davlatni tiplarga ajratishdagi turli yondashuvlar

DOC 67.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1545967370_73411.doc page 1 davlatni tiplarga ajratishdagi turli yondashuvlar reja: 1. davlat tipologiyasi tushunchasi va mazmuni; 2. davlat tipologiyasining tasnifi; 3. davlat tipologiyasiga yondashuvlar; davlatni tiplarga ajratishdagi turli yondashuvlar bugun ro‘y berayotgan o‘zgarishlar bizni ko‘pchilik tushunchalar, atamalarni qaytadan idrok etish va xatto qadriyatlarni qayta baxolash bilan shug‘ullanishga majbur etadi. boshqacha bo‘lishi ham mumkin emas. zero, davlat va huquq nazariyasi sobiq ittifoq sharoitida ma’muriy-buyruqbozlik tuzumining g‘oyaviy asosi va oqlovchisi vazifasini bajarganligi sababli u albatta, qayta idrok etilishga muxtoj. bundan tashkari, bugungi jamiyatimiz tarakkiyotiga xos yangiliklar davlat va huquq tushunchasini, ularning moxiyati, tasnifi va vazifalarini yangicha talkinda tubdan qayta ko‘rib chiqishni taqozo etmokda. bu- tabiiy hol. davlat va huquq nazariyasi faniga “bolsheviklarcha” yondashuv, kommunistik mafkura talablari asosida munosabatda bo‘lish shunisi bilan fark kilardiki, bilimning bu sohasida insoniyat to‘plagan boyliklarning ko‘p kismi hamda respublikamizda, xorijiy mamlakatlarda saklanib, yigilib kelgan davlat - huquq tafakkuri durdonalari marksizm-leninizm qoidalariga mos kelmagan taqdirda batamom e’tibordan chetda qolib ketardi. …

huvlarning keskin o‘zgarishib borishiga sabab bo‘lmoqda. ushbu mavzu to‘laligicha hayot bilan bog‘liq, xar bir muammoli tomoniga hayotdan yorkin misol topish mumkin. ushbu mavzuni amaliyotga yo‘naltirib katta-katta natijalarga erishish mumkin. xususan davlat tipologiyalarini taqqoslab qiyosiy o‘rganish orqali ham ko‘plab ijobiy natijalarga erishishimiz mumkin. mavzuning ijtimoiyligini qayerda ko‘rish mumkin? mavzuning ijtimoiyligi shunda ko‘rinadiki davlatning o‘zi muhim ijtimoiy xodisa bo‘lib hisoblanadi. shunday ekan uning tashki va ichki xususiyatlarini ochib beruvchi tipologiyasi ham ijtimoiylik kasb etadi. ushbu kurs ishida davlat tipologiyasining yukorida ko‘rsatib o‘tilgan tomonlari, shu bilan birga uning kelib chiqishi, rivojlanishi, jamiyat rivojlanishi bilan o‘zgarib borishi, davlat tipologiyasining o‘zbekiston miqyosida o‘rganilishi va hayotga tadbik etilishi hamda shunga o‘xshash bir qator masalalar yoritib berilgan. davlat tipologiyasi tushunchasi va mazmuni davlat – turli-tuman xususiyat va belgilarga ega bo’lgan murakkab va ko’p qirrali ijtimoiy xodisadir. bu esa davlatlarni turlicha tasniflashga imkon beradi. masalan, davlatlarni xududlarining katta-kichikligiga karab ulug, katta, urta, kichik davlatlarga bulish mumkin. davlatlarga tarixiy …

ratib turgan bosh omil – siyosiy xokimiyatni amalga oshirishni inobatga olmaydi. shu bois xokimiyat munosabatlariga ko‘ra tasniflash muhim. bunda xokimiyatning moxiyati, uning sinfiy va ijtimoiy axamiyati tavsiflanadi. davlatlar shunga ko‘ra turlarga ajratiladi. davlat tipologiyasi – davlatning mohiyatan o‘ziga xos xususiyatlarini ajratishda yoki biror tipga mansubligini belgilashda foydalanadigan ta’limot, bilimlar tizimidir. demak, davlat tipologiyasi – davlatlarni muayyan mezon asosida turlarga ajratish, tasniflashdir. davlat tipologiyasining tasnifi bir qator mutaxasislarning fikrlariga ko‘ra davlatni tiplarga ajratishda yagona yondashuv yo‘q . ammo xozirgi kunda xukushunoslik fanida davlatlar totalitar, avtoritar, liberal va demokratik davlatlarga bo‘lib o‘rganilmokda. bunday tasniflash tobora keng kullanilmokda. bu turlarning xar birining o‘ziga xos xususiyatlari mavjud. davlat tipologiyasining eng ko’p tarkalgani siyosiy tizimni qo’yidagilarga bo‘lishdir: · demokratik; · totalitar; · liberal; · avtoritar. demokratiya (yunoncha «demos» - xalq, «cratos» – hokimiyat; xalq hokimiyati) – hozirgi tushunishda davlat tuzilishining konstitutsiya va qonunlarning ustunligi, xalq xokimiyatchiligi va siyosiy plyuralizm, fuqarolarning erkinligi va tengligi, inson huquqlarining …

