fanlar akademiyasining tashkil topilishi (tarixiy ma’lumotlar)

DOCX 29 pages 42.9 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 42.9 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

mundarija: kirish……………………………………………………………………………..4 i bob. fanlar akademiyasining tashkil topilishi……………….5 1.1 o‘zbekiston ssr fanlar akademiyasining tashkil topish tarixiy zarurati….......5 1.2 akademiyaning tashkil etilishi va uning ilk a’zolari…………………………...6 1.3 urush yillarida akademiya faoliyatining asosiy yo‘nalishlari………………….7 1.4. ilmiy faoliyat va urush davridagi ilm-fanning yo‘nalishlari…………………..8 1.5. evakuatsiya qilingan olimlar va o‘zbekistondagi ilmiy muhitga ta’siri……..10 ii bob. front xatlari………………………………………………………11 2.1 ikkinchi jahon urushi yillarida o‘zbekistonning mudofaa harakatlaridagi ishtiroki……………………………………………………………………………11 2.2 o‘zbekistonliklarning frontga yuborilishi va ularning jasorati……………….14 2.3 o‘zbekiston front ortidagi hudud sifatida – ishlab chiqarish, tibbiyot va ta’minotdagi roli…………………………………………………………………..15 iii bob:tarixiyadabiyotlar……………………….……………………………...21 3.1 urush davri va undan keyingi tarixiy manbalar va ularning xususiyatlari……21 3.2 o‘zbekiston tarixining yoritilishida tarixchilar va ularning ilmiy ishlari……..22 3.3 ommabop adabiyotlarda ikkinchi jahon urushi va o‘zbekiston obrazining aks etishi………………………………………………………………………………24 xulosa…………………………………………………………………………….32 kirish ikkinchi jahon urushi insoniyat tarixidagi eng dahshatli va keng ko‘lamli harbiy to‘qnashuv bo‘lib, u nafaqat yevropa va osiyoni, balki sobiq sovet ittifoqi hududidagi barcha respublikalarni, jumladan, o‘zbekiston ssrni ham bevosita o‘z ta’siri ostiga …

2 / 29

mat qiluvchi sanoat korxonalari ochildi, tibbiyot muassasalari va evakuatsiya qilingan zavodlar ishga tushirildi. shuningdek, ushbu davrda ilm-fan sohasida ham muhim o‘zgarishlar yuz berdi. xususan, o‘zbekiston ssr fanlar akademiyasining tashkil etilishi va uning qisqa vaqt ichida xalq xo‘jaligi va mudofaa sohasidagi tadqiqotlarga jalb etilishi tarixiy ahamiyat kasb etdi. akademiyaning shakllanishi, ilk a’zolari va urush yillaridagi ilmiy faoliyati o‘sha davr tarixining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. mazkur kurs ishida ikkinchi jahon urushi davrida o‘zbekiston tarixining qanday yoritilganiga e’tibor qaratiladi. ish uch asosiy yo‘nalishda olib boriladi: birinchidan, fanlar akademiyasining tashkil topishi va uning faoliyati; ikkinchidan, o‘zbekistonning urushdagi va front ortidagi ishtiroki; uchinchidan, bu davr tarixining tarixiy adabiyotlarda qanday aks etgani. kurs ishi mavzuning dolzarbligini, tarixiy ahamiyatini hamda zamonaviy qarashlar nuqtai nazaridan baholashga xizmat qiladi. tadqiqotning asosiy maqsadi — ikkinchi jahon urushi davridagi o‘zbekiston tarixining yoritilishini tahlil qilish, asosiy tarixiy manbalarni ko‘rib chiqish va bu davrda yuz bergan ijtimoiy, siyosiy va ilmiy jarayonlarga baho berishdan …

3 / 29

-tashkiliy muassasalar faoliyat ko‘rsatgan. ammo bu tuzilmalar urush davrining murakkab siyosiy va iqtisodiy talablariga to‘liq javob bera olmas edi. o‘zbekiston ssrda mustaqil fanlar akademiyasining tashkil etilishi, bir tomondan, hududiy ilm-fanning rivojlanishini ta’minlasa, ikkinchi tomondan, sssr miqyosida muhim ilmiy markazlardan biriga aylanish imkonini berdi. shuningdek, urush yillarida ilmiy salohiyatdan xalq xo‘jaligi va mudofaa sanoati manfaatlari yo‘lida foydalanish masalasi dolzarb bo‘ldi. shu sababli ilm-fanning tizimli asosda rivojlanishini ta’minlaydigan markaz — ya’ni akademiyaning zarurati tobora kuchayib bordi. bu davrda ilm-fan davlat siyosatining ajralmas qismiga aylana bordi. ayniqsa, tabiiy resurslarning samarali o‘zlashtirilishi, sanoat tarmoqlarini rivojlantirish, yangi texnologiyalarni joriy etish kabi masalalarda ilmiy yondashuvga ehtiyoj oshdi. o‘zbekistonga evakuatsiya qilingan mashhur olimlar, texnik mutaxassislar va injyenerlar bu ehtiyojni to‘ldirishga salmoqli hissa qo‘shdilar. ayni vaqtda, fanlar akademiyasining tashkil etilishi nafaqat harbiy-sanoat sohalarida, balki qishloq xo‘jaligi, irrigatsiya, tarix, arxeologiya, tilshunoslik va tibbiyot kabi muhim yo‘nalishlarda ham ilmiy izlanishlarni kuchaytirish uchun yangi imkoniyatlar yaratdi. natijada, ilm-fan faqat markaziy sssr …

