mustaqilishi biofarmatsiyafani

PPTX 16 pages 628.3 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 628.3 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

toshkent farmatsevtika institute sanoat farmatsiyasi 405-a guruh talabasi abduvaxobova gulshodaxonning biofarmatsiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi tayyorladi:abduvaxobova g tekshirdi:pazilbekova z mavzu:yordamchi moddalar va ularni dori vositalarining biosamaradorlikka ta’siri reja: 1. yordamchi modalarni tasnifi 2. yordamchi modalarni dori vositasining biosamaradorligiga ko‘rsatgan ta’siri 3. rezorbsiya tushunchasi yordamchi moddalar (ekscipientlar) dori shakllarida asosiy faol moddaning samaradorligini oshirish yoki saqlashda muhim rol o'ynaydi. biosamaradorlik, ya'ni dorining organizmga qanchalik samarali singishi va kerakli joyda ta’sir ko‘rsatishi, yordamchi moddalarga bog‘liq ravishda o‘zgarishi mumkin. yordamchi moddalarning biosamaradorlikka ta'sirini quyidagi omillar orqali tushuntirish mumkin: dorining eruvchanligini oshirish: ba'zi faol moddalar yomon eriydi, bu esa ularning so'rilishini kamaytirishi mumkin. yordamchi moddalar dorining eruvchanligini yaxshilash orqali organizmga yaxshiroq singishini ta'minlaydi. masalan, surfaktantlar (sirt faol moddalar) faol moddaning erishini tezlashtiradi. dorining barqarorligini ta'minlash: yordamchi moddalarning ayrim turlari faol moddani degradatsiyadan himoya qilib, uning uzoqroq muddatda samarador bo‘lishiga yordam beradi. masalan, antioksidantlar va stabilizatorlar dorini yorug‘lik yoki issiqlikdan himoya qiladi. dorining so‘rilish tezligini …

2 / 16

ikka ta'sir qiladi va dorining samaradorligini oshirish imkonini beradi. yordamchi moddalar tabiiy, sintetik va yarim sintetik bo‘lishi mumkin. dori shakllarini tayyorlashda ular turli funksiyalarni bajarishi mumkin: erituvchilarni, solyubilizatorlarni, stabilizatorlarni, asoslarni, sfmlar, quyultiruvchilarni, emulgatorlarni, konservatlarni, korrigentlarni, bo‘yovchilarni va boshqalarni. bu 22 quyidagi moddalardir: kraxmal, glyukoza, tozalangan suv, etil spirti, vazilin, kakao moyi, talk, bentonitlar, aerosillar, parafin, bug‘doy uni, polietilen oksidlari, sellyulozani turli hosilalari va boshqalar. farmatsiyani ko‘p asrli tarixida yordamchi moddalar farmokologik va kimyoviy jihatdan shakl beruvchi indiffirent modda sifatida ko‘rsatilgan. ularni dorivor moddaga ishlatish, tashish va saqlash uchun qulay ma’lum shakl berish maqsadida qo‘shilgan. dorivor preparatlarni ishlab chiqarishda oson topiladigan va arzon moddalar ishlatilgan. bunda yordamchi moddani tabiatiga va sonini dorivor moddani biologik faolligiga ta’siri hisobga olinmagan. biofarmatsevtik tadqiqodlarga asosan, yordamchi moddalar texnologik jihatdan ishlatiluvchi indifferent massa emasligi ko‘rsatilgan. ular ma’lum fizik-kimyoviy xususiyatlarga ega bo‘lib, substansiya tabiatiga bog‘liq holda, turli sabablar ta’sirida kompleks hosil bo‘lishi va adsordsiya, molekulyar reatsiyalar va …

3 / 16

xomosorbsillar va boshqalar hosil bo‘lishi mumkin. ma’lumki o‘zaro ta’sir darajasi fizik-kimyoviy yoki kimyoviybog‘lanish energiyasi bilan belgilanadi. agar bog‘lanish kuchsiz bo‘lsa [van-der-valls kuchi4,2 kdj/mol (1 kall/mol) yoki vadarodli bog‘lanish 29-42 kdj/mol (7-10 kall/mol)], ya’ni jarayon qaytar bo‘lishi mumkin, chunki organizm bu bog‘lanishni enga oldi, maydalashi mumkin, ko‘rinishini o‘zgartirishi va dorivor modda utilizatsiyalanadi. lekin kovalent energiyasi 420-585 kdj/mol bo‘lgan mustahkam bog‘lanish hosil bo‘lsa, jarayon qaytmas bo‘lib qolishi mumkin, chunki organizmda bu bog‘lanishni uzish uchun sharoit mavjut emas. shuning uchun yordamchi moddalar dorivor modda terapevtik ta’sirini minimumiga tushirishi, tostik ko‘rishishgacha oshirishi yoki butunlay o‘zgartirishi mumkin. yordamchi moddalar dori vositalarining farmokolik faoliyatini nafaqat pasaytira oladi, balki yana katta darajada parchalanish va biokirishish bilan xarakterlanuvchi bog‘lanishlarni yaratadi (masalan, prednizolon bilan polivinilpirrolidon, salitsilamid bilan polivinilpirrolidon, salitsil kislotali sorbit, mochevina bilan norsulfazol). saponinlar oshqozon-ichak traktida glyukozani so‘rilish jarayonini kuchaytiradi. natriy lauril sulfat penetsillin, grizeofulvin va boshqalarni so‘rilishini tezlashtiradi yordamchi moddalarning dori vositasining terapevtik faolligiga ta’sirini adabiyotlarda juda …

