ijtimoiy muhim, diniy an’analar va komil insonning shakllanishi

DOCX 6 стр. 20,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 6
4-mavzu.ijtimoiy muhim, diniy an’analar va komil insonning shakllanishi. diniy fanatizm va fanatlar yuzaga kelishining psixologik asoslari reja 1.ijtimoiy muhitning psixologik iqlimi haqida. 2.jamoa, guruh va guruh turlarini din psixologiyasida o’rganilishi. 3.diniy va nodiniy an’analarining shaxsga ta’siri. ijtimoiy muhitning psixologik iqlimi haqida. dinning faqat dunyoqarash, mafkuraviy tomonidangina xabardor bo’lish ateistik tarbiyada, shak-shubhasiz, ma’rifatsizlarcha yondashishga olib boradi. aksincha, ijtimoiy ruhiy omillarni hisobga olish — dinning ijtimoniy shartli ekanligini anglashga, turmush tarzi, diniy ehtiyojni vujudga keltiruvchi shaxsniig hayot sharoitlari dinda katta rol o’ynashini tushunishga olib boradi. dindor odam uchun real turmush tarzining barcha muammolari va qiyinchiliklari bilan birga o’zgarishi — uning kindan o`zoqlashmasligi uchun asosdir. ateistik tarbiyaning ijtimoiy-ruhiy holatlari, dinning ijtimoiy-psixologik ildizlarini tayaqik, etish o’zbekistonda so’nggi yillarda o’smirlar. xolbuki, aholida bir qator tarixiy ijtimoiy-iqtisodiy, mafkuraviy omillar kuchiga qaraganda dindorlik darajasi baland. dinniig ruhiy ildizlarini marksistik tushunish va 6u muammoga boshqacha nuqtai nazar bnlan qarashda faylasuf, sotsialog va psixalog olimlarning dinning ijtimoiy-psixologik muammolari bo’yicha …
2 / 6
, inson ruhiyatini o’rganar ekan, umumiy psi-xologiya uning mazmundor unsuridan mavhumlashadi. uni inson fikrlari va idroklarining mazmuni qandayligi, shaxs hissiyotlarining yo’nalishi qanlaylish qiziktirmaydi, holbuki dindor nnshnlarniig ruhiyati xususiyatlarini faqat ular psixikasining mazmuniy tahlili sharoitidangina aniqlash mumkin. qayd qilish kerakki, umumiy psixologiya shaxsning, ijtimoiy tiplarning, bu ijtimoiy guruhlar, ijtimoiy jamoalar psixikasining xususiyatlari, shuningdek shaxsning o’zi tegishli bo’lgan ijtimoiy guruh jamoa bilan hamkorlik qilishini o’rganmaydi. ammo o`zoq vaqtlar ijtimoiy psixologiyada u ijtimoiy muhitdagi individning axloqini yoki uning ijtimoiy rag’batlariga bo’lgan munosabatini o’rganishi ta’kidlandi. ijtimoiy psixologiyaning tadqiq etish usullari ruhiyat va ijtimoiy munosabatlar birligini ifodalaydi. ularning biriichisi ijtimoiy guruhning ruhiy holati — uning hissiyotlari, kayfiyati, fikri va hokazolarni alohida midividlar xonatlarining majmui sifatida o’rganadi. bunda bir butun bo’lpsh ijtimoiy guruhning o’ziga xos ruhiy holatlari ko’zga tashlanmaydi. ijtimoiy-ruhiy ehtiyojlarning tarkibi va mazmuni turli jamoa, urug`’, guruhlarda turlichadir, 'bunda" shuni hnsobga olish kerakki, bu ehtiyojlar ijtimoiy taraqqiyot davomida o’zgarib turaln. ikkinchi muhit ijtimoiy-ruhiy hodisa, ijtimoiy …
3 / 6
oqn ustidan bevosita ko`zatuv dinning ijtimoiy-ruhiy ildizlarini yanada chuqurroq o’rganish kerak ekanligini bnldirmoqda. shaxs va din ijtimoiy ehtiyojlarning o’zaro bog’liqligi, qanday ijtimoiy ehtiyojlar muayyan holatlarda diniy ko’rinishni olishi mumkinligi ham qiziqarlidir. din shaxs ruhiy ehtiyojlarinttg qondirilmasligidan foydalanadn, ungi qoniqishning xasliy shaklpni bahsh etadi. insoniing boshqa muhim ijtimoiy-ruhny zhtiyeji konnitiv-qimmatli printasiyadir. bu ehtiyoj ijtimoiy-tarixiy iztirob ntsbatan mustaqil xolda ham vujudga kelishi mumkin. hayotdan umidsizlik, hyech kimga keraksiz bo`lib qolish, ijtlmoiy muhofaza qilinmaslik, yolg’izlik kabi inson xastining ma’lum davrlarida uni o’rab oluvchi hislar ham hayot yo’lining tub o’zgarishlarini tushunib yotishga olib kelishi mumkin. ehtiyojning qunidagi shakllarini tahlil qilish mumkin: guruhin munosabatlar, ijtimoiy jamoa va guruhining o`z joning saqlash ehtiyoji, vaqti-vaqti bilan diniy qoniqishga istak. diniy an’ana va etiqodlarning yashovchiligi va kuchayishi, shuningdek, kishilar hayotidagi moddiy qiyinchiliklar. fikrlar qarama-qarshiligi bilan ham bog’liqdir. masalan, so’rov qilingalarning 33,9 foizi dinga ogir va baxtsiz hodisalar tufayli yuztutganlar. 44,5 foizi esa din, axloqiy tarbiyaga, shuningdek omadsizlik va …
