hayot faoliyati xavfsizligi asoslarining tahlili

DOCX 15 pages 43.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.0 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

$faoliyatning turli bosqichlarida xavfsizlik shartlarini tahlil qilish. reja: 1. hayot faoliyati xavfsizligi asoslarining asosiy tushuncha va ta’riflari 2. tavakkal nazariyasining asosiy qoidalari 3. xavfsizlikning tizimli va hayot faoliyati xavfsizligi ta’minlashda erganamik ko’rsatgichlarini tahlil qilish 1990 yil 27 aprelda sobiq ittiibq davlat ta'limi komiteti kollegiyasi tarkibidagi "hayot faoliyati xavfsizligi" ilmiy-metodik kengashiga qo'shilgan ilmiy va pedagogik jamoatchiligi tashabbusi bilan "mehnat muhofazasi va fuqaro muhofazasi masalalarini qayta ko'rishning birinchi darajali choralari" masalasi ko’iladi, shundan key in 1990-yil iyulda kollegiya qarori materiallari natijasida oliy maktab o quv rejasida o'qilib kelayotgan «mehnat muhofazasi» va "fuqaro muhofazasi" fanlarni o'rniga "hayot faolivati xavfsizligi" (hfx) deb nom olgan yangi fanni kiritish haqida bu\ruq beriladi. shuni aytib o'tish kerakki, bu yangi fan oldingi o'qitilib kelingan fanlarni inker qilmaydi va voz kechmaydi, aksincha ularni rivejlantiradi va ularning oxirgi yutuqlariga suyanadi, bir vaqtning o’zida hfx fani yangi predmetdir. u ma’lum qoidalarning mexanik ravishda o'qitilishi emasdir. yangi fanning markaziy e'tiborida inson jamiyat …$

2 / 15

hi zarur bo'lgan qiymatga egadir. insoniy aktivlik turlarining hamma majmuasi faoliyat tushunchasini xosil qiladi. aynan faoliyat insonlarni boshqa tirik mavjudotlardan ajratadi, ya'ni faoliyat spetsifik bo'lgan aktivlikning insoniy shaklidir. faoliyat bilan barcha shug'ullanadi - bolalar, kattalar, qariyalar. shuning uchun, xavfsizlik hamma tirik insonlarga turli munosabatda bo'ladi. bilim sohasida mehnat muhofazasini nisbatan mustaqil deb tan olgan holda, faoliyatning har xil turlari va inson yashaydigan sohalarning yaqin aloqada bolishiga e'tibor berish kerak. faoliyat va mehnatning shakllari xilma - xildir. ular turmushda, jamiyatda, madaniyatda, ishlab chiqarishda, ilmda va boshqa hayot sohalarida kechadigan amaliy, aqliy va ma'naviy jarayonlarni o'z ichiga oladi. faoliyat jarayonining modelini umumiy holda ikkita elementdan tashkil topgan deb qarash mumkin, ya'ni bir-biri bilan to'g'ri va qayta aloqada bo'ladigan inson va muhit elementlaridir. qaytma aloqalar moddiy dunyo reaktivligining umumiy qonunlariga asoslangan bo’lib, «insonmuhit» tizimi ikki maqsadlidir. bitta maqsad ma’lum samaradorlikka erishishdan tashkil topsa, ikkinchisi-ko'ngilsiz oqibatlarni bartaraf qilishdan iboratdir. faoliyat xavfsizligi qadim zamonlardan to …

3 / 15

a, jarayon va obyektlarning inson sog'lig'iga to'g'ridanto'g'ri yoki bilvosita, ma'lum sharoitda qay darajada zarar yetkazish qobiliyati tushuniladi, ya'ni ko'ngilsiz oqibatlarni olib keladi. tahlilning maqsadiga ko'ra xavfni xarakterlovchi belgilarning soni ko'payishi yoki kamayishi mumkin. hfx dagi xavfga berilgan yuqoridagi ta'rif mavjud bo'lgan standart tushunchalarni (xavfli va zararli ishlab chiqarish omillari) o'ziga tortuvchi, hamda faoliyatning hamma turlarini hisobga oluvchi juda salmoqli tushunchadir. bermaydigan tavsiflarini o'zida saqlaydi. uchun muhim bo’lgan xavflar nomenklaturasi va ularning paydo bo'lish ehtimolligi, joyini yakkalash, ko'zda tutilgan zarar va shunga o'xshash o’chamlar aniqlanadi. boshqacha qilib aytganda, sabablar vaziyatlar to'plamini xarakterlaydi, unga ko'ra xavflar paydo bo'ladi, u yoki bu kutilmagan oqibatlarni va zararlarni keltirib chiqaradi. zarar yoki kutilmagan oqibatlarning shakllari har xildir: har xil og’irlikdagi jarohatlar, zamonaviy usullar bilan aniqlanadigan kasalliklar, atrof -muhitga keltiradigan zarar va boshqalar. xavf, sabablar va oqibatlar - bular shunday voqealarning, ya'ni baxtsiz hodisa, favqulodda holat va yong'inlarning asosiy ko’rsatkichlaridir. uchlik-"xavflar-sabablar-ko'ngilsiz oqibatlar" bu rivojlanishning logik jarayoni …

