davlatning iqtisodiy rol

PPTX 20 pages 233.6 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 233.6 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

6-mavzu: davlatning iqtisodiy roli reja: 6-mavzu: davlatning iqtisodiy roli 6.1. davlatning milliy iqtisodiyotni tartibga solishdagi roli haqidagi nazariya va qarashlar; 6.2. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning maqsad va vazifalari; 6.3. davlatning iqtisodiyotga ta’sir qilish usullari va vositalari. 2 milliy iqti- sodiyotning yuqori samaradorligi 6.1. davlatning milliy iqtisodiyotni tartibga solishdagi roli haqidagi nazariya va qarashlar 1. iqtisodiyotni tartibga solishning bozor usullarini qo’llash; 2. iqtisodiyotni faqat davlat tomonidan markazlashgan holda 3. takror ishlab chiqarish jarayoniga davlatning aralashuvi va bo- boshqarish; zor usullarini uyg‘unlashtirish. a. smitning «xalqlar boyligining tabiati va sabablarini tadqiq qilish haqida» (1776) nomli asarida xususiy tovar ishlab chiqaruvchilar bozori davlat nazoratidan to'liq ozod bo‘lishi zarur. ana shundagina iste’molchilar talabiga mos ravishda ishlab chiqarishni tashkil qilish imkoni mavjud bo'ladi. bunda bozor vositasida tartibga solish, har qanday chetdan aralashuvsiz, ishlab chiqaruvchilarni butun jamiyat manfaatlari uchun harakat qilishga majbur qiladi. 3 a. smit davlatning iqtisodiy jarayonlarga har qanday aralashuvi oxir- oqibatda faqat vaziyatni …

2 / 20

zul va ommaviy ishsizlik davlatning iqtisodiy jarayonlarga aralashuvini kuchaytirishni taqozo qildi. davlatning iqtisodiyotdagi rolini oshirish masalasi j.m. keyns- ning «ish bilan bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi» (1936) nomli asarida o‘z aksini topdi. unda muallif davlat fiskal (xazinaviy) va kreditli tartibga solish vositalaridan foydalanib, jamiyatning yalpi talabini rag‘batlantirishni va aholining ish bilan bandligini ta’minlashi zarurligini isbotlaydi. amalda gap davlatning uzluksiz ravishda inqirozga qarshi siyosat o‘tkazishi, iqtisodiy inqirozning salbiy oqibatlarini tugatish va sanoat siklining o‘zgarishini bartaraf etish haqida ketadi. 5 6 ko‘plab iqtisodchilar iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solinishining zarurligini faqat bozorning kamchiliklari, uning ko‘plab iqtisodiy muammolarni hal eta olmaslik holati bilan izohlaydilar. bu ma’lum ma’noda to‘g‘ri bo‘lsada, biroq, iqtisodiyotga davlat ta’sirining obyektiv zarurligi eng avvalo ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanishi bilan belgilanadi. ishlab chiqarishning umumlashuvi darajasining oshishi bilan o‘zaro muvofiqlashtirilgan holda xo‘jalik yuritish, takror ishlab chiqarish nisbatlarini ongli ravishda tartibga solish, yirik ishlab chiqarish majmualari, yaxlit iqtisodiyotni markazlashtirilgan holda boshqarishga obyektiv ehtiyoj …

3 / 20

a solishning maqsadi - iqtisodiy va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash, iqtisodiy tizimni mustahkamlash va uni o‘zgarib turuvchi sharoitga moslashtirish. davlatning iqtisodiy vazifalari - iqtisodiy tizimning amal qilishiga shart-sharoit yaratish va iqtisodiyotni tartibga solish hamda iqtisodiy o‘sishni ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlar. 7 8 bozor xo‘jaligi sharoitida davlatning iqtisodiy vazifalari huquqiy asos va ijtimoiy muhitni ta’minlash; raqobatni himoya qilish. davlatning boshqa vazifalari daromadlar tengsizligini kamaytirish; resurslarni qayta taqsimlash; iqtisodiyotni barqarorlashtirish. 9 huquqiy asosni ta’minlash vazifasi o‘zbekiston respublikasining «korxonalar to‘g‘risida», «tadbirkorlik faoliyati to‘g‘risida» va «aksionerlik jamiyatlari to‘g‘risida»gi qonunlari hamda ularga kiritilgan qo‘shimcha va tuzatishlar, mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish bo‘yicha tadbirlari ijtimoiy muhitni ta’minlash vazifasi davlat tomonidan ichki tartibni saqlash, mahsulot sifati va og‘irligini o‘lchash standartlarini belgilash, tovar va xizmatlar ayirboshlashni yengillashtirish uchun milliy pul tizimini muomalaga kiritish 10 raqobatni himoya qilish vazifasi bozor munosabatlari rivojlangan sharoitda monopoliyalar ustidan ikki usulda nazorat o‘rnatiladi birinchi usulda, tabiiy monopoliyalar deb nomlanadigan tarmoqlarda davlat narxlarni tartibga soladi …

