tarbiya usullari

DOCX 29 pages 255.2 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 255.2 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

tarbiya usullari haqida tushuncha. 1. umumiy pedagogika (r.a.mavlonova, n.h.rahinonlova, k.o.matnazarova, m.k.shirinov, s.haflzov. toshkent – 2o18. 251-261 bet) l.tarbiya usullari haqida umumiy tushuncha. tarbiya metodlari (usullari) – o‘qituvchi - tarbiyachining o‘quvchilarga ta’sir ko‘rsatish usullari, ularga ijobiy xulq-atvor ko‘nikmalari va malakalarini singdirish maqsadida ulaming hayoti va faoliyatini tarbiyaviy jihatdan to‘g‘ri ta’sir etish yoilaridir. tarbiya usuli deb tarbiyachining bolalarga axloq-odob fazilatarini tarkib topishi maqsadida ulaming ongi va irodasiga ta’sir etish yoilariga aytiladi.ilmiy adabiyotlarda tarbiya usullarini tarbiya metodlari deb ham ishlatiladi. “metod” - grekcha so‘zdan olingan bo‘lib, “yo‘l”, “usul” ma’nosini bildiradi. o‘tmishdan bizga ma’lumki, ota-bobolarimiz bola tarbiyasida turli xil ya’ni, nasihat, tushuntirish, maqtash, rag‘batlantirish, na’muna ko‘rsatish, tanbeh berish, taqiqlash, majbur qilish, po‘pisa qilish, qo‘rqitish kabi usullardan foydalanganlar. jamoa azolari bu usullami qoilashda, axloq qoidalariga suyangan holda, qilgan ishi, xatti-harakatining to‘g‘ri yoki noto‘g‘riligi haqida bolada ishonch hosil qilishga harakat qilganlar, unga axloqlilik va axloqsizlik, odillik va adolatsizlik, yaxshilik va yomonlikning ma’nosini tushuntirganlar. bu tartib tarbiyada …

2 / 29

ilish, insoniy huquqlarini himoya qilish, qadrlash, kishilar oldidagi o‘z burchini anglash, odamlarga nisbatan samimiy, halol, rostgo‘y bo‘lish kabi odob va axloq qoidalarini o‘z ichiga oladi. o‘tmishda axloq tarbiyasida nasihat qilish, maslahat berish usuli ham keng qoilangan. ota-onalar o‘z bolalariga kattalar o‘rtasida ular bilan so‘zlashganda mehmonga borilganda, o‘zini qanday tutish haqida nasihat qilganlar, axloq qoidalariga rioya etgan bolalar va kattalar nomini o‘mak qilib tilga olganlar. o‘zbek xalq pedagogikasining muhim ahamiyatga ega bo‘lgan xusiyatlaridan yana biri folklor material lari da xalq pegogikasida qo‘llaniladigan tarbiya yoilari, usuli va vositalarining yoritilishidir. mehnatkash xalq ommasi, yuqorida qayd qilib o‘tilganidek, uzoq davrlar davomida vujudga kelgan tarbiya usullari va vositalaridan foydalangan. chunonchi, tushuntirish, odatlantirish (o‘rgatish va mashq qildirish), bolalaming kundalik hayot tartibi, ibrat ko‘rsatish, maslahat berish, o‘git-nasihat, undash, ko‘ndirish, iltimos qilish, yolvorish, tilak-istak bildirish, ma’qullash, maqtash, rahmat aytish, duo qilish, oq yo‘l tilash, taqiq qilish, man etish, ta’na, gina qilish, qoralash. allohdan qo‘rqishga undash, tanbeh berish, uzr …

3 / 29

-nasihat, iltimos va istak maslahat berish buyruq va talab axloqiy suhbatiar i tushuntirish. tushuntirish tarbiya ishlari jarayonida juda ko‘p qo‘llaniladi. bolalarga biror fazilatning afzalligi va kishi uchun zarurligi qisqa, aniq qilib tushuntirib beriladi. uqtirish. uqtirish biror axloqiy fazilatni tarbiyalanuvchilar ongiga singdirish va ular tomonidan uqib olinishini ta’minlashga asoslanadi. shuning uchun o^ituvchilar va tarbiyachilar o‘quvchilami tarbiyalaganda va ularga axloqiy fazilatlami tushuntirganda uning afzalliklarini va zarur ekanini ko‘rsatuvchi dalillar keltirishi, isbotlashi, ishontirishi lozim. “o‘qigandan uqqan yaxshi” degan xalq maqoli bor. uqib olingan axloqiy fazilat bolada mahkam singib qoladi. ishontirish. ishontirish deb, bolalarda ma’naviy-axloqiy fazilatlami tarbiyalash va mustahkamlash, xarakter va xulqlaridagi salbiy tomonlarni yo‘qotish maqsadida ulaming ongi, tuyg‘usi va irodasiga ta’sir ko‘rsatishga aytiladi. ishontirish metodi o‘quvchilami g‘oyaviy-siyosiy jihatdan tarbiyalashda va ulaming xarakterini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. o‘qituvchi ishontirish metodini birgina o‘quvchigagina emas, balki butun jamoaga ham qo‘llashi mumkin. ishontirish metodi o‘quvchilar jamoasida sog‘lom jamoatchilik fikrini vujudga keltirishga yordam beradi, axioq normalariga, axloq ijtimoiy …

