kartografik dizayn faning mazmuni

PPTX 35 pages 1.8 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

мавзу: юқори аниқликда бурчак ўлчашда хатолар манбаи yer resurslari kadastr va geoinformatika kafedrasi safarov fayzali saminqulovich kartografik dizayn faning mazmuni. mavzu: 01 kartografik dizayn fan “tiqxmmi” milliy tadqiqot universitetining qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti reja: 1. tasviriy vositalar. 2. dizayn omillari. 3. kartalarni tuzishning turli bosqichlarida dizayn. 4. karta va atlaslarni maqsadga ko‘ra dizayn qilish. 5. multimediyali kartografik asarlar. 6. kartografiya sohasi. «yer aylanasi uzunligini sahroni kezib yurmasdan quyidagicha aniqlash mumkin: buning uchun dengiz sohilidagi yoki tekis joyda qad ko‘tarib turgan baland toqqa ko‘tarilib quyosh chiqishi yoki botishi oldidan quyosh gardishining yarmi ufq orasida bo‘lgan vaqtda doirali armillyar asbobi bilan uning pasayish burchagi o‘lchanadi». abu rayhon beruniy (973–1048) karta tuzishdan ko‘ra oddiy yoki oson ish bo‘lmasa kerak, lekin ularni yetarli darajada tuzishdan ko‘ra murakkab ish ham yo‘q. kartalarni yaratishda tabiat va san’atni uyg‘unlashtiruvchi kartograf va geograf esa undanda noyob kishilardir. jacquesnicolas bellin (1744, quoted in mary pedley, the commerce of …

2 / 35

grafiya asoslari va kartografiyadan laboratoriya mashg‘ulotlari. toshkent.: «o‘qituvchi», 1990. kartografik dizayn kartografiya fanining bir bo‘limi sifatida ana’naviy va zamonaviy kompyuter vositalari yordamida kartografik asarlarni badiiy loyihalash va jihozlash nazariyasi hamda metodologiyasini ishlab chiqadi va o‘rganadi. kartalarga dizayn berish jarayonida quyidagi birbiriga bog‘liq vazifalar bajariladi: • kartografik belgilarning samarali tizimini loyihalashda, tasviriy vositalarni tanlash va baholash; • badiiy uslub va usullardan foydalanish (rang, tasvirning plastikasi va boshqalar); • kartografik asarlar tashqi ko‘rinishining dizaynini ishlab chiqish; • kompyuter texnologiyalari grafikalaridan foydalanish. ushbu fanning vazifalarni amalga oshirish har bir kartografik asarning xususiyatidan kelib chiqish, bularga kartaning masshtabi, turi,vazifasi, xarakteri, tasvirlanayotgan hudud tasvirining o‘lchami hamda nashr texnologiyalari va poligrafiya ishlab chiqarishi kabilar kiradi. karta va atlaslarni badiiy loyihalash dizaynning umumiy talablarini bajarishi zarur, ya’ni bularga kartaning mazmuni, shaklning qulayligi, iqtisodiy va yuqori darajadagi estetik sifat kiradi. ix asr boshlarida podsho ma’mun hukmronlik qilgan davrda (813–833yillar) bag‘dodda «olimlar akademiyasi», «bayt alhikma» («donishmandlar uyi») tashkil qilinib, …

3 / 35

viriy vositalari – bu badiiy va texnik grafikaning bir butunligidir. kartalarda grafik vositalar ko‘p holatlarda, geometrik shakllarda hajmli va tekis yuzada tasvirlangan. bu holatda ma’lumotlarni uch o‘lchamli ko‘rinishda tasvirlash, kartalardagi voqea va hodisalarning balandligi va chuqurligi haqidagi o‘lchamlarni olish imkoniyatini berdi. bundan tashqari tasviriy vositalar har xil turdagi badiiy elementlarni ham o‘z ichiga oladi. eng asosiy tasviriy sitalardan biri bu rang hisoblanadi. kartaning hamma grafik elementlari: shtrixli (ularga shriftlar tegishli), har xil ranglar bilan bezatilgan ko‘rgazmali chiziqlar, shtrixli, nuqtali va ranglifonli maydonlarga bo‘linadi. bu bo‘linish har xil vazifadagi shtrixli va fonli elementlarning vazifalariga asoslanadi hamda ularning tasviriy imkoniyatlari ana’naviy va zamonaviy texnikalarning imkoniyatlari bilan bog‘liqdir. kompyuter texnologiyalari har qanday tasviriy vositalarning (masshtabli, masshtabsiz, maydonli, harakatlanuvchi) yangi ko‘rinishlarini boyitilgan holatda, tez va sifatli ishlab chiqishni ta’minlaydi. bu albatta ranglardan samarali foydalanishning shiddat bilan rivojlanishini ham ta’minlab kelmoqda. ranglarni optik kesishtirish va ranglarni elektron bo‘lish orqali murakkab darajadagi toza tusli rangli gammalarni …

