iqtisodiy resurslar

PPTX 33 pages 155.7 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 155.7 KB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

презентация powerpoint 1-мавзу. resurslar cheklanganligi va iqtisodiyotning bosh muammosi.. режа: 1.resurs nima uning ahamiyati. 2.iqtisodiy resurslar, uning turlari va cheklanganligi resurslar (fransuzcha: ressource — yordamchi vosita) — pul mablagʻlari, boylik, zaxira, imkoniyatlar; davlat byudjetida daromad manbalari, tabiiy, iqtisodiy, mehnat, valyuta va boshqa resurslar boʻlishi mumkin. keng maʼnoda — jamiyat hayotida i.ch.ni taʼminlashning vositalari, manbalarini ifodalaydigan iqtisodiy resurslar muqim oʻrinda turadi. iqtisodiy resurslar tabiiy (xom ashyo, suv, oʻrmon p.), mehnat ("inson kapitali"), aylanma mablagʻlar (materiallar), axborot, moliya (pul kapitali) resurslariga boʻlinadi. top maʼnoda — iqtisodiy p. xoʻjalik faoliyatida foydalaniladigan, shu jumladan, yuqorida sanab oʻtilgan resurslarni ham qamraydigan omillar majmuini bildiradi. resurslar tiklanadigan, yana qayta hosil qilish mumkin boʻlgan (ish kuchi, jihozuskunalar) va tiklanmaydigan (mas, xom ashyolar — neft, koʻmir, gaz, rudali konlar) resurslarga hamda i.ch. va mahsulot isteʼmoli chiqindilari boʻlgan ikkilamchi resurslarga (dastlabki ishlatishdan keyin i.ch.da asosiy xom ayosh yoki mahsulot tarzida foydalaniladigan materiallar va buyumlar)ga boʻlinadi. bunday resurslar qoʻshimcha moddiytexnika …

2 / 33

ga, chunonchi yerlarga zarar etkazishga yo'l qo'ymaslik kerak. havo, suv resurslari, energiya (quyosh energiyasi, yadro, geotermal, shamol, tcf iqin energiyalari) er osti qazilmalari (ko’mir, neft, gaz, ruda va h.k) tuproq, o’simlik va hayvonlar, ba'zi mineral resurslar tiklanadigan tabiiy resurslar butunlay yo'q bo’lib ketmaydi va qaytadan tiklanadi. tirik mavjudotlar, o’simlik va hayvonlar, shuningdek, tuproq ana shunday resurslardandir. chunonchi, tuproq yo'q bo’lib ketmaydi balki, asosiy xossasini umundorligini yo'qotadi. bunday resurslardan foydalanayotganda shuni esda tutish kerakki, muayyan tabiiy sharoitning buzilishi ularning qayta tiklanishiga halaqit berishi mumkin. masalan, hozirgi vaqtda butunlay qirib yuborilgan ko’pgina hayvon va o’simlik turlari, shuningdek erroziya natijasida butunlay buzilgan tuproqlar qaytadan tiklanmaydi. bunda tiklanadigan tabiiy resurslarning paydo bo'lish protsessi muayyan tezlikda bo'lishini esda saqlash kerak. masalan, otib tashlangan hayvonlarning qaytadan paydo bo'lishi uchun bir yil yoki bir necha yil kerak. daraxtni kesib tashlagan o'rmon kamida 60 yildan keyin qayta tiklanishi mumkin. tarkibi o'zgargan tuproqning yaxshilanishi uchun esa bir necha ming …

3 / 33

hodisasi i.ch.da resurslarni tejovchi texnologiyalarni yaratishga turtki beradi, resurelar sarfining eng tejamli usullari tanlanadi, mahsulot birligini yaratish uchun ketadigan resurs sarflari qisqartiriladi, ehtiyojlarni qondirishning oqilona darajasiga amal qilinadi (qarang mukammalroq klasifikatsiya qilinganda tabiiy resurslar quyidagilarga bo'linadi: a) moddiy ishlab chiqarish resurslari -sanoatda yoqilg'i, metallar, suvlar, yog'och-taxta, baliq, qishloq xo'jaligida sug'orish uchun suv, ovlanadigan hayvonlar. b) ishlab chiqarishdan tashqari sfera resurslari, ichimlik suv, daraxtlar, kishilarni davolash uchun iqlim resurslari va hakozolar. tabiiy jismlar va kishilar foydalanadigan energiya turlari resurs lar deyiladi. resurs so’zi fransuzcha so'z bo'lib «yashash vositasi» degan ma'noni bildiradi. tabiiy resurslar kishilarning yashashi uchun zarur bo’lgan shunday vositalarki, bu vositalar jamiyatga bevosita emas balki ishlab chiqaruvchi kuchlar va ishlab chiqarish vositalari orqali ta'sir etadi. tabiiy resurslar - ovqatga ishlatiladigan yovvoyi o’simliklar va hayvonlar, kishilar ichadigan va boshqa ko'p maqsadlarda foydalanadigan suvlar, metallar olinadigan rudalar, uylar quriladigan yogoch taxtalar, energiya va yoqilg'i manbalari bo’lgan kumir, neft, tabiiy gazlardir. tabiiy resurslardan …