4 / 29

ak baholandi. akademiya tuzilishi ilm-fan sohasidagi markazlashuvning, kadrlar tayyorlashning va fundamental tadqiqotlar olib borishning mustahkam asosiga aylandi. akademiyaning birinchi prezidenti taniqli tilshunos olim, akademik t.n. qori-niyoziy bo‘ldi. u akademiyaning tashkiliy faoliyatini yo‘lga qo‘yishda, kadrlar tanlashda va ustuvor ilmiy yo‘nalishlarni belgilashda katta hissa qo‘shdi. akademiyaning ilk tarkibiga tabiiy fanlar, tarix, tilshunoslik, arxeologiya, geologiya, irrigatsiya, paxtachilik kabi yo‘nalishlar kirgan. dastlabki a’zolar qatorida mashhur orientalistlar v.v. bartold izdoshlari, tarixchilar a.yu. yakubovskiy, arxeolog m.e. masson, hamda xalq og‘zaki ijodiyoti va etnografiyaga oid tadqiqotlar olib borgan olimlar bo‘lgan. ular fanlar akademiyasining faqatgina ilmiy-tadqiqot emas, balki amaliyotga yo‘naltirilgan faoliyatini ham ta’minlashdi. akademiyaning ilk bosqichdagi faoliyati ilmiy muassasalarning tizimli shakllanishi, laboratoriyalar, kutubxonalar va arxivlar bilan ta’minlanishi, ilmiy jurnallar va nashrlarning yo‘lga qo‘yilishi bilan ajralib turdi. shuningdek, urush sharoitiga qaramay, akademiya qoshida ilmiy kadrlar tayyorlash bo‘yicha aspirantura dasturlari joriy qilindi va yosh mutaxassislarni tayyorlash ishlari boshlandi. fanlar akademiyasi tarkibiga kiritilgan bo‘limlar turli sohalarni qamrab oldi. masalan, geologiya bo‘yicha …

5 / 29

ihat akademiya faoliyatini milliy tusda yo‘naltirishga imkon berdi. umuman olganda, o‘zbekiston ssr fanlar akademiyasining ilk bosqichdagi a’zolari va tuzilmasi, respublikaning ilmiy taraqqiyotiga asos bo‘ldi. ularning faoliyati keyingi yillarda ko‘plab yutuqlarga, yangi ilmiy maktablarning vujudga kelishiga va ilmiy merosning shakllanishiga sabab bo‘ldi. 1.3 urush yillarida akademiya faoliyatining asosiy yo‘nalishlari akademiyaning faoliyati urush sharoitlariga moslashgan tarzda tashkil etildi. eng avvalo, ishlab chiqarish, qishloq xo‘jaligi va tibbiyot sohalariga xizmat qiladigan tadqiqotlar ustuvor deb topildi. paxtachilik, gidrotexnika, iqlimshunoslik, farmakologiya kabi yo‘nalishlar bo‘yicha olib borilgan ilmiy izlanishlar urush ehtiyojlariga bevosita javob berdi. masalan, o‘zbekiston akademiyasi tarkibidagi biologiya va kimyo bo‘limlari dorivor o‘simliklarni o‘rganish, antibiotiklar ishlab chiqish va dezinfektsiya vositalari tayyorlash ustida ishladi. bu mahsulotlar frontdagi tibbiy xizmatda muhim rol o‘ynadi. shuningdek, tarix va arxeologiya bo‘limlari milliy o‘zlikni anglash, ijtimoiy birlikni mustahkamlash maqsadida qadimiy yodgorliklar va tarixiy shaxslar faoliyatini o‘rganishga alohida e’tibor qaratdi. ushbu izlanishlar, o‘z navbatida, urush yillaridagi ruhiy-axloqiy muhitni ko‘tarishga xizmat qildi. fanlar akademiyasining …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fanlar akademiyasining tashkil topilishi (tarixiy ma’lumotlar)"

mundarija: kirish……………………………………………………………………………..4 i bob. fanlar akademiyasining tashkil topilishi……………….5 1.1 o‘zbekiston ssr fanlar akademiyasining tashkil topish tarixiy zarurati….......5 1.2 akademiyaning tashkil etilishi va uning ilk a’zolari…………………………...6 1.3 urush yillarida akademiya faoliyatining asosiy yo‘nalishlari………………….7 1.4. ilmiy faoliyat va urush davridagi ilm-fanning yo‘nalishlari…………………..8 1.5. evakuatsiya qilingan olimlar va o‘zbekistondagi ilmiy muhitga ta’siri……..10 ii bob. front xatlari………………………………………………………11 2.1 ikkinchi jahon urushi yillarida o‘zbekistonning mudofaa harakatlaridagi ishtiroki……………………………………………………………………………11 2.2 o‘zbekistonliklarning frontga yuborilishi va ularning jasorati……………….14 2.3 o‘zbekiston front ortidagi hudud sifatida – ishlab chiqarish, tibbi...

This file contains 29 pages in DOCX format (42.9 KB). To download "fanlar akademiyasining tashkil topilishi (tarixiy ma’lumotlar)", click the Telegram button on the left.

Tags: fanlar akademiyasining tashkil … DOCX 29 pages Free download Telegram