kimyoviy shikastlanish o`chog`ining (ksho`) tibbiy-taktik tavsifi

DOCX 5 pages 25.8 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.8 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

12-mavzu. kimyoviy shikastlanish o`chog`ining (ksho`) tibbiy-taktik tavsifi. amaliy mashg`ulotning maqsadi: - kimyoviy qurol, zararli moddalarning tasnifi haqida tushuncha; - kimyoviy qurol oqibatida kelib chiqadigan belgilar; - kimyoviy qurol turlari ; -kimyoviy zaharlanishdan saqlanish yo`llari. kutilayotgan natijalar: mashg`ulоt o`tilgandan kеyin talabalar bilishlari kеrak: - kimyoviy qurol tarkibi haqida bilishi ; - kimyoviy quroldan zaharlanishda kelib chiqadigan belgilar; - ularni turli bosqichda kuztilishi ; - kimyoviy zaharlanishni oldini olish; mavzuda ko`rib chiqiladigan savоllar: 1. kimyoviy qurol. zararli moddalarning tasnifi. 2. kimyoviy sharoitni baholash. 3. zaharlash bosqichlari. 4. zaharlanishda kelib chiqadigan belgilar amaliy mashg`ulоt rеjasi: - talabalarni mashg`ulоtga tayyorgarligini tеkshirish – 10 daqiqa - talabalarni bilim darajasini tеkshirish – 50 daqiqa - o`qituvchininig darsni muhоkama qilish va yakunlashi – 20 daqiqa mashg`ulоt o`tish jоyi – kafеdra auditоriyasi qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: · aqliy hujum, amaliy ish usuli o`qituvchining mavzuni asoslashi kimyoviy qurol deganda zaharlovchi modda va uni qo‘llash uchun qollaniladigan vositalar tushuniladi. zaharlovchi moddalami …

2 / 5

satiladi va zaharlovchi moddalar bulutining taxminiy ichkariga tarqalishi hamda uning turg‘unligi ko‘rsatiladi. dushman tomonidan kimyoviy qurol zarbasigauchraganjoylar kartaga ko‘k qalam bilan aylana shaklida (aviatsiya tomonidan qo'llanilganda oval shaklida) chiziladi, strelka bilan yo‘nalishi ko‘rsatiladi, uzun strelka bilan esa zaharlovchi modda birlamchi bulutlarining ichkariga yo‘nalishi ko‘rsatiladi. aylana ichi yoki oval shakl ichi sariq rangga bo‘yaladi. buning yoniga qo‘llanilgan zaharlovchi moddaning turi, qo‘llanilgan vosita hamda uning qomlanilgan vaqti yoziladi. kimyoviy zararianish tumani kartaga (chizmaga) haqiqiy zararianish joyiga mos kelgan holda tushiriladi. shuningdek, bu yerda zararianish o‘chog‘iga bevosita tushib qolgan bo‘linmalar, qismlar ham belgilanadi. 2) zaharli konsentratsiyada zaharlovchi moddadan zaharlangan atmosfera bulutining tarqalish chuqurligi (ichkariga tarqalishi) taxminan aniqlanadi. zaharlovchi modda bulutining harakat tezligi shamolning tezligiga bog‘liq bo‘ladi, tarqalish chuqurligi esa zaharlovchi moddaning turiga, fizik-kimyoviy xossasiga, shamol tezligiga, joylarning xususiyatlariga va atmosferaning vertikal chidamligiga bog‘iiq bo‘ladi. atmosferaning vertikal chidamligi darajasi quyidagi jadval yordamida aniqlanadi. 6-jadval sbamoining tezligi m/sek kechasi kunduzi ochiq havo yarim ochiq havo …

3 / 5

hi moddaning turg‘unligi fizik-kimyoviy xossalariga, havo va yerdagi tuproqning haroratiga, shamol tezligiga, yog‘ingarchilik va joylaming xususiyatiga bog‘liq bo‘ladi. zaliarlovchi moddaning tuig‘unligi soat va kunlar bilan o‘lchanadi. 0‘rmonlar ichida zaharlovchi moddaning turg‘unligi 10 barobar ko‘p bo‘ladi. qish vaqtida zarin moddasi 1 sutkadan 5 sutkagacha saqlanib turadi. vi-gazlari esa bir oydan ortiq vaqtgacha saqlanib turadi. kimyoviy zararlanish o‘chog‘ining chegarasi aniqlanganidan so‘ng kimyoviy qidirib topish (razvedka) bominmasiga vaqti-vaqti bilan zararlangan o‘choqni umumharbiy kimyoviy qidirib topish asbobi yordamida tekshirib turish vazifasi yuklatiladi. zararlanish o‘choqlarida zaharlovchi moddalar aniqlanmasa ogohlantiruvchi belgilar olinadi. shuni esda tutish lozimki. yogmngarchilik zaharlovchi moddaning turg‘unligiga turlicha ta’sir etadi. agar yomg‘ir yog‘sa zaharlovchi moddalar tezda yuvilib ketadi va suvda gidrolizlanib tezda parchalanadi. qor yoqqan vaqtda esa zaharlovchi moddalaming turg‘unligi uzoq muddatgacha saqlanib qoladi. shamol zaharlovchi moddalaming bug‘lanishini tezlashtiradi, buning natijasida joylarda zaharlovchi moddalaming turg‘unligi kamayib ketadi. 4) shaxsiy tarkibning himoya vositalarida bo`lish vaqti zaharlovchi moddalaming turg‘unligiga qarab taxminan belgilanadi. 5) zaharlovchi moddalaming …

