konstitutsiyaviy nazorat instituti

DOC 125.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1351954736_27457.doc www.arxiv.uz konstitutsiyaviy nazorat instituti reja: 1. konstitutsiviy nazorat tushunchasi va ob`yekti. 2. konstitutsiyaviy nazorat tushunchasi va ob`yektlari. 3. konstitutsiyaviy nazorat organlari. konstitutsiyaviy nazorat – davlatning huquqli nazorat qilish faoliyatining o`ziga xos turi, davlatdagi va boshqa normativ aktlar qonunga muvofiqligini tekshirishdan iborat. konstitutsiyaviy nazorat. a). umumiy tomondan (masalan, aqsh, argentina, daniye, meksika, norvegiya, yaponiya); b). oliy sud instinsiyasi hisoblangan oliy sudlar (masalan, avstraliya, boshviya, hindiston, irlandiya, kanada, finlyandiya, shveytsariya); v). maxsus konstitutsiyaviy sudlar tomonidan (masalan, o`zbekiston respublikasi, avstriya, germaniya, italiya, turkiya, kipr); g). sud ko`rinishda bo`lmagan aloxida organ (masalan, fransiya konstitutsiyaviy kengash) tomonidan amalga oshiriladi. ko`plab mamlakatlarning davlat huquqida «konstitutsiya» deb ataladigai aktlarning mavjud ekanligiga guvox bo`lamiz, lekin konstitutsion tuzum o`rnatilgan mamlakatlarning soni unchalik ko`p emasligini ham, bilamiz. mana shu xolning o`zi konstitutsiya titulidagi aktlarning ko`pchiligi konstitutsion mazmunda emasligini bildiradi. yuridik nazariya va amaliyotda «asosiy qonun» degan tushuncha ham qo`llaniladi. lekin bu to`g`ri emas. bunday anglashilmovchilik aqshning xvii-xix asr oralig`ida …
2
hamda eng kichkina bo`lgan territoriyada bu erkinlikni o`z federalizmi doirasida shveytsariya barpo etilganligiga amin bo`lasiz. agar konstitutsiya va asosiy qonunni aynan deb bilsak, unda buyuk britaniyaga konstitutsion davlat deb atash noto`g`ri bo`lardi, zero buyuk britaniyada asosiy qonunlarning o`zi yo`q. lekin konstitutsiyaning vatani sifatida angliyaga konstitutsion ijodkorligida birinchilikni berishga to`g`ri keladi. har doim ham konstitutsiya tushunchasi bilan yuridik ustivorlikni bog`lash noto`g`ridir, chunki yuridik ustivorlik asosiy qonunga xosdir. masalan, eronda konstitutsiya deb nomlangan akt qabul qilingan. biroq oliy yuridik kuchga kur`oni karimgina ega. demak, konstitutsiya va asosiy qonun tushunchalari bir-biriga mos kelmaydi, lekin ular kesishadilari “konstitutsiya” iborasini qadimgi davlatlardayoq ishlatishgan. antik dunyoda konstitutsiyaning mazmuni xozirgidan sal boshqacha bo`lgan. qadimgi gretsiyada kostitutsiya deganda idora qilish, o`rnatishni tushunishgan. qadimgi rimda esa konstitutsiya deb turli mazmun va ahamiyatga ega bo`lgan huquqiy manbalarga aytishgan. yustinian kodekslari konstitutsiyalar deb yuritilgan. so`nggi rim davrida ijro hokimiyatining aktlari, ya`ni dekretlar, ediktlar, reskrintlar konstitutsiyalar deb atalgan. xozirgi konstitutsiya ma`nosidagi ibora …
3
lda dvoryanlar foydasiga yon bosishga majbur bo`lgan edi. qirolik deyarli qo`llarida ushlab turgan baronlarning guruhi qirol va uning merosxo`rlariga qator majburiyatlarni bajarishga majbur qila oldilar. xususan, bu majburiyatlar: - 1265 yildan buyon parlament deb ataluvchi aristokratik tabaqa-qirol kuriyasining ifodachisi bilan kollegial organlarning roziligisiz soliqlarni o`rnatmaslik majburiyati; - qo`l ostidagi fuqarolarning mulkiga tajovo`z qilmaslik; - erkin kishilarning erkinligi va shaxsiga tajovo`z qilmaslik, agar sudning xukmi bo`lmasa; - cherkovni erkin deb xisoblash, (ya`ni cherkov qirolga bo`ysunmaydi). shu yo`l bilan qirol suverenitetining bir qismi qo`l ostidagi kishilarga o`tdi va endi bu shaxslar davlat uchun muhim bo`lgan moliyaviy masalalarda qaror qabul qilish huquqini qo`lga kiritdilar. xvii asr o`rtasi xviii asr boshlarigacha angliya siyosiy tarixi qirol va uning qo`l ostidagilar bilan kurash jarayonidan iborat bo`ldi. bu narsa qirol hokimiyatining zaiflashuviga, qonunlarning bo`zilishiga, davlat markazlashuvining kuchayishiga, parlamentning kuchayishiga olib keldi. shu bilan birga konstitutsion huquqiy kurilish rivojlanib, qirol hokimiyatini tiyib turar, halq suverenitetining (bu hokimiyatning parallel …
