termitlar

PPTX 14 sahifa 1,1 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 14
termitlar turkumi: tuzilishi, tur tarkibi, biologik xususiyatlari va ahamiyatlari reja termitlarning umumiy tavsifi va tashqi tuzilishi tur tarkibi va biologik xususiyatlari termitlarning evolutsiyasi va sistematik o’rni termitlarning ekologik va xo‘jalik ahamiyati termitlar (isoptera yoki hozirgi ilmiy tasnifda blattodea: termitoidae) — bu ijtimoiy hasharotlar boʻlib, ular asosan tropik va subtropik hududlarda yashaydi. termitlar ko‘pincha “oq chumolilar” deb ataladi, ammo ular aslida chumolilar bilan emas, balki qandalalar (blattodea) yaqin qarindosh hisoblanadi. termitlar o‘z koloniyalarida murakkab ijtimoiy tuzilishga ega bo‘lib, ular bir necha mingdan milliontagacha individlardan iborat bo‘lishi mumkin. koloniya tarkibiga urug‘lovchi juftlik (qirol va qirovna), ishchi termitlar, askarlar va qanotli nasl yetishtiruvchi termitlar kiradi. termitlar o‘simlik qoldiqlari, ayniqsa yog‘och bilan oziqlanadi. ular sellülozani hazm qila olish xususiyatiga ega bo‘lib, bu ularning ovqat hazm qilish tizimida yashovchi maxsus mikroorganizmlar yordamida amalga oshadi. termitlar ekologik tizimlarda o‘ta muhim rol o‘ynaydi — ular organik moddalarni parchalab, tuproq unumdorligini oshiradi. shu bilan birga, ayrim turlari qurilish …
2 / 14
a jag‘lar yirik bo‘lib, himoya funksiyasini bajaradi. qanotli termitlarda harakatlanish uchun 2 juft qanot bo‘ladi. ular o‘ziga xos ravishda bir xil uzunlikda bo‘lib, tinch holatda orqaga bukilgan holda joylashadi. termitlar issiq iqlimli hududlarda, ayniqsa tropik va subtropik mintaqalarda keng tarqalgan. eng koʻp uchraydigan hududlar: janubiy amerika, afrika, janubi-sharqiy osiyo, avstraliya. sovuq iqlimda esa kam uchraydi. ular yer ostida, chirigan yogʻochlarda, daraxt poʻstida, devorlar orasida, termit uylarida (termitoriyalarda) yoki yertoʻlalarda yashaydi. ishchi va askarlarda qanotlar yo‘q. ishchi va askar termitlar odatda bir necha oy yoki yil yashaydi. podsha termit esa 10–20 yilgacha yashashi mumkin, va u umr bo‘yi tuxum qo‘yishda davom etadi. ularning oshqozonida sellyulozani parchalaydigan simbiotik mikroorganizmlar (bakteriyalar, protozoalar) yashaydi. ba’zi termitlar, xususan afrikada, zamburug‘ yetishtiradi (masalan, termitomyces), bu zamburug‘lar sellyulozani oshqozonda hazm qilishga yordam beradi. termitlarning sellyulozani hazm qilish qobiliyati tuproq sifatini yaxshilashga, o‘simlik moddalari aylanishiga katta hissa qo‘shadi. ko‘payuvchi termitlar qanotli bo‘lib, bahor yoki yozda yig‘ilib, nuftual parvozga …
3 / 14
chalaydigan muhim organizmlar hisoblanadi, tuproq sifatini yaxshilashda, o‘simlik moddalarining aylanishida katta rol o‘ynaydi. ularning sistematik o‘rni esa ekologiya va evolyutsion tadqiqotlarda katta ahamiyatga ega. termitlar oʻsimlik qoldiqlari, ayniqsa yogʻoch va sellyuloza moddalarni parchalab, ularni tuproqqa aralashtiradi. bu jarayon tuproq unumdorligini oshiradi hamda uglerod aylanishini ta’minlaydi. uy-joy va infratuzilmalarga zarar yetkazadi aksar termit turlari inson qurilish materiallarini, ayniqsa yog‘ochdan yasalgan uylar, ustunlar va mebellarni yemirib, katta moddiy zarar keltiradi. bu qurilish sohasida jiddiy muammolardan biridir. qishloq xo‘jaligiga salbiy ta’siri ayrim termitlar qishloq xo‘jalik ekinlari, ko‘chatlar va daraxt ildizlariga zarar yetkazib, hosildorlikni kamaytiradi. ular ko‘chatlar ostidagi tuproqni bo‘shatib, ildiz tizimini zaiflashtiradi. xulosa termitlar (isoptera yoki termitoidae) — ijtimoiy hayot kechiruvchi, qattiq qanotli hasharotlar bo‘lib, ular ko‘p sonli turlari va murakkab koloniyaviy tuzilmalari bilan ajralib turadi. ular asosan tropik va subtropik hududlarda tarqalgan bo‘lib, yog‘och, barg, sellyuloza moddalari bilan oziqlanadi. termitlar ierarxik jamiyatda yashaydi: ona termit (qirolicha), erkak termit (qiroli), ishchi va askar …
4 / 14
termitlar - Page 4
5 / 14
termitlar - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 14 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"termitlar" haqida

termitlar turkumi: tuzilishi, tur tarkibi, biologik xususiyatlari va ahamiyatlari reja termitlarning umumiy tavsifi va tashqi tuzilishi tur tarkibi va biologik xususiyatlari termitlarning evolutsiyasi va sistematik o’rni termitlarning ekologik va xo‘jalik ahamiyati termitlar (isoptera yoki hozirgi ilmiy tasnifda blattodea: termitoidae) — bu ijtimoiy hasharotlar boʻlib, ular asosan tropik va subtropik hududlarda yashaydi. termitlar ko‘pincha “oq chumolilar” deb ataladi, ammo ular aslida chumolilar bilan emas, balki qandalalar (blattodea) yaqin qarindosh hisoblanadi. termitlar o‘z koloniyalarida murakkab ijtimoiy tuzilishga ega bo‘lib, ular bir necha mingdan milliontagacha individlardan iborat bo‘lishi mumkin. koloniya tarkibiga urug‘lovchi juftlik (qirol va qirovna), ishchi termitlar, askar...

Bu fayl PPTX formatida 14 sahifadan iborat (1,1 MB). "termitlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: termitlar PPTX 14 sahifa Bepul yuklash Telegram