quqiy norma sifatida mustaxkamlab qo‘yilgan, masalan, chexiya konstitutsiyasida). bu davlatlarda xokimiyatlar bo’linishi tan olinadi; qaror ko’pchilik tomonidan qabul qilinishi tan olinadi, kamchilikning manfaati esa himoyalanadi; mafkuraviy plyuralizm mavjud bo‘ladi; yuridik tenglik prinsipi qo’llanadi. ko‘pchilik davlatlarda demokratik (xech bulmasa, yarimdemokratik) siyosiy tuzim amal qiladi deb hisoblanadi. 1999 yilgi butun dunyoda o’tkazilgan so’rov bo’yicha 62,1% yer axolisi o’z mamlakatini xalq irodasi boshqaradi deb hisoblar ekan, demokratiya namunasi hisoblangan garbiy yevropada atigi 37%, afrikada esa-52,5%, yaponiyada - atigi 3%(rossiyada ham shuncha). totalitar siyosiy tizimdagi davlatda esa «davlat – xamma narsa, inson esa xech narsa» degan g’oyaxukmronlik qiladi, barcha xokimiyat xukmron elita qo’lida bo‘lib, boshqalar davlatni boshqarishdan chetlatiladi, bunday davlatda xattoki cheklangan plyuralizmga ham yo’l qo’yilmaydi. yagona xukmron partiya bo‘ladi. ba’zilarida esa umuman partiyaga ham ruxsat berilmaydi (kuvayt, baa, saudiya arabiston, svazilend). xokimiyatlar bo‘linishi prinsipi rad etiladi, yagona xokimiyat mafkurasi xukmronlik qiladi. bu tuzum yopiq tuzum hisoblanadi. avtoritar davlat (lotincha autoritac - xokimiyat) – …

kulida bo‘ladi, shaxsning manfaatlari davlat manfaatlariga kurbon kilinadi. siyosiy sohada ijozat etilganidan boshka narsa ta’qiqlanadi. liberalizm – keng ma’noda qonun bilan cheklangan doirada individning normal madaniy kishilar tabiiy extiyojlarining umumlashtirilish natijasida sifatida tushuniladigan siyosiy va iktisodiy huquqlarini e’tirof etishga asoslangan, ijtimoiy hayotni tashkil qilishga qaratilgan intellektual mayl (ustanovka). ana shu ma’noda liberalizm garb mamlakatlari siyosiy madaniyatining asosiy ko‘rinishi bo‘ldi. liberalizm eng muhim siyosiy institutlarning tarkibiy xususiyatlarida va ishlash prinsiplarida namoyon bo‘ldi va xozirgi zamon g‘arb mamlakatlarining asosiy g‘oyaviy siyosiy oqimlari bo‘lmish konservatizmdan sotsial-demokratiyagacha bo‘lgan yunalishlarida uziga xos ifodasini topdi. liberal davlatda jamiyat hayotining barcha sohalarida fuqarolarning huquq va erkinliklari rasman tengligi amal qiladi, fuqarolarning davlat ishlarida rasman qatnashuviga yo‘l qo‘yiladi. ta’qiqlanmagan narsadan boshqasi ijozat etilishi mumkinligi prinsipiga amal qilganday bo‘ladi, biroq davlat tuzumi va ijtimoiy tuzumni o‘zgartirishga yo‘l qo‘yilmaydi. albatta, davlatlarning biz qurib chiqqan tipologiyasi kamchiliklardan xoli emas. lekin, ta’kidlash joizki, mazkur tipologiya sinfiy yondashuvga asoslangan tipologiyani muhim jixatlar bilan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "davlatni tiplarga ajratishdagi turli yondashuvlar"

1545967370_73411.doc page 1 davlatni tiplarga ajratishdagi turli yondashuvlar reja: 1. davlat tipologiyasi tushunchasi va mazmuni; 2. davlat tipologiyasining tasnifi; 3. davlat tipologiyasiga yondashuvlar; davlatni tiplarga ajratishdagi turli yondashuvlar bugun ro‘y berayotgan o‘zgarishlar bizni ko‘pchilik tushunchalar, atamalarni qaytadan idrok etish va xatto qadriyatlarni qayta baxolash bilan shug‘ullanishga majbur etadi. boshqacha bo‘lishi ham mumkin emas. zero, davlat va huquq nazariyasi sobiq ittifoq sharoitida ma’muriy-buyruqbozlik tuzumining g‘oyaviy asosi va oqlovchisi vazifasini bajarganligi sababli u albatta, qayta idrok etilishga muxtoj. bundan tashkari, bugungi jamiyatimiz tarakkiyotiga xos yangiliklar davlat va huquq tushunchasini, ularning moxiyati, tasnifi va vazifalarini ya...

DOC format, 67.0 KB. To download "davlatni tiplarga ajratishdagi turli yondashuvlar", click the Telegram button on the left.

Tags: davlatni tiplarga ajratishdagi … DOC Free download Telegram