hayot faoliyati xavfsizligi ta'minlash asoslari

DOCX 14 стр. 39,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 14
1- mavzu: hayot faoliyati xavfsizliginl ta’minlash asoslari amaliy mashg`ulotning maqsadi: - talabalarga hayot faoliyati xavfsizligi haqida tushuncha berish; - aholiga yalpi qirg`in qurollari qo`llanilganda, tabiiy ofatlar, yirik avariyalar, pandemiya sodir bo`lganda yordam berish usullarini o`rgatish va ko`nikmalarini shakllantirish. kutilayotga natijalar: -hayot faoliyati xavfsizligini kelib chiqish sabablarini o`rganish; - hayot faoliyati havfsizligining ta`minlashning asosiy vazifalarini bilish; - xavflarning taksonomiyasi, nomenklaturasi, kvantifikatsiyasi haqida ma`lumotga ega bo`lish; - xavfni oldindan hisoblab chora ko`rish sabalrini bilish. mavzuda ko`rib chiqiladigan savollar: 1. hayot faoliyati xavfsizligi haqida tushuncha 1. hayot faoliyati xavfsizligining asosiy tusluinchalari va ularning mazmuni 1. faoliyat xavfsizligini ta’minlash usullari 1. faoliyat xavfsizligini ta`minlash vositalari amaliy mashg`ulot rejasi - talabalarni mashg`ulоtga tayyorgarligini tеkshirish – 10 daqiqa - talabalarni bilim darajasini tеkshirish – 50 daqiqa - o`qituvchininig darsni muhоkama qilish va yakunlashi – 20 daqiqa mashg`ulоt o`tish jоyi – kafеdra auditоriyasi qo`llaniladigan ta`lim texnologiyalari: · aqliy hujum, amaliy ish usuli o`qituvchining mavzuni asoslashi 1. 1. …
2 / 14
r rivojlanishiga tahdid soladi. jumladan, qishloq xo‘jaligida hozirgi kunda qo‘llanilayotan 70 dan ortiq zaharli kimyoviy vositalarni, kimyo, nefini, gazni qayta ishlash va boshqa qator ishlab chiqarish tarmoqlarida ishlatilayotgan hamda olinayotgan mahsulotlarni aytish mumkin. shu nuqtayi nazardan mamlakatimizning eng muhim va kechiktirib bo‘lmaydigan vazifalari qatoridan aholining xavfsizligini ta`minlash masalalari o‘rin olgan. miloddan avval oldin yashagan faylasuf olim pratagor: «inson hamma narsaning mezonidir» degan shiorni o‘rtaga tashlagan edi. bu shior asosida insonning faqat ishchi kuchi sifatigagina qaralmasdan, balki faoliyati jarayonida himoya qilinishi zarnr bo`lgan qiymatga ham ega degan fikr yotadi. insonning faol harakatlari yig'indisi - faoliyat tushunchasini bildiradi. aynan mana shu faoliyat insonlarni boshqa tirik mavjudotlardan (hayvonlardan) farqlantiradi. demak, faoliyat- insonning bor bo'lib turishi uchun zaruriy ko'rsatkich hisoblanadi. mehnat esa inson faoliyatining eng oliy shaklidir. shuning uchun faoliyat ham, mehnat ham bo'lmasa, kishilik jamiyati ham bo‘lmaydi. inson faoliyati va mehnatining shakllari turli xilda bo‘ladi. ular turmushda, jamiyatda, ishlab chiqarishda, ilmda, sportda, san’atda …
3 / 14
a quyidagilar kiradi: · inson hayotiga va sog‘ligiga zarar yetkazishi. · yong‘inlar chiqishi. · buzilishlar bo'lishi. · suv toshqinlarining yuzaga kelishi. · atrof muhitga zararli moddalarning tarqalishi. · xomashyolar, tayyor mahsulotlarining buzilishi va hokazolar. mana shunday ko'ngilsiz oqibatlarni keltirib chiqaruvchi hodisa, jarayon, ta’sir etuvchi omillar, kuchlar xavflar deb ataladi. masalan, chaqmoq chaqishdan yong‘inlar, portlashlar, ishlab chiqarish jarayonining buzilishidan zaharli yoki zararli moddalarning atrof muhitga tarqalishi, ishlab chiqarish muhitining buzilishidan ishchilarning kasb kasalligiga yo‘liqishi va boshqa ko'plab vujudga keladigan xavflarni misol keltirish mumkin. xavflar ta'sir etish xususiyatiga ko'ra: real va potensial (yashirin) bo‘ladi. real xavflar deganda salbiy oqibati aniq bo‘lgan xavflar tushiniladi, jumladan, kimyoviy birikmalar - zaharli xavflar, radiatsiya nuri - insonning nurlanish kasalligiga olib keluvchi xavf, elektr-payvandlashda chiqadigan nur - ko‘z faoliyatini izdan chiqaruvchi xavflar hisoblanadi. potensial (yashirin) xavflar - muayyan sabablar natijasidagina yuzaga kelishi mumkin. masalan, benzin - yonuvchanligi real xavf bo‘lsa, zarb ta’sirida portlashi potensial xavf, yoki quyoshdan …
