tabiiy gazlar va zaharlanish

DOCX 15 pages 44.8 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.8 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

tabiiy va is gazlari bilan bоg’liq sоdir bo’lishi mumkin bo’lgan zaharlanish hоlatlarini оldini оlish va jarоhatlanganda birinchi tibbiy yordam ko’rsatish. reja: 1. tabiiy gazlarning guruhlari. 2. tabiiy gazdan zaharlanish. 3. gaz gidratlari hosil bo’lishi. 4. gaz kondensatlari va ularning fizik-kimyoviy xossalari. tabiiy yoqilg’i gazlar metan qatori uglevodorotlari aralashmasini o’zida namoyon etadi. ayrim konlardan chiquvchi gazlarida nordon komponentlar (vodorod sulfid, uglerod ikki oksidi, azot, kislorod, kamchil gazlar – geliy va argon(h 2 s,co,n2 ,o2 ,he, ar )) bo’ladi, shuningdek, barcha tabiiy gazlarni doimiy hamrohi suv bug’laridir. tabiiy gaz tarkibiga kiruvchi uglevodorodlarni shartli ravishda uch guruhga bo’lish mumkin: · i guruhga metan va etan kiradi, ular quruq gazlar hisoblanib, gazlarda ularning miqdori normal sharoitda 60 dan 95 % gacha bo’ladi. · ii guruhga propan, izobutan va n–butan kiradi. bu uglevodorodlar normal sharoitda gaz ko’rinishida, oshirilgan bosimlarda ular suyuq holatga o’tadi. · iii guruhga izopentan, n–pentan, geksan va biroz yuqori molekulali uglevodorodlar kiradi. …

2 / 15

azlar va ifloslantiruvchi moddalar (karbonat angidrid, azot (со2 ,n 2 ), namlik, smola holidagi moddalar, mexanik zarralar, oltingugurtli birikmalar va boshqalar) kiradi. gazsimon yonilg’ilar siqilgan va suyultirilgan ko`rinishda ishlatiladi. kritik arorati havo haroratidan yuqori bo`lgan uglevodorodlar past bosimda gaz holatidan suyuq holatga o`tadi. bunday gazlar - suyultirilgan gazlar deyiladi. 20°c haroratda propanni suyuq holatga o`tkazish uchun 0,85 mpa, butan uchun 0,2 mpa bosim talab qiladi[footnoteref:1]. [1: mohamed a.fahim, taher a.alsahhaf, amal elkilani. fundamentals of petroleum refining.©2010. elsevierb.v.237-259p. ] siqilgan gazlar kritik harorati havo haroratidan past bo`lgan uglevodorodlar hisoblanadi. siqilgan gazning asosiy tarkibiy qismi bo`lgan metanni suyuq holatga o`tkazish uchun - 82°c harorat talab etiladi. atmosfera bosimida esa metan - 161°c haroratda ham suyuq holatga o`tadi. - 82°c haroratdan yuqori bo`lganda har qanday yuqori bosimda ham metan suyuq holatga o`tmaydi. gazlarni qayta ishlashning mohiyati shundaki, ularni tarkibidan nordon komponentlar va namlikni yo’qotish, so’ngra bu gazlardan i va ii guruh uglevodorodlarini ajratishdan …

3 / 15

eft xom ashyolarini qayta ishlashda har bir destruktiv jarayonlardan zavod gazlari hosil bo’ladi. zavod gazlari uglevodorod tarkibiga ko’ra bir– biridan farqlanadi. termik kreking gazlari tarkibida metan va boshqa miqdorda to’yinmagan uglevodorodlarga boy bo’ladi. katalitik kreking gazlarida butanlar va butilenlar miqdori ko’pligi bilan xarakterlanadi. tabiiy gazlarni qazib chiqarish va qayta ishlashda doimo gaz gidratlari hosil bo’ladi. gidrat hosil qiluvchi komponentlar asosan tabiiy gaz tarkibidagi yengil uglevodorodlar – metan, etan, propan, izobutan, shuningdek, azot, uglerod ikki oksidi va vodorod sulfid hisoblanadi. tabiiy gaz gidratlari quyidagi formulaga egadir: сн4 6н2о;с2н6 8н2о;с3н8 17н2о;i с4н10 17н2о;н2s 6н2о; n2 6н2о;co2 6h2o. gidratlar ko’rishini – oq kristal moddalar bo’lib, hosil bo’lish sharoitiga ko’ra muz yoki zichlashtirilgan qorga o’hshaydi. uglevodorodli gaz gidratlarida suvli kristall panjara katta qismi suyuq propan va izobutan to’la bo’ladi, kichik qismida esa metan, etan, azot, vodorod sulfid va uglerod ikki oksidi bo’ladi. gaz gidratlari hosil bo’lishi quvurlar va jihozlarda tiqinlar hosil qilishi tufayli ko’ndalang …

