mustaqillikka erishish jarayonlarida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy holat

DOCX 18 pages 51.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 18
mavzu № 4. mustaqillikka erishish arafasida o`zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar reja: 1. xx asr 80-yillari o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va manaviy hayotidagi inqirozli holat. 2. mazkazning o’zbekistonda amalga oshirilgan qatag’on siyosati. 3. xx asr 90-yillariga kelib jahon va sobiq ittifoqdagi o’zgarishlar 4. o’zbekistonning o’z suvereniteti uchun kurashi 5. o`zbekiston respublikasi davlati tashkil topganligini e`lon qildi 1. xx asrning 80-yillari oxirida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy hayot.ma`lumki, xx asrning 70-80 yillarida sssrda iqtisodiyotning rivojlanish sura’ti tobora pasayib, sarf-xarajatlari ortib bordi. mavjud imkoniyatlarni hisobga olmasdan ishlab chiqilgan ijtimoiy, oziq-ovqat, agrar, energetika, ekologiya va boshqa sohalardagi dasturlar samara bermadi, iqtisodiy ziddiyatlarni chuqurlashtirib yubordi. farg’ona fojeasi. qayta qurish millatlararo munosabatlarning keskinlashuvida ham o’z aksini topdi. uzoq yillar davomida to’planib, shakllangan ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy, madaniy sohadagi muammolarning millatlararo munosabatlarga ta’sir etmasligi mumkin emas edi. 1989 yil may-iyun oylarida farg’ona, toshkent viloyatlarida va andijon shahrida millatlararo mojarolar ro’y berdiki, u respublikada va butun mamlakatda g’oyat darajada katta shov-shuvlarga sabab bo’ldi hamda …
2 / 18
to’qnashuv kelib chiqdi va bu mojaro farg’ona vodiysida ommaviy tus oldi. respublikaning siyosiy rahbariyati yuzaga kelgan bu murakkab vaziyatni to’g’ri baholay olmadi. natijada, oddiy mojaro farg’ona, marg’ilon, toshloq, qo’qon, andijon, namangan, toshkentda aholining, ayniqsa, yoshlarning ommaviy chiqishlariga, millatlararo to’qnashuvlarga sabab bo’ldi. farg’ona fojialari haqida respublika matbuotida va boshqa ommaviy axborot vositalarida to’g’ri ma’lumot berilmaganligi, bu mojarolarning kelib chiqishida asosan «mahalliy aholi aybdor» deb bir tomonlama va noxolis baholanishi vaziyatni yanada keskinlashtirdi. 11 iyunda toshkent shahrida ishlayotgan va o’qiyotgan farg’onalik yoshlardan 100 ga yaqini «qizil maydonda» namoyish uyushtirib, farg’ona voqealari haqida «noto’g’ri» ma’lumot berishlarga qarshi fikr bildirdilar va boshqa bir qator talablar qo’ydilar. bunday ommaviy chiqishlarga, kommunistik mafkura tartibiga qarshi borishlarga «ko’nikmagan» mustabid tuzum siyosiy rahbariyati namoyishchilarga qarshi harbiy qism tashladi. 1989 yil 8 iyunda qo’qonda tinch namoyishchilar ana shu harbiy qism askarlari tomonidan o’qqa tutildi, natijada 50 dan ziyod namoyishda qatnashgan aholi halok bo’ldi (ularning ko’pchiligi yoshlar edi), 200 dan …
3 / 18
eninobod viloyati asht tumanidagi novgarzon posyolkasiga shoshilinch ko’chiriladi. minglab odamlarni bunday lagerlarda uzoq saqlab bo’lmas edi. shuning uchun 16.282 kishi farg’ona viloyatidan rossiyaning smolensk, orlovsk, kursk, belgorod va voronej viloyatlariga ko’chirib olib borib joylashtirildi. farg’onada uyushtirilgan siyosiy ig’vogarlik tbilisi, tog’li qorabog’, bokuda tashkil etilgan ig’vogarliklardan biri edi. keyinchalik 1990 yil fevral-mart oylarida bo’ka va parkent, 1990 yil iyunda o’sh va o’zganda ham shunday urinishlar bo’ldi. yovuz kuchlar o’z maqsadiga erisha olmadilar. o’zbekistonning yangi rahbariyati tomonidan ko’rilgan chora-tadbirlar natijasida keskinlik bartaraf qilindi. xx asr 90-yillariga kelib jahon va sobiq ittifoqdagi o’zgarishlar hamda yuzaga kelgan vaziyat o’zbek xalqining mustaqillik uchun bo’lgan kurashini tezlashtirib yubordi. bu o’rinda o’zbekiston kompartiyasi markaziy komitetining 1989 yil 23 iyundagi plenumi va unda islom karimovning birinchi kotib etib saylanishi juda katta ahamiyat kasb etdi. ushbu anjumanda i. karimov o’zbekistonning sobiq ittifoqda tutgan o’rni va rolini aniq-ravshan belgilab berdi, madaniy merosni va tarix haqiqatini tiklash, milliy urf-odatlar va an’analarni …
