shaxsrivojlanishi va shakllanishini harakatga keltiruvchi kuchlar. shaxs nazariyalarini psixodinamik yo‘nalishi

PPTX 29 pages 171.3 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 171.3 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

слайд 1 mavzu: shaxs rivojlanishi va shakllanishini harakatga keltiruvchi kuchlar . shaxs nazariyalarini psixodinamik yo‘nalishi. reja: shaxsni tadqiq etilish tarixi shaxs psixologik tadqiqotlar predmeti sifatida shaxsni emperik o‘rganish metodologiyasi 1.shaxsni tadqiq etilish tarixi odatda shaxs ijtimoiy fanlarning o’rganish predmeti bo’lib, ular insoniyat tarixida shaxs shakllanishining umumiy qonuniyatlarini, jamiyatning rivojlanish jarayonida inson hayotining ijtimoiy sharoitlariga bog`liq holda shaxsning o’zgarishi bilan aloqador masalalarning mohiyatini ochib beradi. shaxs muammosini tadqiq qilishga tibbiy, tabiiy, ijtimoiy fanlar va falsafa fani o‘ziga xos ahamiyatga ega. “shaxs” kategoriyasi umumiy psixologiyaning eng muhim, tayanch tushunchasi bo’lsa, “shaxs psixologiyasi” bo’limi uning asosini tashkil etadi. psixologiyaning bu sohasini bilish har qanday musutaxassisga samarali ishlash imkonini beradi. shaxs psixologiyasi xx asrning birinchi o’n yilligida eksperimental fanga aylandi. biroq nazariy tadqiqotlar ancha oldinroq amalga oshirila boshlangan. shaxsni o’rganish tarixida uchta asosiy davrni ajratish mumkin: • falsafiy-adabiy davr; • klinik davr; • sofeksperimental davr. falsafiy-adabiy davr. bu davr antik davrdan boshlanib, xix asrning …

2 / 29

shiribturadi. klinik davr. xixasrning birinchi o’n yilligida shaxs psixologiyasi muammosi bilan ko’proq shifokor-psixiatrlar shug`ullanishgan. ular birinchilardan bo’lib klinik sharoitlarda bemor shaxsini tizimli kuzatish olib borishga muvaffaq bo’lishgan, inson shaxsining tabiati to’g`risida umumilmiy xulosalar chiqarishgan. klinik davrda alohida fenomen sifatida shaxs haqidagi tasavvurlar qisqartirib yuborilgan. psixiatrlarning diqqat markazida bemor kishilarda kuzatilgan shaxs xususiyatlari turgan. keyinchalik aniqlanishicha, sog`lom kishilarda kuchsiz ifodalangan xususiyatlar bemorlarda juda kuchli (gipertrofiya) holatida namoyon bo’ladi. shaxsning xulqiga ta’sir ko‘rsatvchi omillarga qarab uchta yondashuvni ajratish mumkin: psixodinamik sotsiodinamik interaksionistik. psixodinamik nazariya shaxsning xulqini uning psixologik yoki ichki xarakteristikasi bilan bo-lab tshntiradi. sotsiodinamik nazariyaga ko‘ra esa shaxs xulqining asosiy determinanti tashqi mhitdir. ular shaxsning ichik xususiyatlariga kata ahamiyat bermaydilar. interaksionistik nazariya tarafdorlari inson faoliyatini va xulini boshqarida ichki va tashqi omillarning roli o‘zaro bog‘liq ekanligini qayd etadilar. keyingi yondoshuvlarni shaxsni o‘rganish va haqda ma’lumotlar to‘plash usullariga nisbatan ikkiga ajratish mumkin: eksperimental va noeksperimental yondoshuv. eksperimental nazariya tarafdorlari shaxs haqida ma’lumot …

3 / 29

lar berilgan. ularning aksariyati bilan “umumiy psixologiya” kursi doirasida tanishgansiz. xoll k., lindseylar “shaxs” tushunchasuga oid ta`riflarni muayyan mezon asosida quyidagicha tizimlashtiradilar: biosotsial ta`rif – shaxs individning “sotsial stimul qadriyati” bo‘lib, biologik omillar ta`sirida “atrof – muhitga javob reaksiyasi”ni bildiradi. biofizik ta`rif – shaxsni subekt sifatida o`rganib, individning o’ziga xos xususiyatlarini o’zida mujassamlashtiradi. omnibus ta`rif – shaxs individning muhim jihatlari ko’chirib o’tkazilgan birlikdir. integrativ ta`rif – shaxs individual xulq egasidir. a.g.asmolov “shaxs psixologiyasi”ning predmetini quyidagicha izohlaydi: shaxs taraqqiyotini ta`minlovchi biologik va ijtimoiy omillarning o’zaro ta`siri butun umr davomida biologik va ijtimoiy omillarning o’zaro ta`sirini ta`minlovchi, shaxs individualligini ko’rsatuvchi psixik jarayonlar va mexanizmlar shaxsning individual xususiyatlari va individlararo tafovutlari shaxsning ichiki psixologik holati va ruhiy uyg’unligi tizimi dodonov boyicha fanning predmeti: inson muayyan sharoitda qanday shakllanadi qanday qilib bolaning ruhiy olami kattalarning ruhiy olami bilan uyg’unlashadi. jamiyat taraqqiyoti shaxs taraqqiyotiga qanday ta`sir etadi birinchi yo’nalish umummetodologik yondashuv ikkinchi yo’nalish xususiy yondashuv …

