turkiston iqtisodiy kengashining tashkil etilishi va faoliyati

DOCX 29 pages 121.8 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 121.8 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

oʻzbekiston respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi andijon davlat universiteti tarix fakulteti 301-guruh talabasining ismoiljonova mubinaxonning o‘zbekiston tarixi fanidan tayyorlagan kurs ishi mavzu: turkiston iqtisodiy kengashining tashkil etilishi va faoliyati bajardi: ismoiljonova. m qabul qildi :xasanov. j kirish 1 turkiston iqtisodiy kengashining tashkil topishi. 2. turkiston iqtisodiy kengashining maqsad va vazifalari. 3. turkiston iqtisodiy kengashining davlatimiz tarixidagi o'rni. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati: kirish. turkistonda bolsheviklar hokimyati dastlabki kundanoq o’tkazgan iqtisodiy islohotlar sotsiolistik jamiyat qurish prinsiplari asosida amalga oshirildi. turkistonni og’ir iqtisodiy ahvoldan olib chiqishda turli markaziy xo’jalik organlari qatori turkiston iqtisodiy kengashi ham rol o’ynadi. biroq ularni tashkil qilish jarayoni va faoliyati davrida bolshevikcha diktaturaning umumiy xususiyatlaridan kelib chiqadigan xususiyatlari, ya’ni ishlab chiqarish vositalarini sovet respublikasi mulkiga og’ishmay aylantirish, mamlakatning xo’jalik faoliyatini yagona reja bo’yicha birlashtirish kabi chora tadbirlari kutilmagan oqibatlarni keltirib chiqardi. turkistonning bolshevik rahabariyati markazning ko’rsatmalariga amal qilib, o’rta osiyo mintaqsining ijtimoiy-iqtisodiy hayotini markaz manfaatlariga yo’naltirib turishlari …

2 / 29

vchi soha korxonalarini musodara qilishga shoshildilar va bunda o’lka xalqlari manfaatlarini, bu tadbirning iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiqligi va tayyorgarlikni hisobga olmadilar. xomashyo, yonlig’i, mablag’lar ishchi kuchi yetishmasligi tufayli, shu bilan birga urush munosabati bilan tayyor mahsulotni sotish qiyinlashib qolganiga ko’ra korxonalarning juda ko’pchiligi, ayniqsa paxta tazolash zavodlari ishdan to’xtab, ularda band ishchilar ishsiz qoldi. musodara qilingan, «egasiz» bo’lib olgan, aslida davlat tasarrufiga o’tgan korxonalarining mol-mulklari tashib ketildi va yaroqsiz holga keltirilib qo’yildi[footnoteref:2]. sovet hokimayatining milliylashtirish jarayoni yirik sanoatdagina emas, balki kosibchilik ustaxonalaigacha qamrab oldi. yetarlicha tayyorgarlik ko’rilmasdan o’tkazilgan milliylashtirish o’lka iqtisodiyoti yanada izdan chiqardi. xalq xo’jaligi vayron bo’la boshladi: paxta tozalash zavodlari to’xtab bo’lishi va ekin maydoni va paxta tolasi yetishtirishni keskin qisqarishi o’lkada ishsizlik, ocharchilik va yetishmovchiliklarni avj olishiga olib keldi[footnoteref:3]. sovet hokimyati o’z hayoti saqlab qolish va davom etirish maqsadida «harbiy kommunizm» siyosatiga murojat qilishga majbur bo’lgan edi. lekin bu siyosat o’zini oqlamadi, chunki uning mazmun mohiyati, aholini …

3 / 29

o'ntarishidan keyingi davrda vujudga kelgan obyektiv va subyektiv vaziyat bilan hech kim qiziqmaydi: xomashyo, yoqilg'i, moddiy mablag'lar, ishchi qo'llar yo'qligi, aholining xarid quvvati pasayib ketganligi oqibatida tayyor mahsulotlarni sotib olish qiyinlashib qolganligi, natijada koʻplab korxonalarning ishdan to'xtab qolganligi, ishchilar nochorlikdan o'z kasblarini o'zgartirib ish axtarib qishloqlarga ketganliklari va ishsizlar safini kengaytirganliklari ana shular jumlasidandir. «paxtani musodara etish haqidagi dekret» «farg'ona uzra momaqaldiroq kabi gumburladi», deb yozgan edi harbiy tarixchi d. zuyev[footnoteref:4]. chunki hukumat mazkur dekret e'lon qilingandan so'ng paxtachilikdan zo'rg'a kun kechirayotgan dehqonlar paxtasini ham tortib ola boshladi. oqibatda bor bisotidan ajragan dehqonlar paxta ekmay qo'ydilar, ular o'rtasida ishsizlik mash'um ocharchilik, norozilik kuchayib ketdi. p.alekseenko o'zining 1931-yilda chop ettirgan «chto takoe basmachestvo?» risolasida faqat farg'ona vodiysining o'zida 1 million ishsizlar boʻlganligini yozadi. [4: ,,fan va turmush jurnali”,1991-yil, 2-son, 6-bet.] 1917-1920-yillardagi og'ir va halokatli vaziyat chorvachilikni ham inqiroz yoqasiga keltirdi, ming-minglab mollar qirilib ketdi. jumladan, samarqand viloyatidagi ba'zi tumanlarda chorva mollari …