4 / 16

orsulfazol, efedrin gidroxloridi, teturam, izoniazid, pask, ftivazid, furazolidon, butadion kabi shamchalarda farmokinetikaga asoslarning turi ta’sirini o‘rgangan. hattoki, asosga ozgina miqdorda dimetilsulfoksid (dmso) kiritilishi ta’sir etuvchi moddalarning absorbsiya tezligining birdaniga oshishiga olib kelgan yangi asoslarning ishlab chiqarish tufayli surtmalarning terapevtik ta’siri haqidagi tassavurlar o‘zgardi. emulsiya tipidagi asoslarning qo‘llanilishi dori moddalarning teri orqali nisbatan oson diffuziyasini ta’minlaydi va dori moddalarining yog‘li va suvli fazaga kiritilish imkoniyatini oshiradi. masalan, oqsil preparatlari, gelsimon tuzilishli, yumb eritmalari oshqozon-ichak traktida dori moddalarning rezobsiyasini qiyinlashtiradi (almagel). vazelinda tayyorlangan surtmalar faqat teri yuzasida ta’sir ko‘rsatadi, vazelin teri orqali yomon so‘riladi va o‘z navbatida dori moddalarining so‘rilishiga ta’sir ko‘rsatadi (sulfanilamid surtmalari, fenollar, antibiotiklarva boshqalar). vazelin-lanolin asosini polietilenglikol bilan almashtirilishi “levosin” surtmasini antimikrob ta’sirini 20-80 marotabaga oshirish imkoniyatini berdi. bu surtmada , g.s.bashur va v.i.bagdanov tomonidan levomitsetinga polietilenglikol- 400ning (peg-400) potensiyalovchi effektidan qo‘llanilganligi kashf etilgan. levometsitinning peg-400da erishi tufayli unga har xil mikroorganizmlarningsezgirligi oshadi (vuda stafilokoklar va sena tayoqchalari 62 …

5 / 16

. tanlangan rezorbsiya fenomeni professor a.i.tensova ilmiy tadqiqotlarida batafsil ochib berilgan bo‘lib, unda kalsiy xloridning so‘rilish tezligiga korregirlovchi moddalar (olcha qiyomi, limon kislotasi, malina essensiyasi kabilar) ta’siri o‘rganilgan. biofarmatsiya va farmakokinetika nuqtai nazaridan yordamchi moddalarga bunday yondashuv dori moddalarining faoliyatining selektivligini katta darajada ta’minlash imkonini beradi va dorilarning nojo‘ya ta’sirini kamaytiradi yoki butunlay yo‘qotadi. boshqacha aytganda, yordamchi moddalarni ilmiy asoslab ishlatilishi maqsadga muvofiq bo‘ladi. yordamchi moddalarning tanlanishi ilmiy va ratsional asos (iqtisodiy, estetik va boshqalar)da o‘tkaziladi, ya’ni ularning funksional tayinlanishi, biosamaradorligini ta’minlanishi, texnologik tavsifi va xususiyati, tejamkorligi va samaradorligi ko‘rib chiqiladi. shunday qilib, dori va yordamchi moddalarning xossalarining turlicha ekanligi va ular assortimentlarining tezda o‘sishi mutaxassisning har qanday yordamchi moddalarning universal, har qanday dori moddalari bilan ishlatilishiga aylanish harakatidan voz kechishiga majburlaydi e’tiboringiz uchun rahmat ! image1.png image2.png image3.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqilishi biofarmatsiyafani"

toshkent farmatsevtika institute sanoat farmatsiyasi 405-a guruh talabasi abduvaxobova gulshodaxonning biofarmatsiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi tayyorladi:abduvaxobova g tekshirdi:pazilbekova z mavzu:yordamchi moddalar va ularni dori vositalarining biosamaradorlikka ta’siri reja: 1. yordamchi modalarni tasnifi 2. yordamchi modalarni dori vositasining biosamaradorligiga ko‘rsatgan ta’siri 3. rezorbsiya tushunchasi yordamchi moddalar (ekscipientlar) dori shakllarida asosiy faol moddaning samaradorligini oshirish yoki saqlashda muhim rol o'ynaydi. biosamaradorlik, ya'ni dorining organizmga qanchalik samarali singishi va kerakli joyda ta’sir ko‘rsatishi, yordamchi moddalarga bog‘liq ravishda o‘zgarishi mumkin. yordamchi moddalarning biosamaradorlikka ta'sirini quyidagi omillar orqali tu...

This file contains 16 pages in PPTX format (628.3 KB). To download "mustaqilishi biofarmatsiyafani", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqilishi biofarmatsiyafani PPTX 16 pages Free download Telegram