qishloq xo'jaligi ekologiyasi

DOCX 4 sahifa 776,3 KB Bepul yuklash

4 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 776,3 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 4

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 4

7 - amaliy mashg‘ulot mavzu: qishloq xo’jaligi ekologiyasi reja: 1. o‘zbekiston respublikasi yer fondi 2. o‘zbekiston qishloq xo’jaligi yerlarining hozirgi ahvoli mashg‘ulotning maqsadi: qishloq xo‘jaligidagi ekologik muammolar va ularning oqibatlari haqida tushuncha berish. 1. o‘zbekiston respublikasi yer fondi o‘zbekiston respublikasi yer fondi 44,7 mln. gektarni tashkil qiladi. yer fondi quyidagi toifalarga ajratiladi: 1. qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlar; 2. aholi punktlarining yerlari; 3. sanoat, transport, aloqa, mudofaa va boshqa maqsadlarga mo‘ljallangan yerlar; 4. tabiatni muhofaza qilish, sog‘lomlashtirish, rekreatsiya maqsadlariga mo‘ljallangan yerlar; 5. tarixiy-madaniy ahamiyatga molik yerlar; 6. o‘rmon fondi yerlari; 7. suv fondi yerlari; 8. zaxira yerlar. qishloq xo‘jaligida foydalaniladigan yer fondi uch toifaga bo‘linadi: sug‘oriladigan yerlar, lalmikor yerlar, tabiiy yaylovlar. tabiiy yaylovlar 50,1%, sug‘oriladigan yerlar 9,7%, lalmikor yerlar 1,7%, o‘rmonlar 3,2%, boshqa va foydalanilmaydigan yerlar 35,3% ni tashkil qiladi. sug‘oriladigan yerlar 4,3 mln. ga ni tashkil qiladi va qishloq xo‘jalik mahsulotining 93 % dan ortig‘ini beradi (1-rasm). 1-rasm: o’zbekistonda yer …

2 / 4

mo yuqori bo‘lgan. bunday vaziyatning asosiy sababi o’zoq vaqt davomida yuqori hosil olish va zarakunandalarga qarshi ko’rash maqsadlarida kimyoviy modalarning haddan tashqari ortiqcha ishlatilganligidir. oxirgi yillarda paxta maydonlarining kamayishi, almashib ekishning kengroq joriy qilinishi, mineral o‘g‘itlar, pestitsid va gerbitsidlar ishlatilishining me’yorlashtirilishi va boshqa tadbirlar tuproqlar holatining yaxshilanishiga olib kelmoqda. o‘zbekiston juda ham boy yer resurslarga ega. lekin shu kungacha ulardan samarali foydalanish yaxshi yo‘lga qo‘yilmagan. respublikada 160 ming gektardan ortiq yerlar texnogen buzilgandir. yer va yer resurslaridan foydalanishni tartibga solish maqsadida o‘zbekiston respublikasida 1998-yil «yer kodeksi» qabul qilingan. antropogen eroziya tuproq resurslaridan noto‘g‘ri foydalanishning oqibati bo‘lib, uning asosiy sabablari o‘rmon va to‘qaylarni qirqib yuborish, yaylovlarda chorva mollarini boqish normasiga amal qilmaslik, dehqonchilik yuritishning noto‘g‘ri metodlaridan foydalanish va boshqalardir. turli malumotlarga ko‘ra har kuni yer yuzida eroziya natijasida 3500 ga unumdor tuproqli yerlar ishdan chiqadi. suv eroziyasi ko‘proq tog‘ oldi va tog‘li hududlarda, shamol eroziyasi tekisliklarda ko’zatiladi. chang bo‘ronlari natijasida bir …