4 / 29

xshi fazilatlami egallashda ularga yo‘l-yo‘riq ko‘rsatmoq demakdir. o‘qituvchilar ham, tarbiyachilar ham, ota-onalar ham hamma vaqt bu metodni qoilaydilar. o‘git-nasihat o‘quvchilarga yakka holda va guruh-guruh qilib berilishi mumkin. maslahat berish. maslahat - biror hodisa ro‘y berganida, ishda, xatti-harakatda, xulq-atvorda qanday qilsa yaxshi bo‘lishi haqida fikr berish demakdir. har bir kishi, ayniqsa bolalar bir ishni boshlashdan awal bu ish haqida kattalaming, ayniqsa o‘qituvchining fikrini bilishni istaydi. yoki biror ishda, harakatda qiyinchilik tutilib qolsa, shu qiyinchilikni yengish yoiini topish maqsadida o‘qituvchidan, kattalardan maslahat so‘raydi. bunday maslahat olish o‘quvchi hayotida tez-tez uchrab turadi. shuning uchun tarbiyachilar bolalardagi bu xususiyatdan tarbiya maqsadida mohirlik bilan foydalanishiari kerak. shuni ham aytish kerakki, bolalaming hammasi ham biror ish qilganda yoki biror ishni boshlashdan oldin hamma vaqt ham maslahat olishga jur’at etmaydi. bunday vaqtlarda o‘qituvchi yoki tarbiyachi bolalami maslahat olishga rag‘batiantirmog‘i kerak. maslahatni ham o‘quvchilaming mustaqil bo‘lishlariga yordam beradigan qilib berish kerak. iltimos va istak. iltimos, o‘tinch, so‘rov bilan …

5 / 29

buyruqlar aniq, ravshan, tushunarli, muayyan ham qat’iy boiishi kerak. har bir buyruq yoki talabning maqsadi bolalarga tushunarli boisin. bolalar bu buyruq yoki talabni nima uchun bajarishlari zarurligini yaxshi anglashlari lozim. shu bilan birga, ular yaxshi va puxta o‘ylab berilishi lozim. o‘quvchilar oldiga qo‘yilgan buyruq va talabning albatta bajarilishiga erishish kerak. agarda qo‘yilgan talablar va beriladigan buyruqlar qat’iy boimasa, о‘quvchilarning bajarish imkoniyati susayadi. bunday buyruqlar bajarilmay qoladi. shuning uchun buyruq va talab qat’iy boisin. maktab va oilada bolaga beriladgan har bir buyruq yoki talab bolaning yoshi, imkoniyati, kuchiga qarab berilishi hamda shu buyruq va talablar o‘quvchining tarbiyasiga yordam berishi kerak. buyruq yoki talabning bolalarga tushuntirib berilishi va bolalar tomonidan puxta anglab olinishiga erishish lozim. beriladigan buyruq va qo‘yilgan talabning albatta bajarilishiga erishish kerak; buyruq asossiz boiganda yoki buyruqni bajaruvchining uzrli sabablari boigan taqdirda bekor qilinishi mumkin. axloqiy suhbatlar. o‘quvchilami ma’naviy-axloqiy ruhda tarbiyalashda suhbatlar, ma’ruza va munozaralar o‘tkazish keng qoilanib kelmoqda. ishontirish …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarbiya usullari"

tarbiya usullari haqida tushuncha. 1. umumiy pedagogika (r.a.mavlonova, n.h.rahinonlova, k.o.matnazarova, m.k.shirinov, s.haflzov. toshkent – 2o18. 251-261 bet) l.tarbiya usullari haqida umumiy tushuncha. tarbiya metodlari (usullari) – o‘qituvchi - tarbiyachining o‘quvchilarga ta’sir ko‘rsatish usullari, ularga ijobiy xulq-atvor ko‘nikmalari va malakalarini singdirish maqsadida ulaming hayoti va faoliyatini tarbiyaviy jihatdan to‘g‘ri ta’sir etish yoilaridir. tarbiya usuli deb tarbiyachining bolalarga axloq-odob fazilatarini tarkib topishi maqsadida ulaming ongi va irodasiga ta’sir etish yoilariga aytiladi.ilmiy adabiyotlarda tarbiya usullarini tarbiya metodlari deb ham ishlatiladi. “metod” - grekcha so‘zdan olingan bo‘lib, “yo‘l”, “usul” ma’nosini bildiradi. o‘tmishdan bizga ma’lumki, ota...

This file contains 29 pages in DOCX format (255.2 KB). To download "tarbiya usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: tarbiya usullari DOCX 29 pages Free download Telegram