majolis un-nafois” ning adabiy-tanqidiy qarashlar tarixidagi ahamiyati

PPT 398,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1426131735_60550.ppt alisher navoiy alisher navoiy “majolis un-nafois” ning adabiy-tanqidiy qarashlar tarixidagi ahamiyati. bajardi; ______________. tekshirdi: ______________. www.arxiv.uz www.arxiv.uz reja: 1.“majolis un-nafois”da shoirning ijodiy va axloqiy qiyofasi masalasi. 2.xv asrda yaratilgan asarlar adabiy shakllari. 3.“majolis un-nafois”da zullisonayin va turkiygo’y shoirlar. 4.alisher navoiy ilg`or adabiy-tanqidiy qarashlarning namoyandasi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz “majolis un-nafois”da shoirning ijodiy va axloqiy qiyofasi masalasi. alisher navoiy shoirning ijodiy va axloqiy qiyofasi bir-biri bilan uzviy bog’langan holda tushunadi.shuning uchun u shoir ijodi xususiyatlarini belgilashga urinar ekan, uning axloqiy qiyofasini ham bir yo’la yorita boradi. shuning orqali alisher navoiy shoir ijodining qanday ekanini, nimaga qaratilganligini ko’rsatib, o’zining unga bo’lgan munosabatini ham ifoda etadi. alisher navoiyning "majolis un-nafois"idan ma’lumki muallif kamtar, o’ziga talabchan, insonparvar, adolatli, chuqur mulohazali, xushmuomala, xushsuhbat, dono shoirlarning ijodini yuqori baholaydi, ularni yoqtiradi. axloqan tuban shoirlar ijodining xususiyatini esa ularning axloqiy qiyofasiga bog`laydi, bundaylarga salbiy munosabatda bo’ladi. demak, alisher navoiy o’zining ijtimoiy qarashlari asosida shoirning ijodiy-axloqiy qiyofasini belgilaydiki, bu …

ga javob bera olardi. bu guruhga mansub yozuvchilar ijodida navoiy hayotiy mavzularning kuylanganligini, badiiy jihatdan pishiqlikni, mumtoz merosga hurmatni, badiiy shaklni boyita olganlikni va, nihoyat, ularda hayotiy lavhalarning tasvirini ko’rdi. bunday yozuvchilarning falsafiy qarashlari o’zining falsafiy qarashlariga yaqinligini angladi. shuning uchun navoiy ularning ijodini ham, axloqiy qiyofasini ham ma’qullaydi. bu jihatdan "majolis un-nafois"ning qosim anvor zikri bilan boshlangani diqqatga sazovordir. www.arxiv.uz www.arxiv.uz qosim anvorni (1356—1433) qutlug’ sanashga sababchi bo’lgan holat shundan iboratki, navoiy uni nazm sohasida o’zining ustozlaridan biri deb hisoblaydi va, ikkinchidan, qosim anvorning tasavvufga oid qarashlarini nazarda tutadi. alisher navoiy qosim anvorning: rindemu oshiqyemu jahonso’zu jomachok, bo davlati g’ami tu zi fikri jahon chi bok,— (mazmuni: biz olamni kuydiruvchi rind va yaqoni yirtuvchi oshiqmiz. sening g’aming davlatidan jahonning fikridan qo’rqmaymiz) matlaini, o’zining yozishicha, yoshligidayoq yodlagan. keyinchalik esa bu baytni "majolis un-nafois"da qosim anvor ijodini belgilovchi misralar sifatida qayd qiladi. albatta, yosh navoiy dunyoqarashining shakllanishida tasavvufga doir fikrlarni ifoda …

`zbek tilida sharh yozgan edi. navoiy uning keyingi ahvoli haqida shunday yozadi: "mavlononi shohrux mirzo zamonasida bir g`azal uchun takfir (kofir) qilib, xorazmdin hiriyga kelturdilar". mavlono husaynni kofir deb e’lon qilishga sababchi bo`lgan bu g’azal tasavvufiy qarashlarni ifoda etadi: ey dar hamai olam pinhon tuvu paydo tu, ham dardi dili oshiq, ham asli mudovo tu. (mazmuni: butun olamda yashiringan ham, ko’rinadigan ham sensan. oshiqning ko’nglidagi dard ham, uni davolovchi ham o`zingsan). albatta, husayn xorazmiyning qosim anvor g’oyalari bilan hamohang asarlari birgina g’azaldan iborat bo’lmagan. mavlono husayn tasavvufiy qarashlarni ifoda etgani uchun navoiy uni hurmat qiladi, uning ijodini ma’qullaydi va shu vositada bunday ijod egalariga o’zining ijobiy munosabatini xam juda ustalik bilan bildiradi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 2. "majolis un-nafois"dan ma’lum bo’lishicha, xv asrda masnaviy, qasida, g’azal, ruboiy, muammo, lug’z (topishmoq), munozara, badiha, masal, muxammas, tarix, noma, tirziq, maqlubiy mustaviy kabs turli adabiy shakllarda asarlar yaratilgan. bu janrlardan g’azal, muammo va tarix o’sha …

