bozoriqtisodiyotishakllanishining tarixi

PPTX 14 pages 408.3 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 408.3 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

powerpoint presentation beknazarova manzura bozor iqtisodiyoti shakllnishining tarixi 1-mavzu bozor iqtisodiyoti va biznes asoslari fan “тiqxmmi” мtuning qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti iqtisodiyot kafedrasi 1 reja: bozor iqtisodiyoti tushunchasi bozor iqtisodiyoti shakllanishinng rivojlanish tarixi bozor turlari va shakllari iqtisodiyot buyruqbozlik iqtisodiyoti jamiyatdagi ishlab chiqarishda davlatning roli yetakchi ekanligi bilan tavsiflanadi. barcha mulk davlatga tegishli bo’lib, u tomonidan qabul qilinuvchi qarorlar iqtisodiyotning barcha soha va tarmoqlari uchun majburiy hisoblanadi. bozor iqtisodiyoti tadbirkorlik faoliyati, xo’jalik hisob-kitoblari, tovar va xizmatlarni ayriboshlashga, talab va taklif o’rtasida tartibga solinuvchi nisbatga asoslangan iqtisodiyotdir. uni ba’zida erkin tadbirkorlik tizimi deb ham atashadi. aralash iqtisodiyot turli shakllarda bo’lib, bozor iqtisodiyoti va davlatning iqtisodiy jarayonlarni tartibga solishdagi ishtirokining uyg’unlashuvi bilan tavsiflanadi. bozor iqtisodiyoti va biznes asoslari butun bir iqtisodiy tizim, murakkab munosabatlar kompleksidir. buning ma’nosi shuki, bozor munosabatlari doimo o’rganib borish asosidagina xo’jalik yuritishda yuksak natijalarga erishish, o’z mulk va mablag’larimizdan unumli foydalanishimiz natijasida farovon va to’q hayot kechirishimiz …

2 / 14

zor sotuvchilar bilan xaridorlarning oldi-sotdi qilish orqali yuz beradigan o’zaro manfaatli va hamkorlik aloqalaridir. bozor iqtisodiyoti va bozor tushunchalari o’zaro bog’liq bo’lsa-da, ular aynan bir narsa emas. agar bozor iqtisodiyoti yaxlit bir organizm hisoblansa, bozor uning muhim a’zosidir. bozor faqat savdo sotuvdan iborat faoliyatni bildiradi. bozorda sotuvchilar va xaridorlar bir-birini topadi. bozor ularni bir-biriga bog’lab turuvchi mexanizm hisoblanadi. bozor oldi-sotdi qilish, ya’ni tovarlarni pul vositasida ayriboshlashdir. pulsiz bozor bo’lishi mumkin emas. bozor bo’lishi uchun oldi-sotdi ham xaridorga, ham sotuvchiga manfaatli bo’lishi talab qilinadi. sotuvchi o’z tovarini yaxshi qo’llasa, xaridor esa kerakli tovarni ma’qul narxda topa biladi, shuning uchun ham ular muhim aloqada bo’lishga intiladi. хo’sh, kim sotuvchi-yu, kim xaridor? bozorning har bir ishtirokchisi, u kim bo’lishidan qati nazar (iste’molchi, fuqaro, firma, davlat), bir bozorda sotuvchi bo’lsa, boshqa bozorda xaridor vazifasini o’taydi erkin bozor deganda xaridorlar ham, sotuvchilar ham ko’p bo’lib. ulardan hsch biri monopoliya mavqeiga ega bo’lmay. bir-birini tezda topa …

3 / 14

etishiga olib keladi. monopol bozor deb ozchilik xaridorlar va sotuvchilar : hukmron bo’lgan, monopol narx o’rnatilgan, raqobat cheklangan yoki raqobat umuman bo’lmaydigan bozorga aytiladi. monopol bozorning o’zi uch xil bo’ladi: monopol raqobatli bozor son jihatdan ko’p bo’lmagan, bozorga bir xil, o’xshash yoki o’rinbosar tovarlar chiqaradigai firmalar qo’lida bo’ladi, ular o’zaro raqobat qiladilar. bunga misol kilib o’zbekistondaga kiyim-kechak bozorni olish mumkin. bu erda asosan 8 ta firma mahsulot chiqaradi, lekin ular nafaqat o’zaro, balki tovari o’zbskistonga kirib kelgan xorij firmalari bilan ham bellashadilar. fusce condimentum urna ligula, in delar viverra neque eleifend vitae. donec sed . subtitle here bozorning turlari bozorga g’oyat xilma-xil tovar va xizmatlar chiqariladi, ular bozor ob’ektini, aniqrog’i u erdagi oldi-sotdi ob’ektini tashkil etadi. o’z ob’ekti jihatidan bozorni quyidagi turlarga bo’lish mumkin: 1. iste’mol tovarlari bozori, ya’ni iste’molchilar bozori kishilarning, tirikchiligi uchun zarur bo’lgan tovarlar va xizmatlar bozoridir. bu bozorda keng iste’mol buyumlari, madaniy, maishiy va kommunal xizmatlari …

