ishlab chiqarish jarayonlarida zararli omillar va ulardan himoyalanish tadbirlari

DOC 15 pages 198.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 198.0 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

andijon davlat universiteti sotsialnyy ikuanitsiet fakuleti turizm yunalishi 2 boskich talabasi maxmudov avazbeknin mikroikuanitsiet fanidan mustaqil ishi ishlab chiqarish jarayonlarida zararli omillar va ulardan himoyalanish tadbirlari reja: 1. ishlab chiqarish changi va uning insonga ta’siri. 2. zaharli gazlar va ularning ta’sir turlari va inson organizmiga ta’siri. 3. zaharli moddalarga yo`l qo`yilgan miqdorlar me’yori. 4. ishlab chiqarish korxonalarini shamolatish turlari va usullari tayanch so`zlar: tabiiy chang, suniy chang, organik, siklon, matoli filtir, mexanik, tabiiy, mo`tadil ishlab chiqarish changi va uning insonga ta’siri. ishlab chiqarishdagi ko`p ishlarni bajarishda chang hosil bo`ladi. ular kelib chiqish manbalariga ko`ra, tabiiy va sun’iy changlarga bo`linadi. a) tabiiy changlar - inson ta’sirisiz hosil bo`ladi. bunday changlar turkumiga shamol va bo`ronlar ta’sirida qum hamda tuproqning erroziyalangan qatlamlari uchishi, o`simlak va hayvon olamida, vulqonlar otilishi boshqa hollarda paydo bo`ladigan changlarni kiritish mumkin. b) sun’iy changlar – ishlab chiqarish korxonalari va qurilishlarda insonning bevosita ta’siri natijasida hosil bo`ladi. kelib chiqish …

2 / 15

rakining kelib chiqishiga sharoit yaratishi mumkin. qo`rg`oshin, mis va boshqa metallarning changi inson organizmiga zaharlovchi modda sifatida salbiy ta’sir ko`rsatadi. changning hosil bo`lishi va tarqalishiga qarshi kurashda texnologik jarayonlar avtomatik usullarga o`tkazilgan halda jihozlarning zichligi oshirilib, ma’lum masofadan turib boshqarish tizimlariga o`tish muhim ahamiyatga ega hisoblanadi. zaharli gazlar va ularning ta’sir turlari ishlab chiqarish zaharlanishi deb, insonga mehnat sharoitida ta’sir etadigan, ish qobiliyati va sog`lig`ini susaytiradigan kasbiy yoki ishlab chiqarishda ro`y beradigan zaharlanishlarni vujudga keltiradigan omillarga aytiladi. ishlab chiqarish zaharlarining inson organizmiga ta’sir qilish belgilarini, ularning zararli va xavfliligi darajasini, asosan toksikologiya fani o`rganadi hamda zaharli gazlardan xavfsiz foydalanish maqsadida gigiyenik me’yorlar, tavsiyalar ishlab chiqadi. zaharlar umumiy va mahalliy ta’sir qilishi mumkin. a) umumiy ta’sir zaharning qonga so`rilishi natijasida rivojlanadi. masalan, marganetsdan zaharlanishda asab tizimi, benzol ta’sirida esa, qon ajratish organlari zarar ko`radi. b) mahalliy ta’sir ko`rsatishda, inson organizmidagi to`qimalarning shikastlanishi: ta’sirlanish, yallig`lanish hodisalari, ishqorli va kislotali eritmalar va bug`lar …

3 / 15

salbiy oqibatlarga ham sababchi bo`ladi. ular organizmning biologik qarshiligini pasaytiradi, yuqori nafas yo`llari qatori, sil, yurak-tomir tizim kasalliklari, rivojlanishiga imkon yaratib, bronxial asma, ekzema va boshqa kasalliklarga duchor qiladi. ishlab chiqarishda zaharlanishning inson organizmiga ta’siri. ishlab chiqarishda zaharlanish inson organizmiga, nafas yo`llari, me’da ichak yo`llari, teri qoplamalariga, terining shikastlangan qismi orqali o`tadi. zaharlanishning ko`p turlari nafas olganda gaz, bug`, tumanli aerozollarni yutish natijasida yuzaga kelib, bir xil zaharlar bilan surunkali yoki o`tkir zaharlanishda organizm turlicha shikastlanadi. bunda o`pka to`qimasi sathining kattaligi, zaharning qonga tez tushishi va havodan nafas olganda turli organlar va tizimlarga o`tish yo`lida qo`shimcha to`siqlarsiz yutilishi sabab bo`ladi. ayrim zaharli moddalar o`pkadan arterial qonga o`tib, so`ng boshqa organlar va to`qimalarga tashiladi hamda tez reaksiyaga kirishadigan deb nomlanuvchi bu moddalar, qisqa vaqt ichida butun organizmga tarqaladi. sekin reaksiyaga kirishadigan zaharli moddalar arterial qon to`qimalaridan bir muncha sekinlik bilan o`tib, ulaning arterial qondagi miqdori venadagiga nisbatan yuqori bo`lib turadi. to`qimalar …

