fuqarolar – fuqarolik huquqining subyektlari sifatida

DOC 95,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1352650293_36497.doc reja: 1. fuqarolik huquq layoqati tushunchasi 2. huquq layoqatining boshlanishi va tamom bo`lishi 3. fuqarolarning muomala layoqati 4. vasiylik va homiylik 5. xususiy tadbirkor fuqarolarning huquqiy maqomi 6. fuqarolarning turar joyi 7. fuqaroni bedarak yo`qolgan deb topish yoki vafot etgan deb e`lon qilish 8. fuqarolik holati hujjatlarini qayd etish fuqarolik huquq layoqati tushunchasi huquq subyektlarini belgilaydigan asosiy huquqiy xusu-siyatlar huquq va muomala layoqatlaridan iborat. fuqarolik huquq va burchlariga ega bo`lish layoqati (huquq layoqati) teng ravishda e`tirof etiladi (fk, 17-modda). har bir shaxs fuqarolik huquq va burchlariga ega bo`lish layoqatiga molik bo`lmay turib, fuqarolik huquqining subyekti bo`la olmaydi. bu qoida, odatda, yuridik shaxslarga taalluqli bo`lsada, jismoniy shaxslar uchun ham ahamiyatli hisoblanadi. davlat hayotning moddiy sharoitlariga qarab fuqarolarning huquq layoqati, ya`ni muayyan huquq va burchlarga ega bo`lish layoqatini belgilaydi. huquq layoqatining belgilari va mazmuni jamiyatdagi ishlab chiqarish munosabatlaridan kelib chiqadi. fuqarolik huquq layoqati fuqarolarga o`zlarining moddiy va madaniy ehtiyojlarini qondirish maqsadida …

-rolarning mol-mulkka ega bo`lishi, meros olishi, meros qoldirishi, kasb va turar-joy tanlash, fan, adabiyot, san`at asarlari yaratish, tadbirkorlik faoliyati bilan va umuman qonunda taqiqlanmagan har qanday faoliyat bilan shug`ullanish, shuningdek boshqa keng mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarga ega bo`lishlari mumkinligi aytilgan va asosiy qonun doirasida mustahkamlangan. o`zbekiston respublikasida fuqarolarning fuqarolik huquq layoqati mazmunini fkning 18-moddasida mustahkamlab qo`yilgan. unga asosan fuqarolar: –mulk huquqi asosida mol-mulkka ega bo`lishlari; –mulkni meros qilib olishlari va vasiyat qilib qoldirish-lari; –bankda jamg`armalarga ega bo`lishlari; –tadbirkorlik, dehqon (fermer) xo`jaligi bilan hamda qonun-da taqiqlab qo`yilmagan boshqa faoliyat bilan shug`ullanishlari; –yollanma mehnatdan foydalanishlari, o`zlari mustaqil ra-vishda yoki boshqa fuqarolar va yuridik shaxslar bilan birgalikda yuridik shaxslar tashkil etishlari; –qonunga zid bo`lmagan har qanday bitimlar tuzishlari va majburiyatlarda qatnashishlari; –boshqa shaxslar tomonidan yetkazilgan zararning to`lanishini talab qilishlari; –mahsulot turini va yashash joyini tanlashlari; –fan, adabiyot va san`at asarlarining, ixtirolarning, qonun bilan qo`riqlanadigan boshqa intellektual faoliyat natijalari-ning muallifi huquqiga ega bo`lishlari; …

a chora sifatida ko`zda tutiladi[33]. o`zbekiston respublikasi jinoyat kodeksining 45-moddasida ko`rsatilganidek, muayyan huquqdan mahrum qilish bir yildan besh yilgacha muddatga tayinlanishi mumkin. bu muddat o`tgach, fuqaro yana o`zi mahrum qilingan o`sha huquqni qonuniy asoslarda qo`lga kiritishi mumkin bo`ladi. huquq layoqatining boshlanishi va tamom bo`lishi huquq layoqati kishi tug`ilganidan to o`limigacha undan ajralmaydi, u bilan birga bo`ladi. yangi tug`ilgan chaqaloq ham har xil huquqlarga, chunonchi, yashash huquqi, ovqatlanish huquqi, erkin bo`lish huquqi kabi qator tabiiy huquqlarga, shu jumladan, ota-onalardan tarbiya olish va boshqa huquqlarga ega bo`ladi. aqli zaif va ruhiy xastalar ham huquq subyekti bo`lib hisoblanadi. ular, xususan, davolanish, pensiya olish va boshqa huquqlarga ega. ularning mulkiy huquqlari to`liq hajmda saqlanadi. kishi tug`ilishi bilan uning hayoti boshlanganidek, tug`ilishi bilan huquq subyekti sifatida yashashi ham boshlanadi. kishining tug`ilish fakti muhim yuridik ahamiyatga ega bo`lganligi tufayli bolaning tug`ilishi fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish bo`limida (fhdyo) davlat ro`yxatidan o`tkaziladi. ro`yxatdan o`tkazilmaslik tug`ilgan bolaning huquqiga ta`sir …