4 / 33

, jamoaviy, ijtimoiy e. boʻlishi mumkin. e.ning umumiy qonuniyati — ularning umuman bevosita inson faoliyatiga, xususan, ijtimoiy ishlab chiqarish ga bogʻliq boʻlishidir. ayni payda faollikka undovchi kuch boʻlgan e., oʻz navbatida, hayot sharoitlariga tanlama taʼsir koʻrsatadi, ularning oʻziga xos tomonlarini belgilaydi, u yoki bu faoliyat usullarini va e.ni qondiradigan predmetlar ishlab chiqarishni ragʻbatlantiradi. mas, bir vaqtlar kishilarda avtomobilga paydo boʻlgan e. ularni yaratish yoʻlida izlanishlarning boshlanishiga sabab boʻldi, butun bir sanoat tarmogʻining paydo boʻlishiga olib keldi. tarixan e. oʻsib boradi, ular xilmaxil, oʻzgaruvchan, tuzilmaviy oʻzgarishlarga uchrab turadi. e. tizimida iqtisodiy ehtiyojlar asosiy oʻrinda turadi. ularga birinchi navbatda, moddiyashyoviy e. (moddiy va maʼnaviy) — oziq-ovqat mahsulotlariga, kiyimkechak, axborot vositalari (gazeta, kitob va boshqalar)ga e., shuningdek, iqtisodiy e. tuzilmasida oliy oʻrinda turadigan mehnat qilish, taʼlim olish, sogʻliqni saqlash e.i kiradi. iqtisodiy e.ni ham ularni roʻyobga chiqaradigan subʼyektlariga qarab tasniflash mumkin (shaxsiy — yakka, jamoa va ijtimoiy — umumiy e.). bozor munosabatlari sharoitlarida …

5 / 33

ati mahsulot ishlab chiqarish va xizmatlarni ma‘lum turini tashkillashtirish uchun bir joyga jam bo‘lar ekan, ularni umumiy qilib, tovar ishlab chiqarish omillari deyish mumkin2. har bir resurs undan ishlab chiqarishda foydalanganda ma‘lum samara beradi. resurs keltiradigan natija o‘z chegaralariga ega. har qanday resursdan eng yaxshi, oqilona foydalanilgan taqdirda ham ma‘lum chegaradan ortiq mahsulot yaratib bo‘lmaydi. iqtisodiy resurslarning cheklanganligi ishlab chiqarish imkoniyatlarining ham cheklanishiga olib keladi. resurslardan foydalanish darajasi turlicha bo‘lgani uchun barcha tovarlar bo‘yicha ishlab chiqarish imkoniyati chegarasini ko‘rsatish qiyin. 3. iqtisodiy resurslar, ularning turlari, tarkibi va cheklanganligi. ishlab chiqarish imkoniyati va uning chegarasi yuqorida keltirilgan iqtisodiyot borasidagi mushohadalardan kelib chiqib, nima sababdan iqtisodchilar dunyoga cheklanganlik nuqtayi nazardan boqishlarini ko‘rish mumkin. cheklanganlik tushunchasi iqtisodiy resurslar, mahsulotlar va xizmatlarga tatbiqan ham qo‘llaniladi. cheklanganlik insonda istagancha tanlab olish imkoniyatini cheklab, bizga mavjud narsalardan ayrimlarini tanlay olishni talab qiladi. endi biz hamma narsalardan xohlagancha foydalana olmasdan, mavjud narsalar bilangina kifoyalanishimiz kerak ekanligini anglatadi. …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy resurslar"

презентация powerpoint 1-мавзу. resurslar cheklanganligi va iqtisodiyotning bosh muammosi.. режа: 1.resurs nima uning ahamiyati. 2.iqtisodiy resurslar, uning turlari va cheklanganligi resurslar (fransuzcha: ressource — yordamchi vosita) — pul mablagʻlari, boylik, zaxira, imkoniyatlar; davlat byudjetida daromad manbalari, tabiiy, iqtisodiy, mehnat, valyuta va boshqa resurslar boʻlishi mumkin. keng maʼnoda — jamiyat hayotida i.ch.ni taʼminlashning vositalari, manbalarini ifodalaydigan iqtisodiy resurslar muqim oʻrinda turadi. iqtisodiy resurslar tabiiy (xom ashyo, suv, oʻrmon p.), mehnat ("inson kapitali"), aylanma mablagʻlar (materiallar), axborot, moliya (pul kapitali) resurslariga boʻlinadi. top maʼnoda — iqtisodiy p. xoʻjalik faoliyatida foydalaniladigan, shu jumladan, yuqorida sanab oʻt...

This file contains 33 pages in PPTX format (155.7 KB). To download "iqtisodiy resurslar", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy resurslar PPTX 33 pages Free download Telegram