4 / 29

dir”. “inson individi tushunchasi faqatgina insonlik turiga mansublikni ifodalaydi va o’z ichiga hech qanday aniq ijtimoiy va psixologik xarakteristikalarni olmaydi”. “individ” - aniq sub`ektning bo’linmasligi, yaxlitligi va o’ziga xosligini ifodalaydi. individning shakllanishi filogenezdan boshlanadi. yaxlit bir butun tuzilma sifatida individ turning biologik evolyutsiyasi mahsuli bo’lib, bu jarayonda organlar va funktsiyalarning differentsiatsiyasi (ixtisoslashuvi) va integratsiyalashuvi (birlashishi) vujudga keladi. individ – avvalo genotipik (nasliy) tuzilma bo’lib, u filogenez mahsulidir. biroq individ genotipik tuzilma bo’libgina qolmasdan, balki uning rivojlanishi ontogenezda ham davom etadi. shuning uchun ham individning xarakteristikasiga ontogenezda shakllangan va integratsiyalashgan xususiyatlari ham kiradi. ontogenez – individual organizmning rivojlanish jarayoni, insonning tug`ilgandan to umrining oxirigacha bo’lgan individual rivojlanish davri. ontogenez – individ psixikasining asosiy tuzilmalarining individual rivojlanish davridagi shakllanishidir. filogenez – inson va hayvon psixikasi va xulq-atvorining paydo bo’lishi, tarixiy rivojlanish jarayoni; filogenez – insoniyat tarixi davomida inson ongining paydo bo’lishi va rivojlanishi. biroq biologik mavjudot bo’lish bilan birga individ ayni paytda …

5 / 29

mavjudot ekanligini ifodalaydi va individ rivojlanishining shaxsiyatli komponentini tashkil etadi. “shaxs” va “individ” tushunchalarining birligi va aynan bir narsa emasligi ko’plab savollarni vujudga keltiradi. ular orasida eng muhimi “shaxs” iborasi bilan ataladigan individning tizimli sifatlari qanday xususiyatlarga ega ekanligidir. a.n. leontev shunday yozadi: «shaxs individga teng emas; bu maxsus xususiyat o’z tabiatiga ko’ra individ tomonidan jamiyatda, u jalb qilingan ijtimoiy munosabatlar tizimida o’zlashtirib olinadi”. “shaxs” va “individ” tushunchalarini farqlash shaxsni tahlil qilish uchun imkoniyat yaratadi. shaxs tushunchasi psixologlar tomonidan odamga nisbatan uning rivojlanishidagi ma`lum bosqichlaridan boshlab qo’llaniladi. individning ibtidosi esa embriogenezdan boshlanadi. go’dak kattalar bilan munosabatda bo’lmaguncha, ijtimoiy muhitga to’la qo’shilmaguncha shubhasiz individ, hali shaxs emas, u shaxsning shakllanish jarayonidadir. “hayvon shaxsi”, “chaqaloq shaxsi” degan iboralarni qo’llamaymiz. hech kim hayvon va chaqaloq individi, uning individual xususiyatlari ( qo’zg`aluvchan, xotirjam, tajovuzkor) deb aytishda qiyinchilikka uchramaydi. hatto ikki yoshli bolaning shaxsi haqida nafaqat genotipik, balki ijtimoiy muhit ta`sirida o’zlashtirilgan ko’plab xususiyatlarni namoyon …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxsrivojlanishi va shakllanishini harakatga keltiruvchi kuchlar. shaxs nazariyalarini psixodinamik yo‘nalishi"

слайд 1 mavzu: shaxs rivojlanishi va shakllanishini harakatga keltiruvchi kuchlar . shaxs nazariyalarini psixodinamik yo‘nalishi. reja: shaxsni tadqiq etilish tarixi shaxs psixologik tadqiqotlar predmeti sifatida shaxsni emperik o‘rganish metodologiyasi 1.shaxsni tadqiq etilish tarixi odatda shaxs ijtimoiy fanlarning o’rganish predmeti bo’lib, ular insoniyat tarixida shaxs shakllanishining umumiy qonuniyatlarini, jamiyatning rivojlanish jarayonida inson hayotining ijtimoiy sharoitlariga bog`liq holda shaxsning o’zgarishi bilan aloqador masalalarning mohiyatini ochib beradi. shaxs muammosini tadqiq qilishga tibbiy, tabiiy, ijtimoiy fanlar va falsafa fani o‘ziga xos ahamiyatga ega. “shaxs” kategoriyasi umumiy psixologiyaning eng muhim, tayanch tushunchasi bo’lsa, “shaxs psixologiyasi” bo’lim...

This file contains 29 pages in PPTX format (171.3 KB). To download "shaxsrivojlanishi va shakllanishini harakatga keltiruvchi kuchlar. shaxs nazariyalarini psixodinamik yo‘nalishi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxsrivojlanishi va shakllanis… PPTX 29 pages Free download Telegram