sud pretsedenti huquqning manbai sifatida

DOCX 31,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1545657842_73380.docx sud pretsedenti huquqning manbai sifatida reja kirish asosiy qism 1. sud pretsedenti huquqning manbai 2. yuridik pretsedent 3. huquqiy pretsedent xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati kirish jamiyat rivojlanishi bilan davlat va huquq shakllari ham birgalikda rivojlanib, o’zgarib bordi. avvalo, shuni alohida qayd etish kerakki, huquq fanining umumnazariy muammolari orasida huquqiy normalarni ifodalash hamda mustahkamlash shakllari rasman-yuridik mazmundagi huquq manbai sifatida belgilanadi. huquq manbaining bunday talqini ma’lum darajada shartli bo’lib, ushbu tushuncha boshqacha ma’noga ega bo’lishi mumkin. masalan, huquq manbai deganda, huquqiy normalar mazmunini belgilovchi ijtimoiy omillarni; huquqni bevosita ijod qiluvchi kuch bo’lgan davlatni; huquq to’g’risidagi axborot manbalarini tushunish mumkin. tarixdan shu narsa ma’lumki, huquq shakllarining roli sud amaliyotiga borib taqaladi. yuridik pretsedent huquq shakli (manbasi) sifatida alohida ahamiyat kasb etadi. hozirgi davrda dunyoning anglosakson huquqiy tizimiga asoslanuvchi davlatlarida yuridik pretsedentning huquq manbasi sifatida o’rni beqiyosdir. “pretsedent” – lotincha praecedens so’zidan olingan bo’lib, “ilgarida bo’luvchi”, “oldinda boruvchi” degan ma’noni anglatadi. sud …
2
i bevosita ifodalaydi. agar huquqning mazmuni bo`lib umumiy yurish-turish qoidalari yigindisi hisoblansa, uning ichki shakli har bir alohida huquq normasining tashkil topish usullari va barcha huquq normalarining bir tizimga birlashishidir, uning tashqi shakli yoki huquqning manbai esa, davlat erkini o`ziga xos hujjatlashtirish, shakllantirish usullari yig`indisidir. huquqning manbai tushunchasini uni tashqi ifodalash shakli nuqtai nazaridan tahlil qilganda, normalar hokimiyat tepasida turgan, xalqning, biror-bir sinfning yoki guruhning manfaatlarini ifodalovchi ma`lum bir siyosiy kuchning erkining qonun darajasiga ko`tarilgan ifodasidir. davlat hokimiyatini tashkil qiladigan va huquqni yaratadigan kuch sifatida maydonga chiqadigan jamiyatning moddiy shart-sharoiti, moddiy ma`noda huquqning manbai tushunchasini anglatadi. shakl doimo mazmunga ega bo`lishi kerak, agar u mazmunga ega bo`lmasa, o`z qadr-qimmatini yo`qotadi. bizni birinchi o`rinda huquqning manbai sifatida shaklan huquqiy odat, huquqiy pretsedent, normativ-huquqiy akt, normativ shartnomalar qiziqtiradi. yuridik adabiyotlarda keltirib o`tilishicha, huquqning shakllari kuyidagi o`ziga xos xususiyatlar bilan xarakterlanadi: u fuqarolar erkini normativ mustahkamlashi zarur; mavjud ijtimoiy-iqtisodiy bazis bilan belgilanadi; xalqning …
3
va adolat huquqi vujudga kelgan. huquq manbasi davlat irodasini muayyan huquqiy normativ hujjatlar, qonun aktlarida ifodalash, bayon qilish usuli va shaklidir. huquqshunoslik fanida huquq manbalarini quyidagi 4 shakli qabul qilingan: -huquqiy odat; -sud pretsedenti; -normativ huquqiy hujjat; -xalqaro shartnoma. huquqiy odat - bu jamiyat a’zolari tomonidan uzoq vaqt qo’llanilishi, doimiy takrorlanishi natijasida jamiyat tomonidan qabul qilingan xulq-atvor normasiga aylangan va keyinchalik davlat tomonidan tasdiqlangan qoidaga aytiladi. huquqiy odat insoniyat jamiyati rivojlanishining qadimgi va o’rta asr davlatlarida faol qo’llanilgan huquqning eng qadimgi shakli bo’lib, hozirgi vaqtga kelib amalda o’z kuchini yo’qotgan. lekin odat normalari huquqning rivojlanishiga va uning qo’llanish amaliyotiga ma’lum ta’sir ko’rsatadi.[footnoteref:1] [1: жаҳон мамлакатларининг ҳуқуқий тизимлари/ масъул муҳаррир ю.ф.д.,проф.а.х.саидов.- т.:инсон ҳуқуқлари бўйича ўзбекистон республикаси миллий маркази,2006.-б.119.] har bir davlat, jumladan o’zbekiston davlati ham qonunlar, kodekslar qabul qilishda milliy xususiyatlarni hisobga oladi. oila kodeksi bo’yicha nikoh yoshi belgilanayotganda xalqning urf-odatlari, shaxsning rivojlanish darajasi hisobga olindi. yuridik pretsedent sudning umummajburiy ahamiyatga …
