Back

diktiokaulyoz (dictyocaulus filaria)

DOCX 4 pages 27.8 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1 / 4
nafas olish organlarining strongilyatozlari diktiokaulyoz qo'ylar orasida keng tarqalgan surunkali gelmintoz kasallik bo'lib, dictyocaulidae oilasiga mansub d.filaria nematoda hayvonning bronx va kekirdaklarida tekinxo'rlik qilishi oqibatida qo'zg'atiladi. shuningdek, d.filaria echki, muflon, arhar, tuya va bug'ularning nafas yo'llarida ham parazitlik qiladi. kasallikning tarqalishi. diktiokaulyoz mdx ning janubiy va shimoliy zonalaridagi xo'jaliklarda, jumladan o'zbekistonda ham uchraydi. kasallik ba'zan enzootik ko'rinishda tarqalib, undan bir qism qo'ylar nobud bo'ladi (1-jadval). respublikamizning sug'oriladigan hududlarida diktiokaulyoz qo'ylar orasida 68,7% gacha, tog' oldi hududlarida-66,3% gacha va dasht-yaylov hududlarida-62,7% gacha tarqalgan (e.ergashev). kasallik qo'zg'atuvchisining tuzilishi. dictyocaulus filaria ingichka ipsimon sut rangidagi nematod bo'lib, uzunligi 3-15 sm dum tomoni qovurg'alari yordamida mustahkamlangan. jinsiy bursasi mavjud. ikkita sariq rangli spikulalarining uzunligi - 0,4-0,6 mm dir. uning shakli erkak lar kiyadigan paypoqqa o'xshash bo'ladi. urg'ochilarining uzunligi 5-15 sm, jinsiy teshigi tana o'rta qismining pastki tomonida ochiladi. oval shaklidagi tuxumlarini 0,12-0,13 x 0,07-0,09 mm bo'lib uning ichida rivojlangan lichinkasi boʻladi. rivojlanishi. voyaga yetgan …
2 / 4
aylanadi. tashqi muhitda namlik va havo yetarli bo'lib, issiqlik 25 daraja boʻlganda, 3 kundan so'ng lichinka invazion bosqichga yetishadi. harorat birmuncha past bo'lsa, lichinkalarning rivojlanish muddati cho'zilib, 11 kun va undan ham ko'proq vaqt o'tadi. tashqi muhitda issiqlik 10 darajadan past yoki 30 darajadan yuqori bo'lganda, lichinkalar invazion davrigacha yetilmaydi. diktiokaulyusning invazion lichinkalari mustaqil harakat qila oladi, suvda suzib yurish, nam joyda sirg'anish va nam o'tlar bo'ylab ko'tarilish qobiliyatiga ega bo'lib, tashqi muhitda uzoq vaqt yashay oladi. invazion lichinkalarni hayvonlar yem-xashak yoki suv bilan birga yurib, diktiokaulyoz kasalligi bilan zararlanadi. lichinkalar hayvon ichagiga tushgandan keyin ingichka ichakning i devorini teshib, ichak limfa tugunlariga o'tib rivojlanadi shilliq pardasi dev hamda so'nggi marta tullab, limfa tomirlari orqali qon tomirlariga o'tadi. qon oqimi bilan o'pkaga kelgan lichinkalar o'pka qon tomirlari va parenximasini teshib, bronxlarga o'tadi, u yerda rivojlanishi davom etadi va 29-42 kunda jinsiy voyaga yetgan erkak diktiokaulyuslarga aylanadi. va urg'ochi kuz oylarida …
3 / 4
onlarda kasallik tarqatuvchi manba hisoblanadi. yaylovning yetishmasligi, mollarni uzoq muddat davomida bir maydonda boqish ham kasallik tarqalishida qulay sharoitni vujudga keltiradi. yaylovda namlik mavjud bo'lgan sharoitlarda invazion lichinkalar ikki oygacha yashaydi, qurg'oqchilikda esa ular tez nobud bo'ladi. shuning uchun ham yomg'ir ko'p yoqqan yillari yoz va kuz oylarida qo'ylar orasida diktiokaulyoz kasalligi paydo boʻladi va ayrim xo'jaliklarda enzootik ko'rinishda kechadi. markaziy va shimoliy zonalarda diktiokaula lichinkalari qishki sovuqqa bardosh bera olmay halok bo'ladi. shu sababli erta bahorda yaylov va suv manbalari invaziyadan toza bo'ladi. o'zbekistonda diktiokaulalarning borligini birinchi bo'lib a.p.fedchenko qayd etadi. k.i.skryabin turkistonda oʻtkazgan tadqiqotlarida, tekshirilgan qo'ylarning 30% ida diktiokaulalarni uchratadi. n.v.badaninning samarand viloyatida kuzda o'tkazgan izlanishlarida, tekshirilgan qo'ylarning 66% i diktiokaulyoz bilan zararlanganligi aniqlangan. muallifning tasdiqlashicha, o'zbekistonda qo'ylarning ko'plab zararlanishi dekabr oyidan aprel oyigacha davom etadi. e.h.ergashevning ma'lumotlariga qaraganda, jumhuriyatimizda o'rtacha 65,5% qo'ylar zararlangan boʻlib, invaziyaning intensivlik darajasi bir necha nusxadan yuzlab nusxagacha yetadi. sug'oriladigan zonalarda 68,7 tog' …
4 / 4
arga ega. bu zonada qo'y va echkilar kuz faslining oxiri, qishning boshida kasallana boshlaydi. bahor oylarida esa invaziya oʻzining eng yuqori nuqtasiga ko'tariladi. bahorning oxirida qo'zilar diktiokaulalardan tabiiy ravishda tozalana boshlaydi. katta yoshli qo'ylar yosh oylariga kelib, darddan ozod bo'lishadi. klinik belgilari. kasallikning dastlabki belgilari zararlangandan 15-20 kun oʻtgach, yo'tal paydo bo'lishi bilan ifodalanadi. ayrim qoʻylar dastlab yo'taladi, so'ngra asta-sekin yo'taladigan mollarning soni ortib boradi. yo'tal asosan kechqurun, tunda va yaylovda yugurib yurgan paytda tutadi. kasallangan mollar o'sishdan ortda qoladi, oriqlaydi, junlari kamayadi. yo'talgan paytda to'dalangan gelmintning lichinka va tuxumlari balg'am bilan ajralib chiqishi mumkin. yo'tal kuchli davom etganda, hayvon xirillaydi. bunda hayvonning tana harorati ko'tariladi, faqat kuchli invaziyalangan paytda uning harorati 41 darajagacha ko'tarilishi mumkin. bunday holatda molning burnidan zardobli shilliq (seroz suyuqlik) oqadi va burun atrofida qotib, po'stloq hosil qiladi, burni qichiydi, pishqiradi, burni bilan qashinadi. keyinchalik hayvonning boshi, lablari, jag' oralarida, ko'krak va oyoqlarida shishlar paydo bo'ladi. …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diktiokaulyoz (dictyocaulus filaria)"