4 / 6
bunday holatning tushunmaslik — ateistik faoliyat kuchsizligining bosh sababidir. endi jamoani ijtimoiy-ruhiy feomen sifatida va islom ai’analariningg saqlanishida jamoa ongi va axloqi ko’nnkmalari rolinn ko’rib chiqaylik. disqatni jamoa milliy-ruhiy munosabatlariga qaratmay turib ko`pgnna diniy aqidalar, rasm-rusmlar, an’analar va azolarning yashovchanligini tushunish qpyin. an’anaviy umumlashma sifatida jamoa uchun hamkorlpk individning birikish munosabatlariga kirishi xosdir. hamkorlik indnvidnpng "butun" va "umumiy" bo’lgan jamoga psixik bo’ysunishining talab qiluvchi axloqiy qadr-qimmatlarning biridir . jamoa indlvidga umr mlashnshning zarur shaklinn beradik. jaxonga xos bo’lgan nndnvid hayoti asosnni tashkil etuvchi axloqiy normalar uning erkin va ongiga bog’liq bo’lmagan holda ajdodlar vasiyatlari, diniy intizomlar bnlan bog’lanadn. boz ustiga, bu axloqiy normalar, an’ana va udumlarning bo`zilishiga nisbatan jazo — ta’qiblarinng muqarrarligi oldida qo’rqinchning qatiy ichki nazorati va ta’siri mavjuddir. jamoa, agar jamsa a’zolarini tarbiyalash xususiy diniy asogda olib borilsa, guruhiy xudbinlikdan jabrlanishi mumkin. urf-odatlar ijtimoiy faoliyatning boshqaruvchisi sifatida jamoaning o’ziga xos ijtimoiy-ruhiy tomonlarini annqlovchya ommaviy ahlokning ko’nikma shakllaridir. aytish …
5 / 6
biz donish-mandlik asarlari sifatida kengroq o’rganishimiz lozim. masalan, birgina muhammad to’g’risidagi hadislarni olib ko’raylik. ularda kishilarning bir-biriga bo’lgan munosabati, hurmati, ms’hr-oqibzti tarbiyaviy ahamiyatga ega bo’lgan bebaho, takrorlanmas fikrlarda o’z aksini topgan. mana, quyidagi misollarga diqkat qilaylik: "katta yoshdagilar bilan suhbatda bo’linglar, ulamolardan maslahatlar so’ranglar, fuqarolar bilan aralashib turinglar". "dunyo go’zal va yam-yashildir. kimki undan haqli ravishda xalollik bilan olsa, undan baraka topadi. kimki, nafs hohishi bilan dunyoni mukkasidan ketib egallasa, qiyomat kuni do’zaxdan boshqa iarsaga erishmaydi". "uch toifa kishi bordirqi, ular jannatga kirmagaylar: 1. ota-onasiga oq bo’lgan farzand. 2. ichqilikka mukkasidan ketgan kishi. 3. bergan xayr-exsonini yoki yaxshiilgini minnat qiluvchi odam". "ilmni o’rgannb, so’ng uni boshqalarga o’rgatmaslik go’yoki molu dunyoni yig’ib, uni sarf qilmay, ko’mib qo’yish bilan barobardir". ko’rinib turibdiki, bunday va shu kabi nodir asarlar, qo’lyozmalar kishilar ruhiyatining ijobiy tomonga o’zgarishida muhim ahamiyat kasb etadi. din ruhiyati — falsafa, sotsialogiya, umumiy psixolotaya, tarix, etnologiya, pedagogika va bir qator boshqa …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ijtimoiy muhim, diniy an’analar va komil insonning shakllanishi"

4-mavzu.ijtimoiy muhim, diniy an’analar va komil insonning shakllanishi. diniy fanatizm va fanatlar yuzaga kelishining psixologik asoslari reja 1.ijtimoiy muhitning psixologik iqlimi haqida. 2.jamoa, guruh va guruh turlarini din psixologiyasida o’rganilishi. 3.diniy va nodiniy an’analarining shaxsga ta’siri. ijtimoiy muhitning psixologik iqlimi haqida. dinning faqat dunyoqarash, mafkuraviy tomonidangina xabardor bo’lish ateistik tarbiyada, shak-shubhasiz, ma’rifatsizlarcha yondashishga olib boradi. aksincha, ijtimoiy ruhiy omillarni hisobga olish — dinning ijtimoniy shartli ekanligini anglashga, turmush tarzi, diniy ehtiyojni vujudga keltiruvchi shaxsniig hayot sharoitlari dinda katta rol o’ynashini tushunishga olib boradi. dindor odam uchun real turmush tarzining barcha muammolari va qiyi...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (20,6 КБ). Чтобы скачать "ijtimoiy muhim, diniy an’analar va komil insonning shakllanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ijtimoiy muhim, diniy an’analar… DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram