matematik modellarni yaratishda energiya va materiya saqlash qonunlari

DOCX 9 pages 128.9 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 128.9 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta-maxsus ta’lim vazirligi sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti raqamli texnologiyalar fakulteti amaliy matematika yo’nalishi 203-guruh talabasi norkulov dalerjonning malakaviy amaliyot hisoboti tekshirdi: urunbaev erkin bajardi: norkulov dalerjon samarqand – 2022 topshiriq 1 mavzu: oddiy matematik modellarning sinteziga doir misollar. matematik model va o’rganilayotgan obyekt orasidagi muvofiqligi. real hodisa va jarayonlarning matematik modellariga misollar reja: 1. energiya va materiyaning saqlanish qonunlaridan foydalanish 1. turli modellar tuzishga doir misollar yechish 1. misollarning python dasturlash tilidagi kodi 1. xulosa 1. foydalanilgan adabiyotlar 1. energiya va materiyaning saqlanish qonunlaridan foydalanish. modellarni qurishning eng ko’p qo’llaniladigan usuli tabiatning fundamental qonunlarini aniq holatlarda qo’llashdir. bu qonunlar bir qancha tajribalar asosida tasdiqlangan, umumtanolingan qonunlar bo’lib, ilmiy-texnikaviy yutuqlar to’plamining poydevori hisoblanadi. a) energiyaning saqlanish qonuni. bu qonun deyarli 200 yildan beri ma’lum bo’lib, tabiatning barcha qonunlari ichida muhim ahamiyat kasb etadi. bu qonunni sodda ko’rinishdagi quyidagi masalada qo’llanilishini qaraymiz: yaqin joyda maxsus laboratoriya …

2 / 9

hish tezlanishi, – yukning eng katta og’ish burchagi. bu tenglikni (1) formulaga qo’ysak, ushbu tenglikka ega bo’lamiz. bu tenglikdan revolver o’qining tezligi formula bilan aniqlanishi kelib chiqadi. o’q va mayatnik orasida ro’y berayotgan hodisa sof mexanik jarayon bo’la olmaydi. shuning uchun mikdorni hisoblash uchun mexanik energiyaning saqlanish qonunidan foydalanish noto’g’ri. chunki mexanik energiya o’zgarib, to’la energiya saqlanadi. bu o’q tezligini aniqlashning quyi chegarasinigina beradi. b) materiyaning saqlanish qonuni. yana bir oddiy ko’rinishdagi hayotiy masalani qaraymiz: og’irlikdagi ho’l mevani quritganda, undan qancha miqdorda quruq meva tayyorlanadi. buni aniqlash uchun mevadagi suv miqdorini aniqlash kifoya. chunki materiyaning saqlanish qonuniga ko’ra , bunda va mos holda og’irlikdagi ho’l mevada suv va quruq meva (qolgan moddalar) og’irliklari. bu tenglikdan esa bo’lishi tabiiydir. materiyaning saklanish konunini modellashtirishda qo’llash sohasi nihoyatga keng hisoblanadi. 1-amaliy qisim turli modellar tuzishga doir misollar yechish 1-masala: qiya tekislikda turgan jism harakatini modellashtiring. bu jarayonda havoning qarshilik kuchini hisobga olmaslik mumkin. …

3 / 9

kning uzunligi; g – erkin tushsih tezlanishi: g = 9.81; µ – ishqalanish koifsenti; v – qiya tekislikda turgan jismning tezligi; α – qiya tekislik burchagi; · qiya tekislik oxirida jism erishgan tezlik: ; matematik modeli python tilidagi dastur kodi import math l = float(input('qiya tekislikning uzunligini kiriting, [m], l = ')) h = float(input('qiya tekislikning balandligini kiriting, [m], h = ')) m = float(input('ishqalanish koefitsientini kiriting m = ')) g = 9.81 # bu yerda , g erkin tushish tezlanishi a = math.asin(h/l) v = math.sqrt(2*g*l*(math.sin(a) - m*math.cos(a))) print(f"jismni qiya tekislik oxiridagi tezligi v = {v:.3f} [m/s]") natija1 : natija2 : 2-masala: h balandlikdan gorizontal otilgan jism harakatini modellashtiring. bu jarayonda havoning qarshilik juchini va erkin tushish tezlanishining yerning geografik hududlariga bog’liqligini hisobga olmaslik mumki. h = jism turgan balandlik; g = erkin tushish tezlanishi: g = 9.81; = boshlang’ich tezlik; v = jismning yerga urilish paytidagi tezligi; s …

4 / 9

$rint(f"uchish vaqti t = {t:.3f} [s] ") except: print(f'v0 != 0 bo`lishi kerak, c, xozi hunki dastlabki tezlik nol(0) ga teng bo`lishi \n\ mumkin emas, bizda esa {v0}==0 [m/s]') try : s = v0*t print(f"uchish uzoqligi s = {s:.3f} [m]") except: print(f"uchish uzoqligi s = 0 [m], sababi v0={v0} [m/s] bo`lganida \n\ jism gorizantal yo`nalishda harakatlanmaydi") print(f"jismning yerga urilish vaqtidagi tezligi v={v:.3f} [m/s]") natija : agarda v0 = 0 bo`lsa , u holda: xulosa: dastlab bizga berilgan masalani matematik modelini tuzib oldik. keyingi bosqichlarda esa biz uni dasturini python dasturlash tilida tuzdik . dastur davomida turli xil xatoliklarni oldini oldik . masalan dastur nolga bo’lishdagi xatolikni , ya’ni python dasturida zero vidizision eror ni ushlab qoladi, o’rniga chiroyli ko’rinishda xatolikni tushuntirib natija qaytaradi. dasturda esa kodimiz biz kutgan natijani qaytardi. foydalanilgan adabiyotlar 1. волков е.а. численные методы. – м.: наука, 1987. 2. калиткин н.н. численные методы. – м.: наука, 1978. …$

5 / 9

bin image3.wmf oleobject3.bin image4.wmf oleobject4.bin image5.wmf oleobject5.bin image6.emf image7.wmf oleobject6.bin image8.wmf oleobject7.bin image9.wmf oleobject8.bin image10.wmf oleobject9.bin image11.wmf oleobject10.bin image12.wmf oleobject11.bin image13.wmf oleobject12.bin image14.wmf oleobject13.bin image15.wmf oleobject14.bin image16.wmf oleobject15.bin image17.wmf oleobject16.bin image18.wmf oleobject17.bin image19.wmf oleobject18.bin oleobject19.bin image20.wmf oleobject20.bin image21.png image22.tmp image23.tmp image24.png image25.tmp image26.tmp image1.wmf oleobject1.bin image2.wmf m v 2 2 mv 2 ) ( 2 v m m + v 2 ) ( 2 2 2 v m m mv + = 2(1cos) vgl a =- g a 2 ()(1cos) 2 mv mmgl a =+- 2 ()(1cos) vmmgl m a =+- v m c m m m + = m c m c m m m - = l m

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matematik modellarni yaratishda energiya va materiya saqlash qonunlari"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta-maxsus ta’lim vazirligi sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti raqamli texnologiyalar fakulteti amaliy matematika yo’nalishi 203-guruh talabasi norkulov dalerjonning malakaviy amaliyot hisoboti tekshirdi: urunbaev erkin bajardi: norkulov dalerjon samarqand – 2022 topshiriq 1 mavzu: oddiy matematik modellarning sinteziga doir misollar. matematik model va o’rganilayotgan obyekt orasidagi muvofiqligi. real hodisa va jarayonlarning matematik modellariga misollar reja: 1. energiya va materiyaning saqlanish qonunlaridan foydalanish 1. turli modellar tuzishga doir misollar yechish 1. misollarning python dasturlash tilidagi kodi 1. xulosa 1. foydalanilgan adabiyotlar 1. energiya va materiyaning saqlanish qonunlaridan foydalanish. modellarni qu...

This file contains 9 pages in DOCX format (128.9 KB). To download "matematik modellarni yaratishda energiya va materiya saqlash qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: matematik modellarni yaratishda… DOCX 9 pages Free download Telegram