4 / 14
n ziyod ko‘paygan. mdh davlatlarida har yili 20 mln nafar inson turli xil ta’sirlardan jarohatlanadi, shulardan 0,5 mln ga yaqin odam halok bo`ladi, shuningdek, 30 mingdan ortiq ishchi-xizmatchilar mehnat nogironi bo‘lib qolmoqda. shu nuqtayi nazardan har qanday ishlab chiqarish joylarida mehnatni muhofaza qilishning norma va qoidalarining a’lo darajada tashkil etilishi zarur hisoblanadi. ammo dunyo bo'yicha insonlar turli xavflar (tabiiy, texnogen, antropogenik, ekologik va hokazo) ostida yashaydi. bularning hammasi insonlar hayot faoliyatining buzilishiga olib keladi. bularning isboti sifatida: armaniston, turkiya, eron, xitoy, gaiti, chili, toshkent va boshqa hududlardagi yer qimirlashalari, turkiya, yevropa davlatlari va rossiyadagi suv toshqinlari, «admiral naximov», «titanik» «kursk» suvosti kemalarining, havo transportlarining halokati, chernobl aesning avariyasi va boshqa halokatlarni misol keltirish mumkin. shu sababdan hozirgi davrda ishlab chiqarish xavflaridan, tabiiy ofatlardan, falokat va halokatlardan insonlarning hayot faoliyatini saqlash eng dolzarb muammolardan hisoblanadi. turli falokatlar, halokatlar va ofatlardan insonlar hayot faoliyatini saqlash «hayot faoliyati xavfsizligi» fanining maqsadlaridan biridir. aynan …
5 / 14
ar avvallari mustaqil fanlar sifatida o'qitilib kelingan. jumladan, «mehnatni muhofaza qilish» - insonlarga mehnat faoliyati jarayonida yuzaga keladigan zararli va xavfli omillardan saqlanish qoidalarini, qo`llaniladigan vositalarni hamda ishlovchilar uchun qulay sanitariya-gigiyena sharoitlarini yaratishdan iborat. «atrof muhitni muhofaza qilish» fani esa, insonni o‘rab turgan atrof muhitni: atmosfera havosi, suv va tuproqni zararlovchi omillarni, ularning xususiyatini, ifloslanturuvchi ta’sirlar miqdorini kamaytirish yoki umuman vo‘qotish usullarini o‘rganadi. «fuqaro muhofazasi» esa tabiiy, texnogen, ekologik va ijtimoiy xarakterdagi favqulodda vaziyatlarni, ularga sabab bo`luvchi omillarni, xususiyatlarini, keltiradigan talofatlarini va ulardan himoyalanish qoidalarini o‘rganadi. bu fanlarni bir-biridan ajratgan holda o‘rganish mumkin emas. chunki ushbu fanlarda o‘rganiladigan qator mavzular bir-biri bilan o‘zaro uyg‘unlikda bog‘langan. jumladan, «mehnatni muhofaza qilish» fanining sanoat sanitariyasi bo`limida, «atrof muhitni muhofaza qilish» fanidagi sanoat chiqindilarining tashqariga chiqarib yuborilishidagi holatlar, fuqaro muhofazasidagi texnogen turdagi favqulodda vaziyatlar mavzulari bir- biri bilan chambarchas bog‘liq. bunda sanoat tarmoqlaridan tashqariga chiqadigan zararli va zaharli moddalarning ta’sirlarini va ularning oldini olish …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hayot faoliyati xavfsizligi ta'minlash asoslari"

1- mavzu: hayot faoliyati xavfsizliginl ta’minlash asoslari amaliy mashg`ulotning maqsadi: - talabalarga hayot faoliyati xavfsizligi haqida tushuncha berish; - aholiga yalpi qirg`in qurollari qo`llanilganda, tabiiy ofatlar, yirik avariyalar, pandemiya sodir bo`lganda yordam berish usullarini o`rgatish va ko`nikmalarini shakllantirish. kutilayotga natijalar: -hayot faoliyati xavfsizligini kelib chiqish sabablarini o`rganish; - hayot faoliyati havfsizligining ta`minlashning asosiy vazifalarini bilish; - xavflarning taksonomiyasi, nomenklaturasi, kvantifikatsiyasi haqida ma`lumotga ega bo`lish; - xavfni oldindan hisoblab chora ko`rish sabalrini bilish. mavzuda ko`rib chiqiladigan savollar: 1. hayot faoliyati xavfsizligi haqida tushuncha 1. hayot faoliyati xavfsizligining asosiy tusluinchalari...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (39,4 КБ). Чтобы скачать "hayot faoliyati xavfsizligi ta'minlash asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hayot faoliyati xavfsizligi ta'… DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram