болаларда конституция аномалиялари (диатезлар)

PPT 102 pages 11.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 102
слайд 1 маъруза мақсади ва вазифалари мақсад тиббиёт олийгоҳи талабаларига болаларда учрайдиган аномалия конституциялари тўғрисида тушунча бериш вазифа талабаларда конституция аномалиялари тўғрисида тушунча ҳосил қилиб, уларни барвақт аниқлаш, бундай болаларни назорат қилиш кўникмаларини шакллантириш конституция (лат. constitutio — организация, шаклланиш) тиббиётда — одам организмидаги муайян турғун морфологик ва функционал (шу жумладан психологик) хусусиятларининг йиғиндиси бўлиб, наслий, ёшига хос, шунингдек узоқ ва (ёки) интенсив равишда атроф-муҳитнинг таъсири натижасида организмнинг реактивлиги ва қобилиятини белгилаб олиши тушунилади. нормал конституция –генетик, морфологик, функционал, биохимик, иммунологик ва бошқа белгиларнинг йиғиндиси бўлиб, организмнинг ички ва ташқи таъсирларга нисбатан адекват жавоби билан кечади. патологик конституция – оддий ички ва ташқи таъсирларга нисбатан организмнинг ноадекват жавоб реакцияси билан характерланади (генетик патология). конституция аномалиялари (диатез) – оддий ички ва ташқи таъсирларга нисбатан вақтинчалик ноадекват бузилиши бўлиб, муайян патологик жараёнларга, оғир кечувчи касалликларга олиб келувчи ҳолатлар. диатез (греч. diathesis — мойиллик, қайсидир ҳолатга) — организмнинг генетик детерминирланган хусусияти бўлиб, қуйидагиларни …
2 / 102
номалиялари тўғрисида биз қуйидаги ҳолда гапирамиз: организм функцияси нотурғун тенгликда бўлиб, организмнинг туғма, наслий орттирилган, баъзида ҳаёт давомида пайдо қилган индивидуал хусусиятлари бўлиб, ташқи таъсирларга нисбатан патологик реакциялар билан жавоб беради ва уни баъзи касалликларга нисбатан мойил қилиб қўяди» ю.е. вельтищев (1985) диатезни полиген (кўп факторли) касалликларга наслий мойил ҳолат бўлиб, нормал фенотипдан объектив аниқланадиган оғиш ҳисобланади деб таърифлаган. диатезлар вариантлари аллерготопик (иммунотопик) алмашинув бузилиши билан органотопик нейротопик аллергик (атопик) сийдикчил нефропатик психостеник инфекцион-аллергик оксалатли эрозив-ярали вегетодистоник лимфатик гипертоник кардиоишемик атеросклеротик диатезларнинг 20 дан ортиқ кўринишлари тафовут қилинади: атопик, аутоиммун, лимфатик, сийдикчил, геморрагик, вегетодистоник ва бошқалар. бир ёшгача болаларда энг кўп учрайдиган диатезнинг 3 та классик вариантлари аниқланади: экссудатив-катарал (экд), лимфатико-гипопластик (лгд), нерв-артритик (над). диатезларни вариантларга бўлишдан мақсад у ёки бу касалликнинг ривожланишининг олдини олиш конституция аномалияларининг умумий белгилари: қон шакл элементлари етилишининг, жигар, буйрак, оит ва бошқа аъзолар фаолиятининг гетерохронликка мойиллиги; иммун жавобнинг сустлашуви ва бузилиши; гипо- ва дискортицизм, …
3 / 102
ода юрганда терисида тошмалар (айниқса юзида) пайдо бўлиши билан кечадиган ҳолат. диатез ривожланишига олиб келувчи омиллар таомга боғлиқ: ​сигир сути; товуқ тухуми; цитрус мевалар; ер тут, қулупнай; балиқ; манная бўтқаси. барча бу маҳсулотлар кўп миқдорда еганда диатез чақиради, кам миқдорда тановул қилганда реакция бермайди. тез-тез ўрви; ичак инфекциялари; дисбактериоз; метеотроп факторлар, экологик ноқулай таъсирлар остида, витаминлар дефицити, касалликларни даволаш кўп миқдорда антибиотиклар қўлланилиши. патогенез патогенез (давоми) этиология - аллергия - ичакнинг барьер фаолияти пасайиши (оқсилларни парчаловчи ҳазм ферментларининг етишмаслиги) - ичак деворининг юқори ўтказувчанлиги; -iga синтезининг кам фаоллиги - овқатдаги оқсилларни парчаланиши тўлиқ эмас ва улар ичак деворидан кўп миқдорда сўрилади, бунинг натижасида ige нинг юқори ишлаб чиқишига олиб келади, иммун тизимининг фаоллашуви, тезкор типдаги аллергик реакциянинг патохимик ва патофизиологик фазалари кучайиши (иммунологик босқичисиз), биологик фаол моддаларнинг қонга чиқиши (гистамин, лейкотриенлар, кининлар, серотонин ва бошқ.). этиология - аллергия 2 хил вариант кузатилади гистамин кўп бўлиши – либератор вариант; гистаминнинг инактивацияси …
