iia-guruh ish-qoriy-yer metallari

PPTX 28 pages 3.0 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.0 MB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

презентация powerpoint iia- guruh ishqoriy ─ yer metallari 3.1- iia-guruhchasi elementlarining umumiy tavsifi va olinishi bu guruh metallari qatoriga berilliy, magniy, kalsiy, stronsiy, bariy va radiy kiradi. ularning sirtqi qavatida ns2 holatda 2 tadan elektron bor. bariy, stronsiy qadimdan ishqoriy - yer metallari nomi bilan mashhur. bunday nom metallarning gidroksidlarini ishqoriy xossaga egaligidan kelib chiqqan va ilgari vaqtlarda qiyin eruvchi oksidlarni yerlar deb atalganligi bilan bog’liq bu guruh elementlarining oksidlanish darajasi +2. bu guruh metallarining xossalari ishqoriy metallarnikiga qaraganda kuchsiz. atom radiusi kattalashgan sari qaytaruvchi xossalari kuchayib boradi. berilliy. be—1827-yilda f.vyoler va bussi tomonlaridan metall holatidagi berilliy ajratib olindi. ular becl2 ga kaliy metalini ta’sir ettirib oladilar. berilliyning ba’zi tuzlari shirin ta’mga ega bo’lganligi uchun "shirin" ma’nosini bildiradi. berilliy kulrang tusli yengil metall. qattiq va mo’rt modda. metallning sirti oksid parda bilan qoplangani uchun kimyoviy faolligi kam. berilliy birikmalari o’simliklar uchun xavfsiz, lekin tirik organizm uchun zaharli. organizmda berilliy eruvchan …

2 / 28

a suyuqlanadi. bunday qotishmalar samolyotsozlikda ishlatiladi (tibe12, mobe12, nbbe12 va boshqlar). beo (syuq.2560°c) va b e(oh)2 ham amfoterlik xossasiga ega. bef2 ishqoriy metallar ftoridlari bilan ftor berillatlar hosil qiladi. bef2 suvda oz eriydi: berilliy tuzlari oson gidrolizga uchraydi, bu tuzlar zaharli, lekin shirin ta’mli bo'ladi. kislotali muhitda [be(h20)4]2+ akva kompleks hosil bo'ladi. ishqoriy muhutda bo'lsa [be(oh)4]2-gidrokso komplekslar barqaror bo'ladi. berilliy va uning birikmalari chang holatda atmosferada tarqalgani juda xavfli. mg-1808-yilda devi magniy oksidini elektroliz qilib, magniyni ajratib oladi. magniy nomi "magnes" so‘zidan olingan bo‘lib, magnisiya shahari nomiga qo‘yilgan. mg kozn’i qamashtiradigan oq alanga hosil qilib yonadi. magniy. tabiatda keng tarqalgan. asosiy minerallari magnezit mgco3; dolomit mgco3 • caco3; karnallit kc1 mgcl2 6h2o . dengiz suvida mgcl2 ning miqdori 0,38 % ga boradi, lekin ba’zi ko'llarda uning miqdori 30% ga ham yetadi. magniyning yer po'stlog'idagi miqdori 2 % atrofida bo'ladi. olinishi. magniy mgcl2 yoki suvsizlantirilgan karnallitni elektroliz qilib olinadi. magniy oksidi …

3 / 28

qoriy yer metallarining birikmalari xuddi ishqoriy metallar kabi alangani quyidagi ranglarga bo’yaydi: kalsiy–olovrang (qizil); stronsiy–malina rang, bariy–sariq-yashil (10-rasm). tabiiy minerallari. kalsiy, magniy , stronsiy va bariy, asosan, suyuqlanmalar elektrolizi orqali olinadi. doimiy tok o’tkazilganda bu suyuqlanmadagi kalsiy ionlari katodga tortiladi va elektron qabul qilib, erkin holda ajraladi; xlor ionlari anodga tortiladi va elektron berib erkin xlor gazi holida ajralib chiqadi (11-rasm). sr - 1808-yilda g.devi stronsiy oksidini elektroliz qilib, stronsiy metalini kashf etadi. shotlandiyadagi joy nomi sharafiga stronsh nomiga qo‘yilgan. ba - 1808-yili devi bariy gidroksidni elektroliz qilib, bariyni ajratib oladi. "baros" grekcha so‘zdan olingan bo‘lib, "og‘ir" ma’nosini bildiradi. chunki uning tuzi bas04 "og‘ir shpat" deyiladi. ra-1910-yili mariya skladovskaya kyuri va debyarin toza radiy elementini ajratib oladilar. radiy "nurlanuvchi" ma’nosini bildiradi. bariy va stronsiylar asosan stronsit src03, viterit baco?, selistin srs04, barit bas04 minerallari tarkibida uchraydi. respublikada magniy va kalsiy elementining katta zaxiralari jamlangan. ulardan marmar qazib olish va ishlov …