4
llaridan biri bo`ldi. bu sudlar tomonidan ingliz jamoalarida shakllangan odatlar umumlashtirildi va formalashtirildi. natijada davlatdan mustaqil ravishda huquq tizimi vujudga keldi - bu huquq tizimi qirol, xattoki parlamentning ham ijodi emas, balqi ko`plab huquqiy odatlarni yaratgan jamiyatning va bu odatlarni tartibga keltirgan professional yuristlarning xizmatidir. qirol, davlat sudlarining faoliyatisiz yashay olmaydi, sudlar mustaqilligining o`sib borishi esa davlat ham yuqori turuvchi adolat to`g`risidagi tushunchaga urg`u berilishini taqozo qildi. adolat va huquq nafaqat insonni, balki davlatni ham qonunga rioya etishga majbur qilish xaqidagi tushunchani paydo qildi. konstitutsion ijodkorlikda aqsh va fransiyaning ham xizmatlari bor. aqsh va fransiyaning olim va siyosatdoshlari davlat boshligi va parlament o`rtasidagi munosabatlarning britancha sistemasini xisobga olib hokimiyatning bo`linish prinsipini nazariy jixatdan ishlab chiqib taklif qildilar. aqshda bundan tashqari federatsiya joriy etildi, ya`ni konstitutsion huquqda davlat tuzilishining yangi formasi naydo bo`ldi. aynan aqsh va fransiyada yagona asosiy qonun formasida birinchi bo`lib konstitutsiyaga ega bo`lindi. amerika va fransuz konstitutsiyalarini tarixan …
5
unini halq suvereniteti prinsipi; insonning asosiy (fundamental) huquq va erkinliklari; davlat va boshqa sube`ktlar uchun majburiy bo`lgan qonuniylik prinsipi; davlat tuzilishi asoslari (federatsiyalarda federativ shartnomalar) tashkil etadi. asosiy qonun esa nafaqat mazmuniy, balki formal - rasmiy tushunchani ham ifodalaydi va bu tushuncha ushbu normativ aktning milliy-huquqiy muvofiqlashtirib turish tizimida o`rni va rolini belgilashga yordam beradi. asosiy qonun deganda eng asosiy va birlamchi davlat-huquqiy munosabatlarni kompleks tarzda muvofiqlashtiruvchi qonunlar uchun huquqiy baza bo`luvchi va oliy yuridik kuchga ega bo`luvchi sistemaga solingan normativ akt gavdalanadi. asosiy qonunlarning mavjud bo`lishi va e`lon etilishi davlat-huquqiy isloxotlarning o`tkazilishini soddalashtiradi, davlat tuzumining eng asosiy hususiyatlarini aniq payqab oladi. konstitutsiyaviy nazorat organlarining obyektlari – odatdagi qonunlar, konstitutsiyaga kiritiladigan to`zatishlar, halqaro shartnomalar, palatalar reglamenti, hokimiyatning ijro organlari normativ aktlari (ma`muriy adliya tizimi yo`q mamlakatlarda) bo`lishi mumkin. federativ davlatlarda ittifoq va federatsiya subyektlariga tegishli masalalarni mansublik darajasini (taalluqligini) hal etish ham konstitutsiyaviy nazorat vakolatlariga kiradi. konstitutsiyaviy nazorat mohiyatiga ko`ra …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "konstitutsiyaviy nazorat instituti"

1351954736_27457.doc www.arxiv.uz konstitutsiyaviy nazorat instituti reja: 1. konstitutsiviy nazorat tushunchasi va ob`yekti. 2. konstitutsiyaviy nazorat tushunchasi va ob`yektlari. 3. konstitutsiyaviy nazorat organlari. konstitutsiyaviy nazorat – davlatning huquqli nazorat qilish faoliyatining o`ziga xos turi, davlatdagi va boshqa normativ aktlar qonunga muvofiqligini tekshirishdan iborat. konstitutsiyaviy nazorat. a). umumiy tomondan (masalan, aqsh, argentina, daniye, meksika, norvegiya, yaponiya); b). oliy sud instinsiyasi hisoblangan oliy sudlar (masalan, avstraliya, boshviya, hindiston, irlandiya, kanada, finlyandiya, shveytsariya); v). maxsus konstitutsiyaviy sudlar tomonidan (masalan, o`zbekiston respublikasi, avstriya, germaniya, italiya, turkiya, kipr); g). sud ko`rinishda bo`lmag...

DOC format, 125.0 KB. To download "konstitutsiyaviy nazorat instituti", click the Telegram button on the left.

Tags: konstitutsiyaviy nazorat instit… DOC Free download Telegram