4 / 14

siyalari quyidagi belgilarga ega: a) birjada tovarlarni etkazib berish haqida bitim tuzishib, ularning pulini to’lash birjadan tashqarida yuz beradi; b) birjada sotiladigan tovarlarning o’zi emas, ularning namunasi va naqdligini tasdiqlovchi xujjat qo’yiladi; v) birjada hali yo’q tovarlarni sotish haqida ham bitim tuzidadi, bu qishloq xo’jaligi mahsulotlariga taalluqlidir. bo’lg’usi hosil yuzasidan savdo bitimi ilgariroq tuzilib, tovarni etkazib bsrish hosil yig’ilganidan keyii yuz beradi; g) birja uyushgan bozor bo’lib, bu erdagi savdo-sotiq operatsiyalari belgilangan tartibda o’tkaziladi. universal birjalar har xil mollar bilan savdo qilsa, ixtisoslashgan birjalar ayrim tovarlarni (don, paxta, metall va hokazo) sotadi. 3. ish kuchi yoki mehnat bozori — ish kuchi oldi-sotdi qilinadigan bozor. ish kuchi maxsus tovar bo’lganidan uning bozori o’z xususiyatiga ega. ish kuchi insonning ishlash qobiliyati. agar oddiy tovar sotilganda uning egasi o’zgarsa, ish kuchi necha marta sotilmasin, o’z egasi bilan birga qoladi. chunki, buni inson jismidan ajratib bo’lmaydi. mehnat bozori mehnat birjalari, ishchi yollovchi vositachi firmalardan …

5 / 14

hli asarlar, ijrochilik xizmati va turli tomosha xizmatlari sotiladi. bu bozorning muhim unsuri litsenziya bozori va hozirgi kunda shou-biznes va kino bozorlaridir. 6. qurol-aslaha bozori bozorning alohida turini tashkil etadi, bu erdagi tovarlar iste’mol buyumlari ham emas, resurslar ham emas. bu erda xavfizlikni ta’minlovchi qurol-yarog’lar sotiladi. bu bozor salonlar va ko’rgazmalar shaklida bo’ladi. mayda qurollar magazin orqali sotiladi. bozor o’zining qamrov doirasi jihatidan mahalliy, hududiy, milliy va jahon bozorlariga bo’linadi. bozor qanchalik turga bo’linmasin, ixtisoslashmasin, baribir, u oldi-sotti orqali kishilar o’rtasidagi iqtisodiy aloqalarni o’rnatishga hizmat qiladi. bozor o’zining qamrov doirasi jihatidan mahalliy, hududiy, milliy va jahon bozorlariga bo’linadi. bozor qanchalik turga bo’linmasin, ixtisoslashmasin, baribir, u oldi-sotti orqali kishilar o’rtasidagi iqtisodiy aloqalarni o’rnatishga hizmat qiladi. bozor iqtisodiyotining rivojlanish tarixi g’arbga nisbatan sharq mamlakatlarida taraqqiyot ancha oldin boshlangan. insonning iqtisodiyot sohasidagi faoliyati, bozor, savdo kabilar osiyo xalqlari ichida juda qadimgi davlardayoq boshlanib, so’ngra g’arbga, ovro’pa xalqlariga tarqala boshlagan. sharq bozori, markaziy osiyo …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozoriqtisodiyotishakllanishining tarixi"

powerpoint presentation beknazarova manzura bozor iqtisodiyoti shakllnishining tarixi 1-mavzu bozor iqtisodiyoti va biznes asoslari fan “тiqxmmi” мtuning qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti iqtisodiyot kafedrasi 1 reja: bozor iqtisodiyoti tushunchasi bozor iqtisodiyoti shakllanishinng rivojlanish tarixi bozor turlari va shakllari iqtisodiyot buyruqbozlik iqtisodiyoti jamiyatdagi ishlab chiqarishda davlatning roli yetakchi ekanligi bilan tavsiflanadi. barcha mulk davlatga tegishli bo’lib, u tomonidan qabul qilinuvchi qarorlar iqtisodiyotning barcha soha va tarmoqlari uchun majburiy hisoblanadi. bozor iqtisodiyoti tadbirkorlik faoliyati, xo’jalik hisob-kitoblari, tovar va xizmatlarni ayriboshlashga, talab va taklif o’rtasida tartibga solinuvchi nisbatga asoslangan iqtisodiyotd...

This file contains 14 pages in PPTX format (408.3 KB). To download "bozoriqtisodiyotishakllanishining tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: bozoriqtisodiyotishakllanishini… PPTX 14 pages Free download Telegram