fotosintez va hosildorlik

PPTX 20 pages 639.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 639.4 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

o'zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakul`teti genetika va biotexnologiya kafedrasi qo’lyozma xuquqida mirodilova munisa mirolimjon qizining “fotosintez va hosildorlik” mavzusidagi 5140100 – biologiya ta’lim yo’nalishi bo’yicha bakalavr akademik darajasini olish uchun yozilgan bitiruv malakaviy ishi ilmiy rahbar: biologiya fanlari nomzodi, dotsent, e.yulchiev. andijon – 2025 “fotosintez va hosildorlik” mavzusidagi kirish mavzuning dolzarbligi. qishloq xo‘jaligi samaradorligini oshirish: fotosintez jarayoni oʻ‘simliklarning asosiy oziqlanish manbai bo‘lib, uning samaradorligi bevosita hosildorlikka ta’sir qiladi. shu bois, bu jarayonni chuqur o‘rganish orqali yuqori hosil olish imkoniyati oshadi. aholi sonining ortishi: global miqyosda aholi soni ortib borayotgan bir vaqtda oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash uchun hosildorlikni oshirish zarur. bu esa fotosintez mexanizmlarini chuqurroq tahlil qilish va optimallashtirishni talab qiladi. iqlim o‘zgarishlari ta’siri: iqlimdagi o‘zgarishlar (temperatura, yog‘ingarchilik, co₂ miqdori) fotosintez jarayoniga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. bu o‘zgarishlarga moslasha oladigan va samarali fotosintez qiladigan navlarni yaratish dolzarb vazifadir mavzuning maqsadi. oʻsimliklarda fotosintez jarayonining mohiyatini, …

2 / 20

g fotosintezga qanday ta’sir ko‘rsatishini o‘rganish. hosildorlikni oshirish yo‘llarini aniqlash – fotosintezni jadallashtirish orqali yuqori va sifatli hosil yetishtirishning ilmiy asoslarini ishlab chiqish. zamonaviy agrotexnologiyalarni baholash – fotosintezga ijobiy ta’sir ko‘rsatadigan innovatsion usullar va texnologiyalarni o‘rganish va qo‘llash imkoniyatlarini tahlil qilish. iqlim o‘zgarishlarining fotosintezga ta’sirini o‘rganish – kelajakda barqaror qishloq xo‘jaligini yuritishda muhim bo‘lgan ekologik omillarni inobatga olish. tadqiqot obyekti. qishloq xo‘jaligi ekinlarida (masalan, bug‘doy, makkajo‘xori, paxta) fotosintez jarayoni va uning hosildorlikka ta’siri. mavzuning nazariy va amaliy ahamiyati. nazariy ahamiyati: fotosintez jarayonining barcha o‘simligidagi xususiyatlarini chuqur o‘rganish orqali biologiya va agrofiziologiya fanlari bo‘yicha ilmiy bilimlar boyitiladi. fotosintez va hosildorlik o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash, bu munosabatni ilmiy jihatdan asoslab berishga yordam beradi. iqlim o‘zgarishlari sharoitida o‘simliklarning adaptatsion imkoniyatlarini baholash imkonini beradi. amaliy ahamiyati: oʻsimliklar hosildorligini oshirish uchun optimal agrotexnik usullarni ishlab chiqish imkonini beradi. fotosintezni jadallashtirish orqali yuqori sifatli va barqaror hosil yetishtirishga xizmat qiladi. qishloq xo‘jaligida resurslardan (suv, o‘g‘it, yer) samarali …

3 / 20

tadqiqotlar amalga oshirilgan bo‘lib, kungaboqar va boshqa qishloq xo‘jaligi ekinlarining fotosintez faoliyatini yaxshilash orqali hosildorlikni oshirish bo‘yicha ilmiy asoslar ishlab chiqilgan. shu bilan birga, o‘zgaruvchan iqlim sharoitida fotosintez va hosildorlik munosabatlarini o‘rganish masalasi hanuzgacha dolzarbligicha qolmoqda, ayniqsa kungaboqar kabi iqtisodiy jihatdan muhim ekinlar uchun. antirish: kimyoviy o‘g‘itlardan ko‘proq foydalanish o‘rniga, fotosintezni tabiiy tarzda rag‘batlantirish orqali ekologik xavfsiz hosil olish mumkin. fotosintez tuzilmasining makto mikro strukturalari tilaqoid, granalar va stroma xloroplastlar – fotosintez jarayoni amalga oshadigan asosiy organoid bo‘lib, ular murakkab ichki tuzilishga ega. xloroplast ichida fotosintez bilan bog‘liq uch asosiy komponent mavjud: tilaqoidlar, granalar va stroma.1. tilaqoidlar – xloroplast ichida joylashgan disk shaklidagi membranali tuzilmalar bo‘lib, ular fotosintezning yorug‘lik bosqichi sodir bo‘ladigan asosiy joy hisoblanadi.tilaqoid tuzilishi va xususiyatlari tilaqoidlar ikki qavatli lipoproteid membrana bilan o‘ralgan bo‘lib, membranada fotosintetik pigmentlar (xlorofill a, xlorofill b, karotinoidlar) va elektron tashuvchilar joylashgan.tilaqoid membranasida quyidagi asosiy fotosintez jarayonlari sodir bo‘ladi:yorug‘likni yutish va fotokimyoviy reaksiyalarni boshlash.elektron …

