nutqmadaniyativadavlattilidaishyuritish

PPTX 15 pages 780.6 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 780.6 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish 9-ma’ruza o‘zbеk munshаоti tаriхi. hujjat turlari reja 1. munshaot haqida ma’lumot. munshaot (ish yuritish) tarixining davlatchilik tarixi bilan bog’liqligi. 2. turkiy davlatchilikning boshlang’ich davrlarida ish yuritishningog’zaki shakli. 3. yozuv va musulmon huquqining paydo bo’lishi bilan ish yuritish hujjatlarining takomillashuvi. 4. farmon, tarxon yorlig’i, vaqfnoma, vasiqa, shartnoma singari hujjatlarning mazmuni. 5. o’zbekiston respublikasi prezidentining quyidagi farmonini o’rganib, undan shu matn uslubiga xos bo’lgan so’z va iboralarni toping hamda grammatik qurilishini tushuntirib bering. tayanch so’z va iboralar munshaot, davlat, o’zbek davlatchiligi,og’zaki nutqiy me’yorlar, an’anaviylik, turkiy hoqonliklar hujjatlari, qur’oni karim va hadislar, buyruq, farmon, vaqfnoma, vasiqa, shartnoma, tarxon yorlig’i, moliya hujjatlari, tilxatlar,ustoz-shogird, farzandlikka berish, qullikdan ozod qilish, hadya,savdo-sotiq, qarz, ishonch, ssuda, kafolat, zakolat, garov, ijara, nikoh, bugungi ish yuritish. o’zbek munshaoti tarixining shakllanish ildizlarini o’zbek davlatchiligi tarixidan izlash lozim bo’ladi. tarixiy manbalar va tarixiy tadqiqotlarning guvohlik berishicha, bundan yarim …

2 / 15

nalariga ega bo’lgan o’zbek davlatchiligi, shubhasiz, o’z ish yuritish tarixiga ham ega va uni o’rganish bugungi fanimizning dolzarb masalalaridan biridir. biz mavzuni o’zbek davlatchiligi tarixini atroflicha o’rgangan huquqshunos olim z.muqimov o’zining «o’zbekiston davlati va huquqi tarixi» kitobida bayon etgan fikrlarga tayanib yoritishga harakat qilamiz. ma’lumki, davlatchilikning boshlang’ich shakllarida, hali yozuv bo’lmagan paytlarda, ma’lum odat tusiga kirgan og’zaki huquqiy me’yorlar asosida ish olib borilgan. bu odatlarni z.muqimov “ma’lum bir joyning yozib qo’yilmagan, og’izdan og’ izga, avloddan-avlodga o’tib kelgan, ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan rasm-rusumlari va tartiblaridan kelib chiqadigan qoidalar yig’indisidan iboratdir”, deb izohlaydi. darhaqiqat, davlatchilikning hamma davrlarida ham turli shakllarda amalda bo’lgan ish yuritish qoidalari ijtimoiy-huquqiy munosabatlarni tartibga solishning u yoki bu tarzdagi ko’rinishlari hisoblanadi. ular yordamida davlatlararo va mamlakat ichidagi, shaxslararo va oilaviy munosabatlar, jinoyatga qarab jazo belgilash, tartib va intizom masalalari yo’lga qo’yilgan. yozuv paydo bo’lgandan keyingi davrlar mahsuli hisoblanadigan qonun va kodekslar, farmon va farmoyishlar hamda boshqa mazmundagi …

3 / 15

yuritish doirasida davlat boshlig’ining buyruq-farmonlari, vaqfnomalar, vasiqalar, shartnomalar, yorliqlar, ayniqsa,tarxon yorliqlari, soliq tizimini tartibga soluvchi hujjatlar o’zining alohida nufuzi bilan ajralib turadi. o’zbek davlatchiligining ma’lum bir bosqichi arablar istilosi bilan bog’liq ravishda yuzaga kelgan musulmon huquqi bilan bog’liq bo’lib, u qur’oni karim va hadislar shaklidagi urfodatlarni izga soluvchi hujjatlar majmuini qamrab oladi. ular uzoq yillar davomida jamiyatni boshqarish va tartibga solishning asosiy ma’naviy-huquqiy hujjatlari bo’lib kelgan. bu huquq doirasida amal qiluvchi asosiy hujjatlardan biri – yer egaligi bilan bog’liq bo’lgan vaqfnomalar sanaladi. vaqfnomalar yerga egalik qilish huquqi, qancha yer qachon, kimga va qancha muddatga berilganligi, uni ijaraga berish tartibi, ijara haqi me’yorlari, mulkdan olinadigan daromad, ularni sarflash yo’llari hamda to’lanadigan soliqlar kabi jihatlar mukammal aks etgan hujjat hisoblanadi. vasiqa ham qadimda keng tarqalgan hujjat turlaridan biri bo’lib, mulkka bo’lgan egalikni bildiruvchi, kishilar o’rtasidagi munosabatlarni huquqiy asosga qo’yuvchi hujjat sanalgan va qozilar tomonidan tasdiqlangan. masalan, ustoz-shogird munosabatlari, boshqalarning bolasini farzandlikka olish, …