4 / 15

qo`yiladigan miqdor birmuncha past belgilanadi, teri qoplamalarini himoya qilish choralari ko`zda tutilgan holda, ishdan keyin, albatta, yuvinish tavsiya etiladi. zaharlar ovqat hazm qilish organlariga shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qilmaganda: iflos qo`l bilan ovqatlanishda, chekishda tushadi. zaharli moddalarning me’daga tushishi, uni shilliq pardasi zararlanishi, sekretsiya bezlari faoliyatining buzilishiga sabab bo`ladi. organizmga tushgan zaharning qon oqimi bilan to`qimalarda, oqsil hujayralari va to`qimalararo muhitning boshqa tarkiblari bilan o`zaro fizik-kimyoviy ta’sirlashuvi ro`y beradi. bu jarayonlarning biologik yo`nalishi organizmning zaharlarga qarshi kurashidir. zaharli moddalarga yo`l qo`yilgan miqdorlar me’yori. hozirgi sharoitda ishchi-xizmatchilarning ish joylaridagi muhitda inson sog`lig`iga salbiy ta’sir etuvchi zaharlarning bo`lmasligi talab etilishi, albatta, tabiiy hol hisoblanib, ushbu natijaga erishish esa o`ta mushkul muammo bo`lib, uni ishlab chiqarishga joriy etish katta moddiy xarajatlar evaziga amalga oshiriladi. shunga ko`ra mehnat gigiyenasida yo`l qo`ysa bo`ladigan bezarar miqdorlarni asoslash zarurati vujudga keldi. gost ning “ish mintaqasi havosi” bo`limida bu miqdor quyidagicha belgilanadi: ish mintaqasi havosida zararli moddalarning 8 …

5 / 15

bartaraf etish. ishlab chiqarish korxonalarida ishchi – xizmachilarning mehnat sharoitini yaxshilanishi ko`pgina sexlar havosida zararli moddalar miqdorining pasayishiga, zararlanishlarning og`ir ko`rinishlari kamdan-kam uchraydigan hollarga olib kelmoqda. kasbiy zaharlanishlarni bartaraf etishda: -texnologik jarayonlarda zaharli moddalar ajralishini bartaraf etish. -zaharli moddalarni havoga ajralishini kamaytiradigan yangi texnologiya va avtomatlash-tirishni joriy etish mumkin. zamonaviy texnika taraqqiyotining yutuqlaridan omilkorlik bilan foydalanish, ko`pgina texnologik jarayonlarning borishi ustidan nazorat qilish, avtomatik usullar bilan olib borish imkonini beradi. sanitariya-gigiyenik tadbirlarga: -gigiyenik standartlash, -havo holatini nazorat qilib turish, -gigiyenik talablarga qat’iy amal qilish, -shaxsiy himoya vositalarini qo`llash, -sanitariya qoidalari bo`yicha yo`l-yo`riqlar berib turishlar kiradi. standart bo`yicha xavflilikning 1 sinf moddalarini nazorat qilishda, zaharli moddalarning miqdorlarini faqat o`lchash va aniqlash bilan kifoyalanmasdan, balki yqm oshgan taqdirda zarur chora – tadbirlar ko`rish uchun tovush va yorug`lik signallarini ishga soladigan avtomat yozish asboblari bilan ta’minlanishi maqsadga muvofiq hisoblanadi. zaharlanishni bartaraf etish sanitariya texnikasini keng tarqalgan turi, shamolatish usuli katta ahamiyatga ega. unga …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqarish jarayonlarida zararli omillar va ulardan himoyalanish tadbirlari"

andijon davlat universiteti sotsialnyy ikuanitsiet fakuleti turizm yunalishi 2 boskich talabasi maxmudov avazbeknin mikroikuanitsiet fanidan mustaqil ishi ishlab chiqarish jarayonlarida zararli omillar va ulardan himoyalanish tadbirlari reja: 1. ishlab chiqarish changi va uning insonga ta’siri. 2. zaharli gazlar va ularning ta’sir turlari va inson organizmiga ta’siri. 3. zaharli moddalarga yo`l qo`yilgan miqdorlar me’yori. 4. ishlab chiqarish korxonalarini shamolatish turlari va usullari tayanch so`zlar: tabiiy chang, suniy chang, organik, siklon, matoli filtir, mexanik, tabiiy, mo`tadil ishlab chiqarish changi va uning insonga ta’siri. ishlab chiqarishdagi ko`p ishlarni bajarishda chang hosil bo`ladi. ular kelib chiqish manbalariga ko`ra, tabiiy va sun’iy changlarga bo`linadi. a) tabiiy c...

This file contains 15 pages in DOC format (198.0 KB). To download "ishlab chiqarish jarayonlarida zararli omillar va ulardan himoyalanish tadbirlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqarish jarayonlarida … DOC 15 pages Free download Telegram