4 / 5

shiga qaramasdan ularning teri qavati zararlanganligi kuzatiladi. ta’sirlantiruvchi zaharlovchi moddalar yuqori nafas yo'llari shilliq qavati konyunktiva va ko‘z muguz pardasining sezuvchi nerv oxirlariga tanlab ta’sir qiluvchi kimyoviy birikmalar kiradi. bu moddalar ularning fiziologik ta’sir mexanizmiga ko‘ra g‘ayri- ixtiyoriy zaharlar deb ham ataladi, chunki bu moddalar sezuvchi nerv oxirlarini tez qitiqlab nafas olish a’zolari, ovqat hazm qilish va yurak tomir sistemasi tarafidan g‘ayri-ixtiyoriy reaksiyalar kelib chiqishiga sabab bo‘ladi. bu reaksiyalar organizm muvozanatini, o‘zining ta’sirlanish vaqtiga qarab butunlay yoki ma’lum darajada buzilishiga olib keladi. kishi organizmi tashqi kimyoviy qitiqlovchi moddalarga sezgirdir, a’zolarning ichida eng sezgiri nafas olish, ko‘z shilliq pardasi va hazm a’zolaridir. ta’sirlantiruvchi zaharlovchi modda o‘ziga xos xususiyatlarga ega. ular to‘qimalarning sezuvchi nerv oxirlariga tanlab ta’sir etadi va mahalliy spetsifik reaksiyalami yuzaga keltiradi. masalan, ko‘zdan yosh oqizadigan gazlar faqat shilliq pardalarga ta’sir etadi, aksirtiruvchi gazlar esa yuqori nafas yo‘llari shilliq pardalariga ta’sir qiladi. bu zaharlovchi moddalar organizmda keltirib chiqaradigan klinik manzarasiga …

5 / 5

lar kishi a’zolariga ta’sir etmasada uning ruhiyatiga ta’sir etadi. zaharlanish darajasi, zaharlovchi moddaning havodagi konsentratsiyasiga bog‘liq bo‘lib, zaharlanish yengil, o‘rta va og'ir darajada o‘tadi. yengil zaharlanishda depressiya, mastlik belgilari, kayfiyatning ko‘tarinki bo‘lishi (eyforiya), xotiraning buzilishi, diqqatning susayishi, ko‘z qorachig‘ining kengayishi, shilliq pardalarning qurishi, ishonchsiz qadam tashlash kabi holatlar kuzatiladi. o'rtacha zaharlanganda karaxtlik holati rivojlanadi. biror savolga javob olish uchun savolni bir necha marta qaytarishga to‘g‘ri keladi, javob ham qisqa-qisqa, katta to'xtalishlar bilan bo‘ladi. zaharlangan odam atrofdagi hodisalarga befarq bo‘lib qaraydi, illuziyalar aralash gallyutsinatsiya holati rivojlanadi, qulog‘iga tovushlar eshitiladi, badaniga turli narsalar tekkandek bo‘lib tuyiladi. savollarga javob qaytara olmaydilar, hech kimni tanimaydilar, ba’zan yordam ko‘rsatuvchilarga agressiv qarshilik ko‘rsatish, o‘z-o‘zini jarohatlash hollari ro‘y berishi kuzatiladi. zararlangan o‘choqdan chiqqandan so‘ng uyqu bosadi. kasallikdan so‘ng amneziya holati kuzatiladi. bunday zararlanganlarga birinchi tibbiy yordamni tashkillashtirishning asosini, ularni zararlangan o‘choqdan zudlik bilan ko‘chirish tashkil qiladi. tuzilmalar gaz niqobda ishlashlari talab qilinadi, yo‘qotishlar hajmi shu zaharlovchi moddani …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy shikastlanish o`chog`ining (ksho`) tibbiy-taktik tavsifi"

12-mavzu. kimyoviy shikastlanish o`chog`ining (ksho`) tibbiy-taktik tavsifi. amaliy mashg`ulotning maqsadi: - kimyoviy qurol, zararli moddalarning tasnifi haqida tushuncha; - kimyoviy qurol oqibatida kelib chiqadigan belgilar; - kimyoviy qurol turlari ; -kimyoviy zaharlanishdan saqlanish yo`llari. kutilayotgan natijalar: mashg`ulоt o`tilgandan kеyin talabalar bilishlari kеrak: - kimyoviy qurol tarkibi haqida bilishi ; - kimyoviy quroldan zaharlanishda kelib chiqadigan belgilar; - ularni turli bosqichda kuztilishi ; - kimyoviy zaharlanishni oldini olish; mavzuda ko`rib chiqiladigan savоllar: 1. kimyoviy qurol. zararli moddalarning tasnifi. 2. kimyoviy sharoitni baholash. 3. zaharlash bosqichlari. 4. zaharlanishda kelib chiqadigan belgilar amaliy mashg`ulоt rеjasi: - talabalarni mashg`ulоtga...

This file contains 5 pages in DOCX format (25.8 KB). To download "kimyoviy shikastlanish o`chog`ining (ksho`) tibbiy-taktik tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy shikastlanish o`chog`i… DOCX 5 pages Free download Telegram