4 / 15

’sha yerda hujjat yuritish ishlari ham bir qadar takomillashgan deb aytish mumkin. mana shu ma’noda o’zbek tilida ish yuritish an’analari ham o’ziga xos tarixga egaki, biz bunga yuqoridagi ayrim misollar yordamida amin bo’ldik ish yuritish to’g’risidagi tahlillar shundan dalolat beradiki, o’zbek davlatchiligining bugungi taraqqiyot bosqichida o’tmishda yuritilgan hujjatlardan ham mazmunan, ham shaklan to’laligicha foydalanilayotgani yo’q. aytish mumkin bo’lsa, ular ma’naviy jihatdan eskirdi, mazmun-mohiyati va shakli ham davr talablariga bog’liq holda o’zgarib bordi. bu o’zgarishlarga, ayniqsa keyingi 70-75 yillikda — o’zbekiston respublikasining sobiq sssr tarkibida bo’lganligi jiddiy sabab bo’ldi. chunki butun bir ittifoq doirasida asosiy hujjatlar yagona tartib asosida va asosan rus tilida yuritildi. hatto o’zbekiston o’z mustaqilligini qo’lga kiritgandan keyin ham ularning mazmunida tub o’zgarishlar sodir bo’lgan emas. bundan o’n yoki yigirma yil oldin ariza, bayonnoma (protokol) yoki bildirishnoma (raport) ga ehtiyoj qanday bo’lsa, bu zarurat hozirda ham mavjud. ammo uni rasmiylashtirishda ma’lum o’zgarishlar sodir bo’lgan bo’lishi mumkin. bu, asosan …

5 / 15

a o’z ta’sirini ko’rsatayot-gan bo’lishi mumkin. nima bo’lganda ham, qaysi tildan yoki qaysi shakllardan andoza olinayot-ganligidan qat’i nazar, davlatlararo, yuridik va jismoniy shaxslar o’rtasida olib boriladigan har qanday hujjatlar me’yoriy holatga keltirilishi, hamma uchun tushunarli va aniq bo’lishi, nihoyat, davlat tilida olib borilishi lozim.buning uchun esa hozirgi sharoitda ma’lum bir muddat kerak bo’ladi. lekin ertami-kechmi bu vazifaning amalga oshishi xalqimiz o’rtasida qonunchilikning ustahkamlanishiga, bozor iqtisodiyoti va erkinlik sharoitida ish yuritish, o’z haq-huquqlaridan to’g’ri foydalana olishlariga imkoniyat yaratadi. ana shuning uchun ham ta’lim tizimining barcha bosqichlarida hujjat yuritish qoidalari, hujjatlarning turlari bilan tanishtirib borish g’oyatda muhim vazifani amalga oshirish bo’lib hisoblanadi. chunki bugun ma’lumoti haqida tegishli hujjatni olgan mutaxassis ertaga ijtimoiy hayotning qaysidir bir sohasida faoliyat ko’rsatadi. u xohlaydimi-xohlamaydimi, hujjat yuritish ishlari bilan shug’ullanishga majbur bo’ladi. xodim murojaat qiladigan hujjat ishga qabul qilishni so’rab yoziladigan oddiy arizadan tortib, iqtisodiy, moliyaviy va yuridik mazmunda bo’lishi mumkin. uning savodxonlik bilan rasmiylashtirilishi fuqarolarning tom …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutqmadaniyativadavlattilidaishyuritish"

nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish 9-ma’ruza o‘zbеk munshаоti tаriхi. hujjat turlari reja 1. munshaot haqida ma’lumot. munshaot (ish yuritish) tarixining davlatchilik tarixi bilan bog’liqligi. 2. turkiy davlatchilikning boshlang’ich davrlarida ish yuritishningog’zaki shakli. 3. yozuv va musulmon huquqining paydo bo’lishi bilan ish yuritish hujjatlarining takomillashuvi. 4. farmon, tarxon yorlig’i, vaqfnoma, vasiqa, shartnoma singari hujjatlarning mazmuni. 5. o’zbekiston respublikasi prezidentining quyidagi farmonini o’rganib, undan shu matn uslubiga xos bo’lgan so’z va iboralarni toping hamda grammatik qurilishini tushuntirib bering. tayanch so’z va iboralar munshaot, davlat, o’zbek davlatchiligi,og’zaki nutqiy me’yorlar, an’anaviyli...

This file contains 15 pages in PPTX format (780.6 KB). To download "nutqmadaniyativadavlattilidaishyuritish", click the Telegram button on the left.

Tags: nutqmadaniyativadavlattilidaish… PPTX 15 pages Free download Telegram