3 / 4

ikkilamchi sho‘rlanishda suv kapillyarlar orqali ko‘tarilib tuzi tuproqda qoladi yoki ortiqcha sug‘orish natijasida yer osti suvlari yerigan tuzlar bilan sho‘rlanadi. ikkilamchi sho‘rlanish ko‘proq zarar etkazadi. tuproqlarning sho‘rlanishi osiyo, amyerika va afrikaning ko‘pchilik mamlakatlarida ko’zatiladi. sho‘rlanishning oldini olish uchun zovurlar o‘tqaziladi, yerlarning sho‘ri yuviladi. tuproqlarning botqoqlanishi asosan namlik ko‘p joylarda ko’zatiladi. suv omborlari atrofida ham botqoqlangan uchastkalar vujudga keladi. botqoqlarni quritish uchun maxsus melioratsiya tadbirlari o‘tqaziladi. tuproqlarni ifloslanishdan saqlash muhim ahamiyatga ega. qishloq xo‘jaligini kimyolashtirish tuproqlarning turli kimyoviy birikmalar bilan ifloslanishini kuchaytirib yuboradi. mineral o‘g‘itlar to‘g‘ri tanlanmasa va me’yorida ishlatilmasa tuproqning holati o‘zgaradi, unumdorlik xususiyati buziladi. ayniqsa, zararkunandalarga qarshi, begona o‘tlarga va o‘simlik kasalliklariga chora sifatida keng foydlaniladigan pestitsidlar, gerbitsidlar, insektitsidlar, defoliantlarni me’yoridan ortiq ishlatish tuproqga juda salbiy ta’sir ko‘rsatadi. pestitsidlar tuproqdagi foydali mikroorganizmlarni nobud qiladi va chirindining kamayishiga olib keladi. masalan, ddt pestitsidi ishlatilganidan 20 yil keyin ham tuproq tarkibida uning hali mavjudligi aniqlangan. pestitsidlar oziq zanjiri orqali o‘tib, inson …

4 / 4

donlarini qisqartirish hisobidan aholi uchun zarur bo’lgan yangi uy joylar va sanoat korxonalarining qurilishi mumkinligi. sanoat ishlab chiqarishning rivojlanishi o’z navbatida biosferaning ifloslanishi, tabiiy resurslarning kamayib borishi bilan bog’liq bo’lgan juda muhim ekologik muammolarni paydo qildi. hozirgi vaqtda ekologik muammolar asr muammosiga aylanmoqda. fan-texnikaning, iqtisodiyotning jadal rivojlanish, antropogen omillarning tabiatga ta’sirining kuchayishi natijasida biosfera ekosistemalarining buzilishi, cho’llashish va sayyoramizda haroratning oshib borishi ko’zatilmoqda (1-jadval). ekologik muammolar t/r global (umumbashariy) regional (mintaqaviy) lokal (maqalliy) 1 chuchuk suv muammolari orol va orolbo’yi muammosi har qanday hududda yuzaga kelgan 2 ozon qatlamining siyraklashishi chuchuk suv muammosi masalan: toshkent shahrida havo avtotransport bilan ifloslanish 3 atmosferaning“dimiqishi” cho’llanish jarayoni 4 pestitsidlardan foydalanish o’simlik va hayvon turlari sonining qisqarishi 5 o’simlik va hayvon turlari sonining qisqarishi pestitsidlardan foydalanish 6 aholi sonining ortishi radioaktiv ifloslanish 7 cho’llanish jarayoni kosmonavtik 8 chiqindilarning ko’payishi insoniyat oldida paydo bo’lgan ekologik muammolaridan faqat tabiiy resurslardan ratsional foydalanish orqali hal etish mumkin. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 4 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qishloq xo'jaligi ekologiyasi" haqida

7 - amaliy mashg‘ulot mavzu: qishloq xo’jaligi ekologiyasi reja: 1. o‘zbekiston respublikasi yer fondi 2. o‘zbekiston qishloq xo’jaligi yerlarining hozirgi ahvoli mashg‘ulotning maqsadi: qishloq xo‘jaligidagi ekologik muammolar va ularning oqibatlari haqida tushuncha berish. 1. o‘zbekiston respublikasi yer fondi o‘zbekiston respublikasi yer fondi 44,7 mln. gektarni tashkil qiladi. yer fondi quyidagi toifalarga ajratiladi: 1. qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlar; 2. aholi punktlarining yerlari; 3. sanoat, transport, aloqa, mudofaa va boshqa maqsadlarga mo‘ljallangan yerlar; 4. tabiatni muhofaza qilish, sog‘lomlashtirish, rekreatsiya maqsadlariga mo‘ljallangan yerlar; 5. tarixiy-madaniy ahamiyatga molik yerlar; 6. o‘rmon fondi yerlari; 7. suv fondi yerlari; 8. zaxira yerlar. qishloq xo‘j...

Bu fayl DOCX formatida 4 sahifadan iborat (776,3 KB). "qishloq xo'jaligi ekologiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qishloq xo'jaligi ekologiyasi DOCX 4 sahifa Bepul yuklash Telegram