hisoblash texnikasining tarixi

DOCX 12 pages 1.4 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mavzu: zamonaviy kompyuterlar va ularning arxitekturasi. reja: 1. kompyuterlar tarixi haqida qisqacha ma’lumot 2. ona plata uning xususiyatlari 3. protsessor va uning turlari 4. doimiy va tezkor xotira 5. videokarta haqida ma’lumot hisoblash texnikasining tarixi bir necha davrni o`z ichiga oladi: mexanik mashinalargacha bo`lgan davr · mexanik mashinalar davri · elektromexanik mashinalar davri · elektron hisoblash mashinalar davri mexanik mashinalargacha bo`lgan davr. inson hisoblay boshlashidagi dastlabki hisoblash vositasi bo'lib odamlarning barmoqlari xizmat qilgan. odam tabiiy hisoblash vositasi bo'lmish qo'l va oyoq barmoqlari yordamida faqat sanash ishlarini bajargan. maskur vosita yordamida biror hisoblash nari tursin, balki ikki yoki undan ortiq raqamli sonlarni qo'shish ham juda qiyin yoki umuman mumkin emas. shuning uchun asta-sekin sun`iy hisoblash vositalari vujudga kela boshladi. shubhasiz birinchi hisoblash vositalari toshlar va tayoqchalardir. so'ngra birka, abak, neper tayoqchalari, rus cho'tlari vujudga keldi. mexanik mashinalar davri. nemis olimi vilgelm shikkard (1592-1636) tomonidan 1623 yili ixtiro qilingan mexanik moslamalar bilan …

2 / 12

mda go'llanilgan va keyingi hisoblash mashinalari uchun asos bo'lib xizmat qilgan mexanik mashina yaratdi. ana shu ixtiro tufayli duyidagi savollarga dastlabki javoblar olindi: · sonlarni mashinada qanday qilib tasvirlash kerak? · hisoblash uchun lozim bo'lgan boshlang'ich sonlarni mashinada qay usulda kiritish kerak? · arifmetik amallarni mexanik ravishda qanday bajarish kerak? · amal bajarish davomida o'nliklarni qanday qilib o'tkazish kerak? · amal bajarish natijasida hosil qilingan sonlarni qanday tasvirlash kerak? 1662-1645 yillarda pascal mexanik tarzda hisoblovchi qurilmasining 50 dan ziyod shakillarini yaratdi. ularning eng mukammali 1645 yilda yaratildi va "arifmetik mashina" yoki "paskal g'ildiragi" deb nomlandi. 1820 yili sharl de kolmar tomonidan birinchi kalkulyator- "arifmometr" ni yaratdi. u qariyib 90 yil (ba`zi kichik o'zgarishlar bilan qayta ishlangan holda) qo'llanildi. elektromexanik mashinalar davri. mexanik hisoblash mashinalarida mos qurilmalar qo'l kuchi bilan harakatga keltirilar edi. mana shu vazifani elektr energiyasi yordamida amalga oshiruvchi hisoblash mashinalarining yaratilishi elektromexanik hisoblash mashinalar davrini boshlab berdi. bunday …

3 / 12

hfiyoti tufayli, bugungi kungacha elektron hisoblash mashinalarining to'rtta avlodi yaratildi: ^ ehm avlodlari shu avlod ehm iga misol asosiy (bazaviy) elementi arifmetik amal bajarish tezligi ^ xotira sig'imi 1-avlod 1940-1950 y besm minsk-1 elektron lampa 1 sekundda 104 gacha 1024 so'z 2-avlod 1950-1965 y besm-6 minsk-2 tranzistor diod 1 sekundda 105 gacha 32000 so'z 3-avlod 1965-1975 y minsk-32 razdan ibm-360 ^ integral sxema 1 sekundda 2*106 gacha 2048 so'z 4-avlod 1975 yildan boshlab pravets es-1010 dan es-1060gacha ibm katta integral sxema 1 sekundda 108 va undan yuqori 1024 mbayt va undan yuqori asosiy plata yaxlit asosga yigʻilgan elektron sxemalar boʻlib, unga baʼzi qurilmalar axborot almashish sistema magistrali – shinalar (simlarining oʻramlari) yordamida bogʻlanadi. shinalar kompyuterning hamma qurilmalariga parallel holda ulanadi. asosiy platada mikroprotsessor, xotira qurilmalari va mikrosxemalar, ovoz, video va tarmoq platalari ham joylashadi. ular asosiy plataning maxsus slot (qirqim)lariga ulanadi. printer, skaner, flash-xotira, internet kabeli kabi qurilmalar portlar deb …

