yo‘li bo‘ylab harakat qiladi, u zahira oziqalaridan, hamda bachadon suyuqligidan foydalanib yashaydi. embrion hali plasentaga yopishmagan. bu davr qoramollarda-35, qo‘ylarda-29, cho‘chqalarda-22 kunni tashkil qiladi. homila oldi davri ovqat hazm qilish, qon aylanish sistemalari, muskullar, o‘q va atrof skelet shakllanib, suyaklashish jarayoni kechib, sut bezlari paydo bo‘ladi. homila asosan bachadon …

3 / 9

an o‘sish tezligi pasayib boradi. embrional davrning oxirida homila tug‘ilib, organizm butunlay yangi sharoitda yashashga majbur bo‘ladi, ya’ni postembrional davr boshlanadi. postembrional davr. yangi tug‘ilgan qulunlar 40-60; buzoqlar 25-40; qo‘zilar 3-5; cho‘chqa bolalari 1-1,5 kg, quyon bolalari 50 g, jo‘jalar 36-40 g tosh bosadi. postembrional davrda ham hayvonlarning tashqi muhitga, hayot sharoitiga talabi o‘zgaradi va 5 davrni o‘z ichiga oladi (p.d.pshenichniy bo‘yicha): yangi tug‘ilganlik (tug‘ilgandan 10-20 kunlikgacha). yashash sharoiti keskin o‘zgargan. ona organizmidan tashqarida yashashga ko‘nikadi. o‘pka bilan nafas ola boshlaydi; ovqat hazm qilish, siydik ajratish a’zolarni o‘zgacha ishlay boshladi; qon hosil bo‘lish manbalari harakatga keladi; mustaqil tana haroratini ta’minlaydi; tanani tashqi muhit bilan bog‘lovchi va himoya shartli reflekslari paydo bo‘ladi. yagona oziqa – ona suti hisoblanadi. sut davri (qoramollarda 3-4 oy) sut bilan oziqlantirish tugaguncha davom etadi, shu davrda asosan sut bilan uning oxirida esa o‘simlik oziqalarini iste’mol qila boshlaydi, oshqozon-ichak tizimi va unda mikroorganizmlar rivojlanadi. muskullar, suyaklar, to‘qima …

4 / 9

g susayishi, ham mahsuldorlikni pasayishi bilan ta’riflanadi. organizm bo‘shashib uni o‘limga yaqinlashtiradi, u tez etiluvchan hayvonlarda ertaroq, kech etiluvchan hayvonlarda esa kechroq ro‘y beradi. yangi tug‘ilgan buzoq va sigir tana qismlarining nisbati. 3 ta o‘sish va rivojlanish turlari quyidagilaridir. ritmik o‘sish-bunda hayvon tana qismlari bir-biriga nisbatan proporstional rivojlanadi, bu o‘sish qoramollarda 12-15 oyligida,qo‘ylarda esa 10-12 oyligida kuzatiladi. korrelativ o‘sish-bunday o‘sish organizmning barcha tana qismlarini bir-biriga nisbatan kam yoki ko‘p o‘sganligini bildiradi,masalan hayvon tug‘ilganda oyoqlari tanasiga nisbatan uzun bo‘ladi. notekis o‘sish.-bu qonuniyat tanada organizmda to‘qima va a’zolarning bir vaqtda shakllanmaganligi, ularning har xil tezlik va davomiylikda o‘sish va rivojlanishiga bog‘liq. barcha qishloq xo‘jalik hayvonlari ontogenezining dastlabki paytida uzunligi, keyinchalik uning o‘sishida har xillik ro‘y beradi (o‘q va atrof skelet), natijada hayvon tipi aniqlanadi: a)tuyoqlilarda bo‘g‘ozlikning ikkinchi yarmida tayanch suyaklar (oyoq suyaklari), tug‘ilgandan keyin esa o‘q suyaklari jadal o‘sadi. bu jarayon evolyutsion taraqqiyot ta’siri bo‘lib, yangi tug‘ilgan ha,,yvonlarning chopishini ta’minlaydi, ya’ni onasiga …

5 / 9

tez o‘sadi. v)dengiz cho‘chqalarida ona qornida va tug‘ilgandan keyin o‘q va tayanch suyaklari bir xil jadallikda o‘sadi. organizm rivojlanishining turli davrlarida to‘yimli moddalarga bo‘lgan talabi. postembrional o‘sish va rivojlanish turli yosh davrlarida turli jadallikda kechadi. dastlabki 3-5 oy davomida jadal o‘sish bilan birga tana sifat o‘zgarishlari ham ro‘y beradi, ona qornidagi sharoitdan ona sutini ichishga o‘rganish, qon aylanish, nafas olish, ozuqa hazm qilish a’zolarining faolligi bilan bog‘liq. bu davrda yosh organizm o‘simlik ozuqalarini hazm qilish, ozuqa hazm qilish va qon aylanish o‘rtasida modda almashinuvi qaytadan tuziladi, oqsil, mineral moddalar va suv almashinuvi jadallashadi. shu davrda a’zo va to‘qimalar jadal o‘sib yuqori kunlik o‘sishni ta’minlaydi. sut yo‘nalishidagi mollarda jadal o‘sish 1,5-2 yoshgacha davom etadi. yosh ulg‘ayishi bilan qo‘shimcha vazn tarkibi o‘zgarib, sifatli ozuqalarga bo‘lgan talab ham kuchayadi. yosh organizm tanasida oqsil moddalarini ko‘proq hosil qiladi, u esa modda almashinuvida qatnashadi. yosh ulg‘ayishida bu hol o‘zgarib tanada ko‘proq yog‘ paydo bo‘ladi. buzoqlarda …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qishloq xo‘jalik hayvonlarini o‘sish va rivojlanish qonuniyatları"

3-mavzu: qishloq xo‘jalik hayvonlarni o‘sish va rivojlanish qonuniyatlari. reja: 1.o‘sishning davriyligi va uning jadalligini yoshi va ulg‘ayishi bilan pasayishi. 2. o‘sish va rivojlanish davrlari. 3.o‘sish va rivojlanish turlari. 4.hayvonlarning o‘sish va rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar. tayanch iboralar: o‘sish, rivojlanish qonuniyatlari, embrional, post embrional, qarilik, etuklik, jinsiy va fiziologik etilish, ozuqa, yosh, jins, yil fasllarining ta’siri, embrionalizm, infantilism, neoteniya. hayvon hayoti ma’lum davrlardan iborat bo‘lib, u faqatgina morfofiziologik o‘zgarishlar bo‘lib qolmasdan, hayot sharoitlari bilan ajralib turadi. hayvon hayoti embrional va postembrional davrlardan iborat. birinchi davrda homila ona qornida qondagi tayyor to‘yimli moddalar bilan oziqlanadi, p...

This file contains 9 pages in DOCX format (51.8 KB). To download "qishloq xo‘jalik hayvonlarini o‘sish va rivojlanish qonuniyatları", click the Telegram button on the left.

Tags: qishloq xo‘jalik hayvonlarini o… DOCX 9 pages Free download Telegram