4 / 20

rgiyaga aylantirishga yordam beradi. xloroplast ichida yashil pigment – xlorofill joylashgan joy. atp va nadph sintezida ishtirok etadi. stroma – xloroplastning ichki qismi bo‘lib, u granalar va tilakoidlarni o‘rab turadigan suyuq matritsadan iborat. stroma fotosintezning qorong‘ilik fazasi sodir bo‘ladigan joydir. stromaning asosiy funksiyalari kalvin siklida co₂ ni organik moddalarga aylantirish (glyukoza sintezi). fotosintez uchun zarur bo‘lgan fermentlarni saqlash. dnk va ribosomalarni saqlaydi (xloroplastlar o‘z dnk va ribosomalariga ega). atp va nadph dan foydalanib, karbon uglerod birikmalarini sintez qilish. asosiy fotokimyoviy reaksiyalar jumlasiga qo‘yidagilar kiradi. fotoionlashish (elektronning molekula tashqarisiga otilib chiqib, ionlar yoki erkin radikallar hosil bo‘lishiga olib kelishi), fotoqaytarilish yoki fotooksidlanish (elektronning bir molekuladan ikkinchisiga o‘tishi), fotodissosiasiya (molekulalarning ionlarga parchalanishi) va fotoizomerizasiya (molekulalar fazoviy konfigurasiyasining yorug‘lik ta’siri ostida o‘zgarishi). har qanday fotokimyoviy reaksiya ikki bosqichda o‘tadi: birinchi bosqich – yorug‘likka aloqador bosqich bo‘lib buning natijasida qo’zg‘algan molekulalar, ionlar va erkin radikallar hosil bo‘ladi. ikkinchi bosqich – “qorong‘ulikka aloqador” bo‘lib birlamchi …

5 / 20

g asoslab berilishi, yorug’lik ishtirokida sodir boʻladigan tabiiy hodisalar (fotoperiodizm, fototaksis va b.) ning aniqlanishi bilan bogʻliq. stoks qonuniga ko‘ra, flüoresansiya (yoritish) maksimumi molekulaning yutish maksimumiga nisbatan uzunroq to‘lqinlar sohasida joylashadi. buning sababi — yutilgan energiyaning bir qismi issiqlikka aylanishidadir. energiya migratsiyasi (uzatilishi) qo‘zg‘algan molekulalarning s₁ (birinchi singlet) va t₁ (birinchi triplet) holatlarida amalga oshadi. bu jarayonlar nurlanishsiz (masalan, b) va kinetik to‘qnashuvsiz (masalan, s) tarzda, issiqlikka aylanishsiz uzatishlardan iborat bo‘lib, umumiy shaklda quyidagicha ifodalanadi: bu jarayonlar molekula ichida yoki molekulalararo sodir bo‘lishi mumkin. b va s o‘rtasidagi energiya uzatilishi aylanma-rezonans yo‘li bilan amalga oshadi. bu usulda energiya jihatidan farqlanuvchi elektronlar almashadi. induktiv rezonans yo‘lida esa molekulalararo masofa nisbatan katta bo‘ladi (2–10 nanometr). bu holatda qo‘zg‘algan b* molekulasi va s molekulasi orasida rezonansli o‘zaro ta’sir yuzaga keladi. b + nur kvanti → b* b* + s → s* + b bu fotosintez jarayonida turli uzunlikdagi yorug‘lik to‘lqinlari o‘simliklarning fotosintez samaradorligiga …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fotosintez va hosildorlik"

o'zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi andijon davlat universiteti tabiiy fanlar fakul`teti genetika va biotexnologiya kafedrasi qo’lyozma xuquqida mirodilova munisa mirolimjon qizining “fotosintez va hosildorlik” mavzusidagi 5140100 – biologiya ta’lim yo’nalishi bo’yicha bakalavr akademik darajasini olish uchun yozilgan bitiruv malakaviy ishi ilmiy rahbar: biologiya fanlari nomzodi, dotsent, e.yulchiev. andijon – 2025 “fotosintez va hosildorlik” mavzusidagi kirish mavzuning dolzarbligi. qishloq xo‘jaligi samaradorligini oshirish: fotosintez jarayoni oʻ‘simliklarning asosiy oziqlanish manbai bo‘lib, uning samaradorligi bevosita hosildorlikka ta’sir qiladi. shu bois, bu jarayonni chuqur o‘rganish orqali yuqori hosil olish imkoniyati oshadi. aholi sonining orti...

This file contains 20 pages in PPTX format (639.4 KB). To download "fotosintez va hosildorlik", click the Telegram button on the left.

Tags: fotosintez va hosildorlik PPTX 20 pages Free download Telegram