4 / 15

r. endi xavf va uning oqibatini xarakterlovchi ayrim ma’lumotlarni keltiramiz. yer yuzida tabiiy ofatlar soni ko’payib bormoqda, u 1990 yilda 1960- yilga nisbatan ikki marta oshdi. dunyoda 500 millionga yaqin nogiron bo'lib, ularning bar 1/5- baxtsiz hodisa natijasida sodir bo'lgan. mustaqil davlatlar hamdo'stligida har yili 19 milliongacha kishi jarohatlanadi, 500 ming kishi halok bo'ladi, shundan 50-60 ming kishi yo’l-transport hodisasida, 10 mingi - yong'inda, va 14 mingi bevosita ishlab chiqarishda sodir bo'ladi. yildan boshlab jarohatlanish darajasi turli mamlakatlar bo'yicha foizga oshgan, ularning ayrimlarida esa bu ko'rsatkich 11-19% va undan ham yuqori bolmoqda. bir yilda har 1000 ta kishiga to'g'ri kelgan o'lim bilan tugagan baxtsiz hodisalar quyidagi 28-jadvalda keltirilgan. tajriba shuni ko'rsatadiki, har qanday faoliyat potensial xavflidir. bu tasdiqlanish aksiomal xarakterga egadir va bir vaqtning o'zida tan olinadiki, xavf (tavakkal) darajasini boshqarsa bo’ladi, ya'ni kamaytirsa bo’ladi. bu tasdiqlanish ma'qul bo'lgan tavakkal konsepsiyasiga olib keladi va bu mutlaq xavfsizlikka erishib bo'lmasligini tushunishga …

5 / 15

yaratish uchun insonlarni nazariy iva amaliy jihatidan tayyorlash hamda ekstremal vaziyatlarda qanday harakat qilish va o'rgatishdan iboratdir. shuning bilan birgalikda «hayot faoliyati xavfsizligining asoslari» bir-biri bilan o'zaro bog’liq bo'lgan uchta asosiy vazifani yechadi: · xavflarni identifikatsiyalash, ya'ni xavflarning sonli tavsifi va kelib chiqish nuqtalarini ko'rsatgan holda ularning qiyofasini bilish; · foyda va xarajatni taqqoslash asosida xavflardan himoyalanish; -mumkin bo’lgan salbiy xavflarni (qolgan xavf-xatar konsepsiyasidan kelib chiqqan holda) bartaraf qilish. kishilik jamiyatini rivqjlanish tarixining eng dastlabki bosqichlarida faoliyat sharoitlariga e'tibor qaratilgan, shu jumladan inson sog’lig’ini saqlash masalalari ham ko’rilgan. xavfsizlik haqidagi rivojlanishga ayrim misollar keltirsak: aristotel (bizning eramizdan 384-322), gippokrat (b.e. 460-377) va boshqa olimlarning asarlarida mehnat sharoiti masalalari o’rganilgan. tiklanish davrining buyuk tabibi parauels (1493-1541) o’zining asarlarida tog’ ishlari bilan bog’liq bo'lgan xavflarni o'rganadi. nemis vrachi va metallurgi agrikola (1494-1555) o'zining “tog’ ishlari” asarida mehnat muhofazasi masalalarini bayon qilgan. italyan vrachi ramassini (16331714) kasbiy gigiyena faniga asos solib, "kulollar kasalliklari" …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hayot faoliyati xavfsizligi asoslarining tahlili"

faoliyatning turli bosqichlarida xavfsizlik shartlarini tahlil qilish. reja: 1. hayot faoliyati xavfsizligi asoslarining asosiy tushuncha va ta’riflari 2. tavakkal nazariyasining asosiy qoidalari 3. xavfsizlikning tizimli va hayot faoliyati xavfsizligi ta’minlashda erganamik ko’rsatgichlarini tahlil qilish 1990 yil 27 aprelda sobiq ittiibq davlat ta'limi komiteti kollegiyasi tarkibidagi "hayot faoliyati xavfsizligi" ilmiy-metodik kengashiga qo'shilgan ilmiy va pedagogik jamoatchiligi tashabbusi bilan "mehnat muhofazasi va fuqaro muhofazasi masalalarini qayta ko'rishning birinchi darajali choralari" masalasi ko’iladi, shundan key in 1990-yil iyulda kollegiya qarori materiallari natijasida oliy maktab o quv rejasida o'qilib kelayotgan «mehnat muhofazasi» va "fuqaro muhofazasi" fanlarni o'rni...

This file contains 15 pages in DOCX format (43.0 KB). To download "hayot faoliyati xavfsizligi asoslarining tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: hayot faoliyati xavfsizligi aso… DOCX 15 pages Free download Telegram