jinoiy xulq-atvorning determinatsiyasi

PPTX 26 pages 674.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 26
304-guruh talabasi mirrahimov shermuhammad taqdimot mavzu: jinoiy hulq-atvorning determinatsiyasi reja: kirish biologik omillar psixologik omillar sotsiologik omillar murakkab yondashuvlar (integrativ nazariyalar) xulosa jinoiy xulq-atvor – bu jamiyat tomonidan belgilangan huquqiy normalarni buzadigan, ijtimoiy xavfli harakat yoki harakatsizlik. uning sabablarini oʻrganish jinoyatchilikka qarshi kurashish va uni oldini olish strategiyalarini ishlab chiqish uchun juda muhimdir. biologik omillar: genetik tadqiqotlar jinoyatchilikka bevosita genetik moyillik mavjudligini tasdiqlamagan boʻlsa-da, baʼzi shaxsiyat xususiyatlari (masalan, impulsivlik, agressiya) irsiy boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi. egizaklar va asrab olingan bolalar ustida oʻtkazilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, jinoiy xulq-atvorga genetik va atrof-muhit omillari birgalikda taʼsir qiladi. neyrofiziologiya sohasida miyaning prefrontal korteks qismi (qaror qabul qilish, impuls nazorati uchun javobgar) faoliyatidagi buzilishlar yoki amigdala (qoʻrquv va hissiy reaksiyalar bilan bogʻliq) hajmidagi anomaliyalar baʼzi shaxslarda zoʻravonlik va agressiv xulq-atvorga moyillikni oshirishi mumkinligi taxmin qilinadi. biokimyoviy nomutanosiblik, masalan, past serotonin darajasi yoki yuqori testosteron darajasi ham agressiv xulq-atvor bilan bogʻliq boʻlishi mumkin, ammo bu boradagi bogʻliqlik …
2 / 26
gnitiv buzilishlar – bu shaxsning fikrlash jarayonidagi xatoliklar boʻlib, ular jinoyatni oqlashga, boshqalarning huquqlarini buzishni oqlashga va oʻz xulq-atvori uchun javobgarlikni boshqalarga yuklashga olib kelishi mumkin. sotsiologik omillar: qashshoqlik, ishsizlik va past taʼlim darajasi koʻpincha jinoiy xulq-atvorning muhim omillari sifatida koʻriladi. iqtisodiy qiyinchiliklar oʻgʻrilik, talonchilik kabi mulkiy jinoyatlarga undashi mumkin. shuningdek, imkoniyatlar yoʻqligi umidsizlikni kuchaytirib, deviant xulq-atvorga olib kelishi mumkin. notoʻgʻri oilaviy muhit: zoʻravonlik, eʼtiborsizlik, alkogolizm yoki giyohvandlikka moyil ota-onalar, shuningdek, nazoratning yoʻqligi bolalarda jinoiy xulq-atvorning shakllanishiga salbiy taʼsir koʻrsatadi. toʻliqsiz oilalar ham bolalarning psixologik holatiga taʼsir qilishi mumkin. tengdoshlar guruhining taʼsiri ayniqsa oʻsmirlik davrida juda kuchli. jinoiy guruhlarga qoʻshilish, ularning qadriyatlarini qabul qilish va ularning bosimi ostida jinoyat sodir etish holatlari koʻp uchraydi. ijtimoiy nazoratning zaifligi – bu huquqni muhofaza qilish tizimining samarasizligi, mahalla va jamoat nazoratining sustligi, fuqarolik jamiyatining sustligi kabi omillar jinoyatchilikning avj olishiga zamin yaratishi mumkin. integrativ nazariyalar: zamonaviy kriminologiya jinoiy xulq-atvorni tushuntirishda biror omilning ustunligini …
3 / 26
a diagnostika va aralashuv individual yondashuv eʼtibor berish kerak: biologik determinizm (faqat biologiya hamma narsani belgilaydi degan tushuncha) notoʻgʻri. insonning biologik moyilligi atrof-muhit va tarbiya bilan oʻzaro bogʻliqlikda namoyon boʻladi. psixologik omillar: muammo: psixologik buzilishlar, shaxsiyat xususiyatlari va aqliy rivojlanishdagi muammolar jinoyatga olib kelishi mumkin. ularni aniqlash va davolash dolzarb vazifadir. yechim va tahlil: psixologik skrining va maslahat ruhiy salomatlikni mustahkamlash reabilitatsiya dasturlariga integratsiya. sotsiologik omillar: muammo: ijtimoiy-iqtisodiy tengsizlik, oiladagi muammolar, yomon muhit va ijtimoiy nazoratning zaifligi jinoiy xulq-atvorning keng tarqalgan sabablaridir. yechim va tahlil: ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish qashshoqlikka qarshi kurash; taʼlimga sarmoya: oilaviy muhitni mustahkamlash: ota-onalik koʻnikmalarini oshirish bolalar uchun himoya tizimlari tengdoshlar guruhi ta`sirini boshqarish: yoshlar klublari va sport seksiyalari mentoring dasturlari ijtimoiy nazoratni kuvhaytirish: jamoat nazoratini faollashtirish huquqni muhofaza qilish tizimini takomillashtirish integrativ yondashuvlar: muammo: jinoiy xulq-atvorga bir yoki ikki omil emas, balki bir nechta omillarning oʻzaro taʼsiri sabab boʻladi. bir tomonlama yechimlar samarasiz boʻlishi mumkin. yechim va …