4 / 18
ning siyosiy-ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy hayotining barcha sohalarida to’liq amal qiladi, deb belgilab qo’yildi. 1990-yil 19-fevralda «o’zbekiston ssrning davlat tili haqida»gi qonunni amalga oshirish davlat dasturi qabul qilindi. qonun va davlat dasturiga binoan mehnat jamoalari, o’quv yurtlari, korxonalar va davlat muassasalarida ish yuritish rus tilidan o’zbek tiliga o’tkazila boshlandi. bu qonunning qabul qilinishi va uning amalga oshirila boshlanishi respublika ijtimoiy hayotida katta tarixiy voqea bo’lib, mustaqillik sari tashlangan yana bir muhim qadam bo’ldi1. ayni vaqtda rus tilini va respublikada yashovchi boshqa xalqlarning tillarini o’rganish uchun shart-sharoitlar yaratilishi lozim edi, tilni o’rganishning ixtiyoriyligi va uni tanlash huquqi qonunda belgilab qo’yildi. bu qonunning qabul qilinishi o’zbek xalqi, shu xalq milliy o’z-o’zini anglashining o’sishi, respublikada millatlararo hamjihatlikning saqlanib qolishi uchun juda katta ahamiyatga ega bo’ldi. davlat tili haqidagi qonun qabul qilinganidan so’ng milliy o’zlikni anglash, milliy davlatchilikni tiklash yo’lida respublikada yana bir tarixiy ahamiyatga ega bo’lgan muhim siyosiy qadam qo’yildi. 1990-yil 18-fevralda o’zbekiston …
5 / 18
y hujjatni – «o’zbekistonda prezidentlik boshqaruvi ta’sis etish to’g’risida»gi qarorni qabul qildi va o’zbekiston kompartiyasi mk birinchi kotibi islom abdug’aniyevich karimov o’zbekiston ssr prezidenti etib saylandi. shu tariqa, o’zbekiston sssr respublikalari ichida birinchi bo’lib o’zining milliy huquqiy va demokratik davlatiga mustahkam zamin yaratdi. mustaqillik deklartsiyasi. o’zbekistonning mustaqillikka erishishida qo’yilgan navbatdagi muhim qadamlardan biri bu-1990 yil 20 iyunda respublika oliy soveti tomonidan «mustaqillik deklaratsiyasi»ning qabul qilinishi edi. d eklaratsiyada har bir millatning o’z taqdirini o’zi belgilash huquqidan kelib chiqqan holda, xalqaro huquq qoidalariga, umumbashariy qadriyatlariga va demokratiya tamoyillariga asoslanib o’zbekiston ssrning davlat suvereniteti e’lon qilindi2. mustaqillik deklaratsiyasi 12 moddadan iborat bo’lib, mazkur hujjat o’zbekiston qonunlarining ittifoq qonunlaridan ustuvorligini ta’minladi. shu bilan birga, «mustaqillik deklaratsiyasi» o’zbekistonning 1991 yil 31 avgustga qadar mavjud bo’lgan boshqaruv, huquqiy faoliyatini ta’minladi, barcha sohada mustaqil siyosat olib borish imkonini berdi. deklaratsiyada har bir millatning o’z taqdirini o’zi belgilash huquqidan kelib chiqqan holda, xalqaro huquq qoidalariga, umumbashariy qadriyatlariga …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqillikka erishish jarayonlarida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy holat"

mavzu № 4. mustaqillikka erishish arafasida o`zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar reja: 1. xx asr 80-yillari o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va manaviy hayotidagi inqirozli holat. 2. mazkazning o’zbekistonda amalga oshirilgan qatag’on siyosati. 3. xx asr 90-yillariga kelib jahon va sobiq ittifoqdagi o’zgarishlar 4. o’zbekistonning o’z suvereniteti uchun kurashi 5. o`zbekiston respublikasi davlati tashkil topganligini e`lon qildi 1. xx asrning 80-yillari oxirida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy hayot.ma`lumki, xx asrning 70-80 yillarida sssrda iqtisodiyotning rivojlanish sura’ti tobora pasayib, sarf-xarajatlari ortib bordi. mavjud imkoniyatlarni hisobga olmasdan ishlab chiqilgan ijtimoiy, oziq-ovqat, agrar, energetika, ekologiya va boshqa sohalardagi dasturlar samar...

This file contains 18 pages in DOCX format (51.1 KB). To download "mustaqillikka erishish jarayonlarida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy holat", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqillikka erishish jarayonl… DOCX 18 pages Free download Telegram