nafas olish organlarining strongilyatozlari diktiokaulyoz qo'ylar orasida keng tarqalgan surunkali gelmintoz kasallik bo'lib, dictyocaulidae oilasiga mansub d.filaria nematoda hayvonning bronx va kekirdaklarida tekinxo'rlik qilishi oqibatida qo'zg'atiladi. shuningdek, d.filaria echki, muflon, arhar, tuya va bug'ularning nafas yo'llarida ham parazitlik qiladi. kasallikning tarqalishi. diktiokaulyoz mdx ning janubiy va shimoliy zonalaridagi xo'jaliklarda, jumladan o'zbekistonda ham uchraydi. kasallik ba'zan enzootik ko'rinishda tarqalib, undan bir qism qo'ylar nobud bo'ladi (1-jadval). respublikamizning sug'oriladigan hududlarida diktiokaulyoz qo'ylar orasida 68,7% gacha, tog' oldi hududlarida-66,3% gacha va dasht-yaylov hududlarida-62,7% gacha tarqalgan (e.ergashev). kasallik qo'zg'atuvchis...

This file contains 4 pages in DOCX format (27.8 KB). To download "diktiokaulyoz (dictyocaulus filaria)", click the Telegram button on the left.

Tags: diktiokaulyoz (dictyocaulus fil… DOCX 4 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
diktiokaulyoz (dictyocaulus avlodiga mansub qo‘zg‘atuvchilarni parazitlik qiluvchi invazion kasallik) — PPTX PPTX
diktiokaulyoz (dictyocaulus avlodiga mansub qo‘zg‘atuvchilarni parazitlik qiluvchi invazion kasallik)
14 pages 3.7 MB