bo`lgan huquq va zimmasidagi majburiyatlarning bir qismi (mulkiy, shaxsiy huquq va majburiyatlari) bekor bo`ladi, shu bilan birga ba`zi mulkiy huquqlar vorislarga o`tadi. o`lim qator huquqiy oqibatlar tug`diradigan faktdir. shuning uchun o`lim ham tug`ilish singari fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish bo`limi (fhdyo) da oila qonunchiligiga muvofiq qayd etiladi. normal tartibda guvohlantirilgan o`lim hollaridan tashqari, qonun fuqaroni bedarak yo`qolgan deb topish va vafot etgan deb e`lon qilish institutini ham belgilaydi. fuqarolarning muomala layoqati muomala layoqati fuqarolarning o`z harakatlari bilan fuqa-rolik huquqlarini olish, amalga oshirish, o`zlari uchun fuqarolik burchlarini vujudga keltirish va ularni bajarish layoqatidir (fk, 22-modda). muomala layoqatini yuridik harakatlar qilish, ya`ni qonun bo`yicha ma`lum huquqiy oqibatlar qilish layoqati deb ham ta`riflash mumkin (masalan, shartnomalar tuzish, yetkazilgan zararni to`lash va hokazolar). muomala layoqatining huquq layoqatidan farqi shuki, barcha fuqarolar ham muomala layoqatiga ega bo`lavermaydilar. muomala layoqatiga ega bo`lishning sharti shundan iboratki, muomala layoqa-tiga ega bo`lgan fuqarolar aqli rasolik bilan o`z harakatlarining oqibatlarini tushunib …

aqtdan e`tiboran to`la hajmda muomala layoqatiga ega bo`lishini ham belgilaydi (fk, 22-modda). voyaga yetgan fuqarolar teng darajada muomalaga layoqatli hisoblanadilar. fuqarolarning muomala layoqati faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda va tartibdagina cheklanishi mumkin. fuqaroning muomala layoqatini cheklashga qaratilgan bitimlar o`z o`zidan haqiqiy emas (fk, 23-modda). to`la muomala layoqati yuqorida ko`rsatilganidek, o`n sakkiz yoshga yetgan fuqarolarga berilgani sababli bu yoshga to`lmagan shaxslarning huquqiy holatini belgilashda ular ikkiga bo`linib, ya`ni o`n to`rt yoshgacha bo`lgan voyaga yetmagan va o`n to`rt yoshdan o`n sakkiz yoshgacha bo`lgan voyaga yetmagan shaxslar muomala layoqati o`ziga xosligi bilan ajralib turadi. o`n to`rt yoshgacha bo`lgan voyaga yetmaganlar (kichik yoshdagi bolalar) to`la ravishda muomalaga layoqatsiz hisoblanadilar. olti yoshdan o`n to`rt yoshgacha bo`lgan bolalar: 1) mayda maishiy bitimlar; 2) tekin manfaat ko`rishga qaratilgan, notarial guvohlanti-rish yoki davlat ro`yxatidan o`tkazishni talab qilmaydigan bitimlar; 3) qonuniy vakil yoki uning roziligi bilan uchinchi shaxs tomonidan muayyan maqsad yoki erkin tasarruf etish uchun berilgan mablag`larni tasarruf …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fuqarolar – fuqarolik huquqining subyektlari sifatida"

1352650293_36497.doc reja: 1. fuqarolik huquq layoqati tushunchasi 2. huquq layoqatining boshlanishi va tamom bo`lishi 3. fuqarolarning muomala layoqati 4. vasiylik va homiylik 5. xususiy tadbirkor fuqarolarning huquqiy maqomi 6. fuqarolarning turar joyi 7. fuqaroni bedarak yo`qolgan deb topish yoki vafot etgan deb e`lon qilish 8. fuqarolik holati hujjatlarini qayd etish fuqarolik huquq layoqati tushunchasi huquq subyektlarini belgilaydigan asosiy huquqiy xusu-siyatlar huquq va muomala layoqatlaridan iborat. fuqarolik huquq va burchlariga ega bo`lish layoqati (huquq layoqati) teng ravishda e`tirof etiladi (fk, 17-modda). har bir shaxs fuqarolik huquq va burchlariga ega bo`lish layoqatiga molik bo`lmay turib, fuqarolik huquqining subyekti bo`la olmaydi. bu qoida, odatda, yuridik shaxslarga ...

Формат DOC, 95,0 КБ. Чтобы скачать "fuqarolar – fuqarolik huquqining subyektlari sifatida", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fuqarolar – fuqarolik huquqinin… DOC Бесплатная загрузка Telegram