4 / 29

a olish bo'yicha tadbirlar ko'rdi, albatta. ammo rossiya sharoitiga mos keladigan tadbirlar turkiston o'lkasi uchun yaroqsiz ekanligini turkiston sho'rolar hukumati tushunmas edi. to'g'ri, sho'rolarning iii oʻlka qurultoyi (1917-yil 15-22-noyabr)da savdo, sanoat, dehqonchilik xalq komissarliklari tuzildi. so'ngra xalq ishlab chiqarishining o'lka kengashi tashkil etildi. undan keyin turkiston respublikasi xalq xoʻjaligining markaziy kengashi ta'sis etildi. ammo bu qayta qurishlardan hech qanday foyda chiqmadi. chunki, birinchidan, har qancha qayta qurilish bo'lgani bilan turkiston respublikasi harbiy qamal tufayli moliyaviy jihatdan tang ahvolda edi. ikkinchidan, yevropa millati vakillaridan iborat tuzilgan turkiston sho'ro hukumati mahalliy xalq qalbiga yo'l topa olmadi, uning qabul qilgan qarorlari va ko'rgan barcha tadbirlari aholining tarixiy an'analari, urf-odatlari va manfaatlariga batamom teskari edi. masalan, avvalo turkiston o'lkasi xalqlari shoʻrolarning «yer to'g'risida»gi dekretini juda sovuqqonlik bilan qabul qilgan edilar. tez orada ular bu dekretning ham yolg'on va tashviqot uchun qabul qilingan dekret ekanligini tushuna boshlaydilar. chunki sho'rolar yer to'g'risidagi dekretga asosan dehqonlarga berilgan …

5 / 29

anab o'tilgan qiyinchiliklar yetmaganday turkiston sho'ro hukumatining oziq-ovqat bobida qo'llagan siyosati dard ustiga chipqon boʻldi. 1918-yilning bahoridan e'tiboran g'alla tanqisligiga go'sht, moy, choy, qand-shakar yetishmovchiligi kelib qo'shildi. ana shunday og'ir sharoitda sho'ro hukumati aholini sinfiy guruh va toifalarga ajratib oziq-ovqat bilan ta'minlay boshladi. avval qizil askarlar, so'ngra sanoat korxonalari ishchilari va eng oxirida qishloq aholisi manfaati hisobga olindi. bu siyosat ham tub yerli aholi manfaatiga qarshi edi. chunki mahalliy aholining asosiy qismi qishloqlarda yashardi. paxtakor xo'jaliklarni oziq-ovqat mahsulotlari bilan ta'minlash umuman rejaga kiritilmagan edi. qir- adirlarda yashovchi ko'chmanchi aholi esa asosan giyohlaru o't- oʻlanlar bilan oziqlanar edilar. turkiston sho'ro hukumati «harbiy kommunizm» siyosati asosida oʻlkada bir qator iqtisodiy tadbirlarni ko'rdi. avvalo 1918-yil 21-yanvarda maxsus dekret bilan turkistonda g'alla bilan savdo qilish ta'qiqlab qo'yildi. 1919-yil 4-iyundan oʻlkada oziq-ovqat diktaturasi - yakkahokimligiga o'tildi. bu borada «g'alla monopoliyasi to'g'risida», «sinfiy non payogi to'g'risida», «turkiston respublikasida oziq-ovqat siyosatini amalga oshirish yuzasidan oziq-ovqat komissariga favqulodda …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turkiston iqtisodiy kengashining tashkil etilishi va faoliyati"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi andijon davlat universiteti tarix fakulteti 301-guruh talabasining ismoiljonova mubinaxonning o‘zbekiston tarixi fanidan tayyorlagan kurs ishi mavzu: turkiston iqtisodiy kengashining tashkil etilishi va faoliyati bajardi: ismoiljonova. m qabul qildi :xasanov. j kirish 1 turkiston iqtisodiy kengashining tashkil topishi. 2. turkiston iqtisodiy kengashining maqsad va vazifalari. 3. turkiston iqtisodiy kengashining davlatimiz tarixidagi o'rni. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati: kirish. turkistonda bolsheviklar hokimyati dastlabki kundanoq o’tkazgan iqtisodiy islohotlar sotsiolistik jamiyat qurish prinsiplari asosida amalga oshirildi. turkistonni og’ir iqtisodiy ahvoldan olib chiqishda turli markaziy xo’jalik organlar...

This file contains 29 pages in DOCX format (121.8 KB). To download "turkiston iqtisodiy kengashining tashkil etilishi va faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: turkiston iqtisodiy kengashinin… DOCX 29 pages Free download Telegram