ekan, uning "badihani ravon" aytishi, "tab’i xele sho’x" ekani uqtirilgach, shoirning mezanad gah bo cho’bu goh bo musht, bozy-bozy maro bixohad kusht. (mazmuni: meni goh tayoq va goh musht bilan uradi. hazil-hazil deb meni o’ldirib qo’yadi) misralari keltiriladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz yoki ikkinchi bir misol. navoiy sayfiy taxallusli mir yodgorbek degan shoir haqida gapirar ekan, uning "yaxshi matla’lari"dan quyidagi misralarni keltiradi: dar barat pirohani katon zi tahriki nasim, hast chun navkisai larzanda bar boloi sim. (mazmuni: egningdagi nozik kuylakning shamoldan hilpillashi endigina davlatga erishgan kishining kumush (pul) ustida titrashiga, qaltirashiga o’xshaydi). bu misolning "yaxshi matla`lar"dan biri sifatida qaralishiga sabab shundaki, unda,birinchidan, hayotiy lavha tasvir etilgan (endigina davlatga erishgan kishining bir chaqa ustida tik turishi), ikkinchidan, bayti go’zal o’xshatish ishlatilgan. xuddi shunday go’zal tasvirni majnuniy balxiy g’azallarida kuzatgan navoiy ulardan namuna sifatida quyidagi baytni keltiradi: mohi tobonim isitti, hildi bag’rimni kabob, oy edi, emdi harorattin bo’lubtur oftob. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 3. "majolis un-nafois"da …

be xariyu in zi xary. (mazmuni: vaysiy bilan sog’ariy makkaga borish uchun tayyorgarlik ko’rgan edilar. lekin ulardan biri eshagim yo’q deb yo’ldan qolgan bo’lsa, ikkinchisi eshaklik qilib bu yo’ldan qoldi.) www.arxiv.uz www.arxiv.uz diqqatga sazovor joyi shundaki, alisher navoiy ikki tilda asarlar yozgan 40ga yaqin shoirlarning nomini "majolis un-nafois"ga kiritgan. bulardan ko’pchiligini, jumladan mavlono hoji abdulhasan, mavlono qutbiy, mavlono naimiy (birinchi majlisdan); mavlono lutfiy, mavlono otoyi, mavlono muqimiy, mavlono sakkokiy, mirhoji sug’diy samarqandiy, mirzobek (ikkinchi majlisdan); mavlono shavqiy, mavlono gadoiylarni (uchinchi majlisdan) nihoyatda hurmat bilan eslaydi navoiy o’zining "majolis un-nafois"ida turkiygo’y shoirlarga ko’p e’tibor beradi. ularning har biri ijodidagi o’ziga xos xususiyatlarni ko’rsatishga harakat qiladi. masalan, mavlono otoyi haqida: "mavlono ko’p turkona aytur erdi",— der ekan, birinchidan, o’zbek tilida she’r aytganini ta’kidlasa, ikkinchidan, badiiy jihatdan ancha durust asarlar yozar edi, demoqchi. mavlono muqimiyning o’zbekcha she’rlari to’g’risida "xele choshnisi bor" deb yozsa, o’zbek tilida yozgan she’rlari, asarlari xalq ommasi orasida keng tarqalganini …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "majolis un-nafois” ning adabiy-tanqidiy qarashlar tarixidagi ahamiyati"

1426131735_60550.ppt alisher navoiy alisher navoiy “majolis un-nafois” ning adabiy-tanqidiy qarashlar tarixidagi ahamiyati. bajardi; ______________. tekshirdi: ______________. www.arxiv.uz www.arxiv.uz reja: 1.“majolis un-nafois”da shoirning ijodiy va axloqiy qiyofasi masalasi. 2.xv asrda yaratilgan asarlar adabiy shakllari. 3.“majolis un-nafois”da zullisonayin va turkiygo’y shoirlar. 4.alisher navoiy ilg`or adabiy-tanqidiy qarashlarning namoyandasi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz “majolis un-nafois”da shoirning ijodiy va axloqiy qiyofasi masalasi. alisher navoiy shoirning ijodiy va axloqiy qiyofasi bir-biri bilan uzviy bog’langan holda tushunadi.shuning uchun u shoir ijodi xususiyatlarini belgilashga urinar ekan, uning axloqiy qiyofasini ham bir yo’la yorita boradi. shuning orqali alisher navo...

Формат PPT, 398,5 КБ. Чтобы скачать "majolis un-nafois” ning adabiy-tanqidiy qarashlar tarixidagi ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: majolis un-nafois” ning adabiy-… PPT Бесплатная загрузка Telegram