4 / 20

va birovning qaramog‘ida bo‘lganlarni nafaqalar bilan, ishsizlarni ishsizlik nafaqalari bilan ta’minlaydi. ijtimoiy ta’minot dasturlari orqali pensionerlar va qariyalarga moliyaviy yordam ko‘rsatiladi. ikkinchidan, davlat bozorni tartibga solish yo‘li bilan, ya’ni talab va taklif ta’sirida o‘rnatiladigan narxlarni o‘zgartirish yo‘li bilan ham daromadlarning taqsimlanishiga ta’sir ko‘rsatadi. me’yordagi oziq-ovqat tovarlariga o‘rnatiladigan imtiyozli narxlar va ish haqining eng kam (minimal) darajasi haqidagi qonunchilik davlatning, aholining ma’lum qatlami daromadlarini oshirishga qaratilgan tadbirlarining yana bir misolidir. davlat jamiyat a’zolari o‘rtasida daromadlarni qayta taqsimlashda soliq imtiyozlarini belgilash orqali soliq tizimidan ham keng foydalanadi. 12 resurslarni qayta taqsimlash vazifasi davlat bir qator yo‘llar bilan resurslarning nomutanosib taqsim- lanishi keltirib chiqaradigan oqibatlarni yumshatishga harakat qiladi. birinchidan, iste’molchilarning muayyan tovar va xizmatlarni xarid qilish qobiliyatini oshirish yo‘li bilan ularning talabi kengaytiriladi. masalan, talon tizimi ikkinchidan, davlat taklifni oshirish maqsadida ishlab chiqarishni subsidiyalashi mumkin. subsidiyalar ishlab chiqaruvchilarning zararlarini qisqartiradi va mahsulotlar ishlab chiqarishda resurslarning yetishmasligi muammosini bartaraf qiladi. uchinchidan, davlat ayrim tovarlar …

5 / 20

h va majbur qilish xususiyatidagi tadbirlarni o‘z ichiga oladi. tartibga solishning ma’muriy vositalaridan foydalanilganda yaxlit takror ishlab chiqarish jarayoni yoki uning alohida tomonlarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri tartibga solish ko‘zda tutiladi. 6.3. davlatning iqtisodiyotga ta’sir qilish usullari va vositalari davlatning milliy iqtisodiyotni tartibga solish usullari bevosita ta’sir qilish usullari; bilvosita ta’sir qilish usullari; tashqi iqtisodiy usullar. 15 davlatning iqtisodiyotga bevosita ta’sir qilish usullari 1. iqtisodiyotning ayrim bo‘g‘inlari - transport, aloqa, atom va elektr energetikasi, kommunal xizmat va boshqa sohalarni bevosita boshqarish. bunda davlat mulk sohibi va tadbirkor sifatida o‘ziga qarashli korxona va tashkilotlarning iqtisodiy hayotida faol qatnashadi. 2. narxlar va ish haqini «muzlatib» qo‘yish siyosati. bu iqtisodiyotni tartibga solishning inflyatsiyaga qarshi tadbirlari hisoblanib, inflyatsiyani yumshatishga qaratiladi. 3. ish bilan bandlik xizmati (mehnat birjalari) faoliyatini tashkil qilish. davlat bu faoliyatni tashkil qilish bilan ishsizlikni qisqartirish choralarini ko‘radi. ularni zarur kasblarga qayta tayyorlaydi, ish bilan ta’minlanmaganlarga nafaqa beradi, muhtojlarga yordam ko‘rsatadi. 4. iqtisodiy sohani tartibga …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlatning iqtisodiy rol"

6-mavzu: davlatning iqtisodiy roli reja: 6-mavzu: davlatning iqtisodiy roli 6.1. davlatning milliy iqtisodiyotni tartibga solishdagi roli haqidagi nazariya va qarashlar; 6.2. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning maqsad va vazifalari; 6.3. davlatning iqtisodiyotga ta’sir qilish usullari va vositalari. 2 milliy iqti- sodiyotning yuqori samaradorligi 6.1. davlatning milliy iqtisodiyotni tartibga solishdagi roli haqidagi nazariya va qarashlar 1. iqtisodiyotni tartibga solishning bozor usullarini qo’llash; 2. iqtisodiyotni faqat davlat tomonidan markazlashgan holda 3. takror ishlab chiqarish jarayoniga davlatning aralashuvi va bo- boshqarish; zor usullarini uyg‘unlashtirish. a. smitning «xalqlar boyligining tabiati va sabablarini tadqiq qilish haqida» (1776) nomli asarida xususi...

This file contains 20 pages in PPTX format (233.6 KB). To download "davlatning iqtisodiy rol", click the Telegram button on the left.

Tags: davlatning iqtisodiy rol PPTX 20 pages Free download Telegram