4 / 102
даги касаллик ҳолатлари патогенезида муҳим роль ўйнайди. гистамин одам организмида ноактив ҳолатда бўлади. травмаларда, стрессда, аллергик реакцияларда гистамин миқдори сезиларли равишда ошади. организмга овқат билан тушган заҳарли моддалар, баъзи бир дори воситалар ҳам гистаминни ошириши мумкин. силлиқ мушакларни спазмини (бронхлардаги мушаклар ҳам қўшилади) чақиради, капиллярларни кенгайтириб, аб ни пасайтиради; капиллярлардаги қоннинг димланиши ва улар деворининг ўтказувчанлиги ошиши атрофдаги тўқималарнинг шишига ва қоннинг қуюқлашувига олиб келади. экссудатив-катарал диатез патогенези қуйидагиларга боғлиқ болалар организми тўқималари гистаминга ўта сезгир. ички секреция безлари функционал етилмаган, қисман дискортицизм, модда алмашинуви бузилишига олиб келади – минералокортикоидлар глюкокортикоидлардан устунлик қилади, ностабил сув- туз алмашинуви, метаболик ацидоз, липидларнинг эркин радикал перекис оксидланиши фаоллашуви, экссудатив-катарал диатез патогенези қуйидагиларга боғлиқ гипопротеинемия, гипергликемия, гиповитаминозлар, овқат ҳазм қилиш ферментлари фаоллиги пасайиши, организмнинг пасайган иммунологик фаоллиги тез-тез касалланиш ва лимфоид аппаратнинг компенсатор гиперплазиясига олиб келади. экссудатив-катарал диатез клиникаси шишсимон (пастозный) тип - тўқималар гидрофиллиги, тана вазнининг ошишига мойиллик. тери ва шиллиқ қаватлар оқарган, …
5 / 102
зный), эретик типлар) тана массаси ошиши. терида тошмалар (доғлар, тугунчалар). строфулюс (терида қичийдиган тугунлар). яллиғланувчи касалликларнинг чўзилувчан ва оғир кечиши (чўзилувчан ринитлар, чўзилувчан конъюнктивит ва ҳок). қабзиятга мойиллик. анемия диатез ривожланишидаги хавф омиллари: болани сунъий овқатлантиришга эрта ўтказиш; онада ҳомиладорлик даврида дисбактериоз; онада ҳомиладорлик даврида оит касалликлари онанинг дори қабул қилиши; ҳомиладорлик ва кўкрак билан эмизиш даврида онанинг кўп миқдорда баъзи маҳсулотларни тановвул қилиши: тухум, клубника, ертут, лимон, банан, шоколад, балиқ; кўпинча ота- оналарнинг ўзларида ҳам болалигида диатез симптомлари кузатилиши диагностика диагноз - шикоят ва кўрик: терида тошмалар, гнейс чиқиши, онаси ёки бола овқатлангандан кейин баъзи маҳсулотлар қабул қилганда (тухум, қулупнай, маймунжон, лимон, банан, шоколад, балиқлар), сутли қипиқланиш (юзи қизариши ва қипиқланиши, айниқса совуқда). диагностика «овқатланиш кундалиги»даги қайдлар натижаси — бола кун давомида еган овқатлар ёзиб борилади, терида пайдо бўлган тошмалар қайси таомдан кейин пайдо бўлишини аниқлашга ёрдам беради. тошмалар юқоридаги маҳсулотлардан сўнг, ҳаттоки сут, манная бўтқасидан кейин ҳам пайдо …

Want to read more?

Download all 102 pages for free via Telegram.

Download full file

About "болаларда конституция аномалиялари (диатезлар)"

слайд 1 маъруза мақсади ва вазифалари мақсад тиббиёт олийгоҳи талабаларига болаларда учрайдиган аномалия конституциялари тўғрисида тушунча бериш вазифа талабаларда конституция аномалиялари тўғрисида тушунча ҳосил қилиб, уларни барвақт аниқлаш, бундай болаларни назорат қилиш кўникмаларини шакллантириш конституция (лат. constitutio — организация, шаклланиш) тиббиётда — одам организмидаги муайян турғун морфологик ва функционал (шу жумладан психологик) хусусиятларининг йиғиндиси бўлиб, наслий, ёшига хос, шунингдек узоқ ва (ёки) интенсив равишда атроф-муҳитнинг таъсири натижасида организмнинг реактивлиги ва қобилиятини белгилаб олиши тушунилади. нормал конституция –генетик, морфологик, функционал, биохимик, иммунологик ва бошқа белгиларнинг йиғиндиси бўлиб, организмнинг ички ва ташқи таъсирларг...

This file contains 102 pages in PPT format (11.0 MB). To download "болаларда конституция аномалиялари (диатезлар)", click the Telegram button on the left.