4 / 35

a ta’sir qiluvchi asosiy omillar quyidagilar: • kartografik asarlarning ko‘rinishi (alohida kartalar, kartalar seriyasi, atlas); • foydalanish mazmuni va xarakteri; • mavzu kartalar seriyasini bezatish – juda murakkab masala. har bir kartaning mavzular individualligini bir vaqtning o‘zida aso siy fikrni taqqoslash, butun seriyaning birligini aks ettirish lozim. qoidadagidek, bugungi kunda kartalar seriyalari uchun tashqi bezatish ishlab chiqilmoqda. bo‘lim ichidagi bir mavzuda kartalarni muvofiq bezatish bilan amalga oshirilmaydi, alohida mavzuli bo‘limlar va atlasning tashqi ko‘rinishi: eng samarali jildi, titul varaqasi va vazifasi bilan bog‘liqligini ta’kidlaydi. shu ning uchun atlaslarni bezatishda umumiy loyihani ishlab chiqishning estetik tomonini hisobga oladi. dizayn tushunchasi va uning mohiyati. «dizayn» so‘zining ifodasi italyancha «disego», ya’ni dastlab renessans asridan loyiha, chizma, tasvirlar va ish jarayonidagi g‘oyalar haqidagi tushunchalarni ifodalovchi so‘zdan yuzaga keldi. keyinchalik xvi asrda angliyada «design» tushunchasi yuzaga kelib, g‘oya, chizma, bezak, shuningdek loyihalash va konstruksiyalash kabilarni ifoda eta boshladi. dizaynning torroq ma’nodagi, ya’ni kasbiy tushunchasi yuqori …

5 / 35

arni tuzishning turli bosqichlarida dizayn. karta yaratishdagi to‘liq davriy ishlar tizimli bosqichlardan tashkil topadi: loyihalashtirish, tuzish, kartani nashrga tayyorlash va uni nashr qilish. ushbu jarayonlarda, ya’ni karta bezashga taalluqli hamda uni yaratishdagi har bir bosqichida amaliy ishlar bajariladi. kartaning loyihasini ishlab chiqishda asosiy masala yechiladi, ya’ni mazmunning har bir elementi va kartografik belgilarning bir butun tizimini ishlab chiqish, keyinchalik loyihalash uchun tasviriy vositalar tanlanadi. ushbu bosqichda eng asosiy jarayon – kartani grafik legendasini tuzish, shartli belgilarni aniq tizimda va ketmaketlikda joylashtirish, guruhlar hamda alohida belgilarning masofasini hisoblash, shrift o‘lchamlarining o‘zaro nisbatini, sarlavhalar va shartli belgilarni tushuntiruvchi yozuvlarni aniqlash ishlari olib boriladi. kartani nashrga tayyorlash jarayonida, bezash ishlarining asosiy qismi bajariladi – bunda kartaning asl nusxalarini tayyorlash, ularning bosma shakllarini olish uchun maxsus belgilangan vositalardan foydalaniladi. karta va atlaslarni maqsadga ko‘ra dizayn qilish yuqorida aytilganidek, karta bilan ishlash sharoiti va vazifasi dizaynning o‘ziga xosligiga va xususiyatiga katta ta’sir ko‘rsatadi. ayniqsa aniq …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kartografik dizayn faning mazmuni"

мавзу: юқори аниқликда бурчак ўлчашда хатолар манбаи yer resurslari kadastr va geoinformatika kafedrasi safarov fayzali saminqulovich kartografik dizayn faning mazmuni. mavzu: 01 kartografik dizayn fan “tiqxmmi” milliy tadqiqot universitetining qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti reja: 1. tasviriy vositalar. 2. dizayn omillari. 3. kartalarni tuzishning turli bosqichlarida dizayn. 4. karta va atlaslarni maqsadga ko‘ra dizayn qilish. 5. multimediyali kartografik asarlar. 6. kartografiya sohasi. «yer aylanasi uzunligini sahroni kezib yurmasdan quyidagicha aniqlash mumkin: buning uchun dengiz sohilidagi yoki tekis joyda qad ko‘tarib turgan baland toqqa ko‘tarilib quyosh chiqishi yoki botishi oldidan quyosh gardishining yarmi ufq orasida bo‘lgan vaqtda doirali armillyar asbobi bi...

This file contains 35 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "kartografik dizayn faning mazmuni", click the Telegram button on the left.

Tags: kartografik dizayn faning mazmu… PPTX 35 pages Free download Telegram