4
nbalari. o’zbekiston respublikasining konstitutsiyasi va boshqa qonunlariga asosan har bir vakolatli davlat organi qat’iy belgilangan huquqiy normativ hujjatlarni chiqarish huquqiga ega. o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 76-moddasiga ko’ra, o’zbekiston respublikasining oliy majlisi oliy davlat vakillik organi bo’lib, qonun chiqaruvchi hokimiyatni amalga oshiradi. konstitutsiyaning 84-moddasiga ko’ra, o’zbekiston respublikasi oliy majlisi qonunlar qonunchilik palata tomonidan qabul qiladi, senat tomonidan ma’qullanadi. qonun respublika prezidenti tomonidan imzolangach, qonunda belgilangan tartibda rasmiy nashrlarda e’lon qilinadi va kuchga kiradi. bu esa qonun qo’llanilishining majburiy shartidir. qonunlar o’z ahamiyati va maqsadiga ko’ra quyidagi turlarga bo’linadi: · asosiy qonun - o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasi; · konstitutsiyaviy qonunlar, ya’ni konstitutsiyaga o’zgartish va qo’shimchalar kiritish kuchiga ega bo’lgan qonunlar; · joriy qonunlar - hozirgi kunda amalda bo’lgan, hayotning eng muhim sohalarini tartibga soluvchi va o’z kuchiga ko’ra konstitutsiyadan keyingi o’rinda turadigan huquqiy hujjatlardir. · o’zbekiston respublikasi prezidentining farmoni, qaror va farmoyishlari o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 94-moddasiga asosan, prezident tomonidan chiqariladigan umummajburiy kuchga ega bo’lgan …
5
iston respublikasi hududida ijrosini ta’minlashga qaratilgan. · davlat hokimiyati mahalliy ijroiya organlarining qarorlari. · mustaqil o’zbekiston davlatining huquq manbalari ichida xalqaro huquqning umum e’tirof etgan prinsiplari va normalari asosiy manba sifatida ustundir. xalqaro huquqning umume’tirof etgan prinsiplari va normalari xalqaro huquqning asosiy qoidalari bo’lib, xalqaro huquqning barcha sub’ektlari tomonidan tan olingan va bajarmaslikka yo’l qo’yilmaydi. xalqaro shartnoma xalqaro huquqning ikki yoki bir necha sub’ekti tomonidan qabul qilingan bitim bo’lib, huquq va majburiyatlarni belgilovchi, o’zgartiruvchi yoki bekor qiluvchi hujjatdir. o’zbekiston respublikasi siyosiy, iqtisodiy, huquqiy va maxsus masalalar bo’yicha bir necha ming xalqaro shartnomalar tuzgan. 1995 yilda “o’zbekiston respublikasining xalqaro shartnomalari to’g’risida”gi qonuni qabul qilingan. huquqiy davlatda davlat normativ hujjatlarining amal qilishida subordinatsiyaga rioya qilinishiga katta ahamiyat beriladi. unda huquq manbalari, ya’ni normativ hujjatlarning qat’iy bo‘ysundirilgan tizimi shakllanadi, amal qiladi va rivojlanadi. bu tizimda har bir aktning o‘rni uning yuridik kuchiga bog‘liq bo‘ladi. mazkur tizim, ifodali qilib aytganda, huquqiy manbalar «ehromi»ning cho‘qqisi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sud pretsedenti huquqning manbai sifatida"

1545657842_73380.docx sud pretsedenti huquqning manbai sifatida reja kirish asosiy qism 1. sud pretsedenti huquqning manbai 2. yuridik pretsedent 3. huquqiy pretsedent xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati kirish jamiyat rivojlanishi bilan davlat va huquq shakllari ham birgalikda rivojlanib, o’zgarib bordi. avvalo, shuni alohida qayd etish kerakki, huquq fanining umumnazariy muammolari orasida huquqiy normalarni ifodalash hamda mustahkamlash shakllari rasman-yuridik mazmundagi huquq manbai sifatida belgilanadi. huquq manbaining bunday talqini ma’lum darajada shartli bo’lib, ushbu tushuncha boshqacha ma’noga ega bo’lishi mumkin. masalan, huquq manbai deganda, huquqiy normalar mazmunini belgilovchi ijtimoiy omillarni; huquqni bevosita ijod qiluvchi kuch bo’lgan davlatni; huquq to’g’risid...

Формат DOCX, 31,9 КБ. Чтобы скачать "sud pretsedenti huquqning manbai sifatida", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sud pretsedenti huquqning manba… DOCX Бесплатная загрузка Telegram