4 / 12

boʻlmagan holda maʼlumotlarni saqlash uchun xizmat qiladi. doimiy xotira qurilmasida kompyuterning kiritish-chiqarish asosiy sistemasi (bios – basic input-output system) haqidagi doimiy axborot saqlanadi. protsessor inglizchada „process“ soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, „jarayon“ — jarayonni amalga oshiruvchi, boshqaruvchi maʼnolarini bildiradi. kompyuter protsessori asosan kompyuterda boʻladigan jarayonlarni amalga oshirish va boshqarish vazifalarini bajaradi. asosiy oʻlchov birligi chastota hisoblanadi. protsessor chastotasi uning maʼlum vaqt ichida nechta amalni bajara olishini ifodalaydi. protsessorni mikroprotsessor yoki cpu (yaʼni, central processing unit-markaziy protsessor) deb ham atashadi. protsessor (lot. processus — surilish) — elektron mashinaning dastur (programma) da koʻzda tutilgan amallar; informatsiyani oʻzgartirish, barcha hisoblash jarayonlarini, xisoblash mashinasidagi boshqa qurilmalarning ishini boshqarib turish uchun moʻljallangan markaziy qurilmasi. asosiy qismlari: arifmetikmantiqiy qurilma va boshqarish qurilmasi. arifmetikmantiqiy qurilmada axborot arifmetika va mantiq jihatidan qayta ishlanadi. boshqarish qurilmasi xotiradagi axborotlarni chiqarish tartibini belgilaydi, boshqaruvchi signallarni ishlab chiqadi, mashinadagi qurilmalarning ishini uygʻunlashtiradi, dasturni uzish signallarini qayta ishlaydi, xotiradagi axborotlarni muhofazalaydi protsessor, asosan, quyidagi …

5 / 12

tlarni saqlovchi kompyuterning asosiy qismi hisoblanib, ishlash prinsipi esa magnitli yozish hisoblanadi. kompyuteringizdagi video, rasm, musiqa va boshqa fayllaringiz aynan shu qismda saqlanadi. ssd (ing. solid-state drive, ssd) — bu ham qattiq disk hisoblanib buni hdd diskdan farqli jihati ssd mikrosxemali xotiraga ma’lumotlarni qayd etishi natijasida kompyuterdan energiya ta’lab qilmaydi. ssd da mikrosxemali xotiradan tashqari boshqaruvchi kontrollerlar ham mavjud. ssd disklar hdd disklarga qaraganda bir qator afzalliklarga ega hisoblanadi. bu afzalliklar haqida quyidagi jadvaldan ma’lumot olishingiz mumkin: turi ssd hdd ishlash tezlik ssd 35 dan 100 mikrosekundgacha ish tezligiga ega, bu esa hdd dan deyarli 100 marta tez degani. bunday yuqori tezlik dasturlarni nisbatan tezroq ishlashiga sabab bo'ladi. bu esa katta xotira talab qiladigan dasturlar ishlatish paytingizda ayniqsa seziladi. odatda hdd ishlash tezligi 5000-10000 mikrosekund atrofida bo‘ladi. narx ssd disklar hdd disklarga qaraganda bir muncha qimmat hisoblanadi va shu sababli ssd diskli kompyuterlar xotirasi bor yo‘g‘i bir necha yuz gigabaytgagina …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hisoblash texnikasining tarixi"

mavzu: zamonaviy kompyuterlar va ularning arxitekturasi. reja: 1. kompyuterlar tarixi haqida qisqacha ma’lumot 2. ona plata uning xususiyatlari 3. protsessor va uning turlari 4. doimiy va tezkor xotira 5. videokarta haqida ma’lumot hisoblash texnikasining tarixi bir necha davrni o`z ichiga oladi: mexanik mashinalargacha bo`lgan davr · mexanik mashinalar davri · elektromexanik mashinalar davri · elektron hisoblash mashinalar davri mexanik mashinalargacha bo`lgan davr. inson hisoblay boshlashidagi dastlabki hisoblash vositasi bo'lib odamlarning barmoqlari xizmat qilgan. odam tabiiy hisoblash vositasi bo'lmish qo'l va oyoq barmoqlari yordamida faqat sanash ishlarini bajargan. maskur vosita yordamida biror hisoblash nari tursin, balki ikki yoki undan ortiq raqamli sonlarni qo'shish ham juda qi...

This file contains 12 pages in DOCX format (1.4 MB). To download "hisoblash texnikasining tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: hisoblash texnikasining tarixi DOCX 12 pages Free download Telegram