4 / 15

o’lishiga qarshi ingibitorlar sifatida metanol va gazlarni quritishda glikollar keng qo’llaniladi. metanol (ch3oh) – metil spirti bo’lib, gaz oqimiga kiritilganda suv bug’larini yutadi va ularni past muzlash haroratidagi suvli spirt eritmasiga o’tkazadi. glikollar ham suv bug’iga to’yingandan keyin separatorlarda ajratiladi va so’ngra qayta tiklanadi. ingibitorlar sifatida kalsiy xlor (cacl2) eritmasi va litiy xlor ham ko’p qo’llaniladi. gidratlar hosil bo’lishini oldini olishni yanada samarali usuli bu gazlarni quritishdir, bunda namlik miqdori keskin kamayadi. sanoatda gaz va siqilgan uglevodorodlarning quritishni keng tarqalgan usullari mavjud: · suyuq yutuvchilar – glikollar (mono, di, tri etilen glikollar) · qattiq yutuvchilar – (aktivlangan alyuminiy oksidi, silikagel, boksitlar) sintetik seolitlar va boshqalar. gaz sanoatida suyuq yutuvchilar yordamida gazlarni quritish keng qo’llaniladi. gazlarni quritish qurilmada glikollarni qo’llash ikki ko’rinishda bo’ladi: gaz oqimiga glikolni purkash va absorbsion. ma`lumki kondan chiqadigan gaz tarkibi suv bug’lari, n2, co2, h2s meхanik qo’shimchalar kabi qo’shimchalar bo’ladi. gazni bunday qo’shimchalarning tozalash gqiz ga uzatishda …

5 / 15

t hosil bo’lishiga qarshi kurashda ingibirlash va quritish usullari mavjud. ingibirlash gidratlanish temperaturasini pasaytiruvchi ingibitorlar – metanol, glikol qo’shiladi. gaz tarkibiga ingibitor qo’shganda suvda eriydi, suv bug’lari bosimi pasayib, gidrat hosil bo’lish temperaturasi pasayadi. metanol yuqori to’yingan bug’lari bosimiga ega bo’lib, gazdan ajratish qiyin, regenerasiyalash qiyin, yo’qotish katta. shuning uchun metanol asosan quduq, shleyf, magistral quvurlarda gidrat probkalarini bartaraf qilish uchun qo’llaniladi. regenerasiya qilinmaydi. shuningdek, ntsda drossellash va siqishda gidratlanishni bartaraf qilishda (og’ir uglevodorodlarni ajratish maqsadida) ishlatiladi. ingibitor sifatida glikollar eg, deglar keng ishlatiladi (metanol qimmat bo’lsada)regenerasiya qilish oson (bug’latib). kontakt yuzasini oshirish, bir tekis taqsimlash maqsadida ingibitor gaz oqimi forsunkalar yordamida purkaladi. apparatga kirishda yoki apparat ichida. q.t.i.a. truba to’riga beriladi. past temperaturali kondensasiyalash teхnologik tizimi bunda og’ir uglevodorod bilan birga suv ham kondensasiyalanadi. bir vaqtda gaz tozalanadi va quritiladi, suv va uglevodorod bo’yicha shudring nuktasi pasayadi. separator 1 da tomchi suvlari ajraladi. so’ngra gazga glikol qo’shiladi va 2 …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiiy gazlar va zaharlanish"

tabiiy va is gazlari bilan bоg’liq sоdir bo’lishi mumkin bo’lgan zaharlanish hоlatlarini оldini оlish va jarоhatlanganda birinchi tibbiy yordam ko’rsatish. reja: 1. tabiiy gazlarning guruhlari. 2. tabiiy gazdan zaharlanish. 3. gaz gidratlari hosil bo’lishi. 4. gaz kondensatlari va ularning fizik-kimyoviy xossalari. tabiiy yoqilg’i gazlar metan qatori uglevodorotlari aralashmasini o’zida namoyon etadi. ayrim konlardan chiquvchi gazlarida nordon komponentlar (vodorod sulfid, uglerod ikki oksidi, azot, kislorod, kamchil gazlar – geliy va argon(h 2 s,co,n2 ,o2 ,he, ar )) bo’ladi, shuningdek, barcha tabiiy gazlarni doimiy hamrohi suv bug’laridir. tabiiy gaz tarkibiga kiruvchi uglevodorodlarni shartli ravishda uch guruhga bo’lish mumkin: · i guruhga metan va etan kiradi, ular quruq gazlar hisobl...

This file contains 15 pages in DOCX format (44.8 KB). To download "tabiiy gazlar va zaharlanish", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiiy gazlar va zaharlanish DOCX 15 pages Free download Telegram