4 / 26
gacha keng qamrovli omillar bilan bog‘liq. jinoiy xulq-atvorning determinatsiyasi deganda, aynan shu omillarning majmuasi, ularning o‘zaro ta'siri va shaxsning jinoyat yo‘liga kirishiga olib keluvchi mexanizmlar tushuniladi. bu murakkab hodisani tushunish, jinoyatchilikning oldini olish va jamiyatda xavfsizlikni ta'minlash uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. jinoiy xulq-atvorning paydo bo‘lishida bir qancha asosiy omillar guruhini ajratish mumkin. birinchi navbatda, biologik omillar muhim rol o‘ynaydi. ba'zi tadqiqotlar genetika, miya tuzilishidagi anomaliyalar yoki neyrotransmitterlar faoliyatidagi buzilishlar shaxsning impulsivlik, agressivlik va xavfli xulq-atvorga moyilligini oshirishi mumkinligini ko‘rsatadi. biroq, bu mutlaq determinant emas, balki faqatgina moyillikdir. biologik omillar o‘z-o‘zidan jinoyatchilikka olib kelmaydi, ular ko‘pincha boshqa omillar bilan birgalikda namoyon bo‘ladi. ikkinchi va ehtimol eng muhim omillar guruhi – bu psixologik omillar. shaxsiyatning patologik rivojlanishi, ayniqsa antisotsial shaxsiyat buzilishi, jinoiy xulq-atvorning asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. empatiya yetishmasligi, vijdon azobining yo‘qligi, manipulyativlik, qoidalarni buzishga moyillik kabi xususiyatlar bu turdagi shaxslarda yaqqol ko‘zga tashlanadi. bolalikdagi psixologik travmalar, masalan, zo‘ravonlikka duchor bo‘lish, …
5 / 26
di. tengdoshlar guruhining salbiy ta'siri, ayniqsa, o‘smirlar orasida jinoyatga moyillikni kuchaytirishi mumkin. ommaviy axborot vositalarida zo‘ravonlikning haddan tashqari romantiklashtirilishi yoki uni oddiy holat sifatida ko‘rsatish ham jamiyatda agressiya darajasini oshirishi mumkin. madaniy stereotiplar, ba'zi hududlarda qonun ustuvorligining sustligi ham jinoyatchilikning rivojlanishiga sharoit yaratadi. yakuniy guruh – bu rivojlanish omillari. bolalik va o‘smirlik davridagi tajribalar, shaxsning ijtimoiy ko‘nikmalarining shakllanishi jinoyat xulq-atvorining shakllanishida hal qiluvchi rol o‘ynaydi. agar bola to‘g‘ri tarbiya, ta'lim va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashdan mahrum bo‘lsa, unda salbiy xulq-atvorning rivojlanish ehtimoli ortadi. testlar: 1. quyidagilardan qaysi biri jinoiy xulq-atvorning biologik omiliga kiradi? qashshoqlik b) empatiya yetishmasligi c) genetik moyillik d) notoʻgʻri tarbiya 2. antisotsial shaxsiyat buzilishi qaysi omillar guruhiga tegishli? biologik b) psixologik c) sotsiologik d) iqtisodiy 3. quyidagilardan qaysi biri jinoiy xulq-atvorning sotsiologik omili hisoblanadi? miya tuzilishidagi anomaliyalar b) impulsivlik c) tengdoshlar guruhining salbiy taʼsiri d) ruhiy kasalliklar 4. jinoiy xulq-atvorga taʼsir qiluvchi omillarni birgalikda oʻrganuvchi yondashuv qanday nomlanadi? monodeterministik …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jinoiy xulq-atvorning determinatsiyasi"

304-guruh talabasi mirrahimov shermuhammad taqdimot mavzu: jinoiy hulq-atvorning determinatsiyasi reja: kirish biologik omillar psixologik omillar sotsiologik omillar murakkab yondashuvlar (integrativ nazariyalar) xulosa jinoiy xulq-atvor – bu jamiyat tomonidan belgilangan huquqiy normalarni buzadigan, ijtimoiy xavfli harakat yoki harakatsizlik. uning sabablarini oʻrganish jinoyatchilikka qarshi kurashish va uni oldini olish strategiyalarini ishlab chiqish uchun juda muhimdir. biologik omillar: genetik tadqiqotlar jinoyatchilikka bevosita genetik moyillik mavjudligini tasdiqlamagan boʻlsa-da, baʼzi shaxsiyat xususiyatlari (masalan, impulsivlik, agressiya) irsiy boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi. egizaklar va asrab olingan bolalar ustida oʻtkazilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, jinoiy xul...

This file contains 26 pages in PPTX format (674.8 KB). To download "jinoiy xulq-atvorning determinatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: jinoiy xulq-atvorning determina… PPTX 26 pages Free download Telegram