4 / 28

ha birikmalarda +2 oksidlanish darajasi namoyon qiladi. doimo ii valentli bo’ladi.kalsiy va magniyda metallik xossalari ishqoriy metallardan ko’ra kuchsiz namoyon bo’ladi. chunki ularning tashqi elektron qavatlarida ishqoriy metallarnikiga qaraganda bitta ortiq elektron bor. magniy va kalsiy quyidagi moddalar bilan reaksiyaga kirishadi. eng muhim birikmalari. cao - oq qattiq modda.cao ni yuqori temperaturada kalsiyni havoda qizdirish orqali olinadi. sanoatda ohaktoshni parchalab olinadi. kuydirilgan ohak yoki so’ndirilmagan ohak deb ham ataladi. ochiq holda uzoq muddat turib qolsa, havodagi co2 va suv bug’lari bilan reaksiyaga kirishib, o’zining xususiyatini yo’qotadi: cao + co2 = caco3 kalsiy oksidi suv bilan ta‘sirlashib so’ndirilgan ohakni hosil qiladi. cao+h2o=ca(oh)2 ca(oh)2 so’ndirilgan ohak deb ataladi. u oq rangli g’ovak modda bo’lib, suvda oz eriydi. ohak suti so’ndirilgan ohakning suvdagi suspenziyasi. sutga o’xshash loyqa eritma. (12- rasm) ohakli suv ohak sutini filtrlab olingan so’ndirilgan ohakning to’yingan eritmasi. xlorli ohak – caocl2. kalsiy gidroksidga xlor ta‘sir etirish bilan olinadi. xlor borligi …

5 / 28

nish ehtimolligi ortadi. tarkibida magniy tutgan ko'pdan-ko'p moddalar tibbiyotda dori sifatida ishlatiladi. magniy sulfati (mgso4*7h20) tinchlantiruvchi va og‘riq qoldiruvchi sifatida buyuriladi. magniy oksidi (mgo) va magniy karbonati (mgco3) meda-ichak kasalliklarida dori sifatida qo'llaniladi. kalsiyning tirik organizm uchun o'rni beqiyos. odam organizmida 1,4 % gacha kalsiy bo'ladi (70kg ga 1400g.). organizmdagi kalsiyning 99% suyak to'qimalarida joylashgan. suyakda kalsiy asosan ca3(po4)2 va caco3 holatida bo'ladi.odam organizmining kalsiyga bo'lgan ehtiyoji kuniga 1 g ni tashkil etadi. kalsiy to'qima membranalari va mushaklaming normal ishlashi uchun zarur, u qonning ivishiga ta’sir etadi. qondagi kalsiy miqdorini gormonlar tartibga solib turadi. tarkibida kalsiy bo'lgan ko'p dori moddalari bor. image2.jpeg image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.jpeg image9.jpeg image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.jpeg image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iia-guruh ish-qoriy-yer metallari"

презентация powerpoint iia- guruh ishqoriy ─ yer metallari 3.1- iia-guruhchasi elementlarining umumiy tavsifi va olinishi bu guruh metallari qatoriga berilliy, magniy, kalsiy, stronsiy, bariy va radiy kiradi. ularning sirtqi qavatida ns2 holatda 2 tadan elektron bor. bariy, stronsiy qadimdan ishqoriy - yer metallari nomi bilan mashhur. bunday nom metallarning gidroksidlarini ishqoriy xossaga egaligidan kelib chiqqan va ilgari vaqtlarda qiyin eruvchi oksidlarni yerlar deb atalganligi bilan bog’liq bu guruh elementlarining oksidlanish darajasi +2. bu guruh metallarining xossalari ishqoriy metallarnikiga qaraganda kuchsiz. atom radiusi kattalashgan sari qaytaruvchi xossalari kuchayib boradi. berilliy. be—1827-yilda f.vyoler va bussi tomonlaridan metall holatidagi berilliy ajratib olindi. ular...

This file contains 28 pages in PPTX format (3.0 MB). To download "iia-guruh ish-qoriy-yer metallari", click the Telegram button on the left.

Tags: iia-guruh ish-qoriy-yer metalla… PPTX 28 pages Free download Telegram

iia-guruh ish-qoriy-yer metallari

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "iia-guruh ish-qoriy-yer metallari"

Similar files