kompyuter tarmoqlarining tuzilishi va qo‘llanilishi

DOCX 11 pages 1.6 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

3-mavzu: kompyuter tarmoqlarining tuzilishi va qo‘llanilishi. reja: 1. zamonaviy kompyuter tarmog‘ining umumlashgan strukturasi va uning xususiyatlari. 2. lokal kompyuter tarmoqlari, korporativ tarmoqlar. 3. aloqa operatorlari tarmoqlari. 4. internet tarmog‘i. kompyuter tarmog’i – bu apparat va dasturiy tashkil etuvchilardan iborat bo‘lgan, hamda birgalikda kelishilgan holda ishlaydigan murakkab kompleksdir. kompyuter tarmog’ini tashkil etuvchilari quyidagi to‘rt qatlamdan biriga tegishli bo‘lishi mumkin: 1.kompyuterlar; 2.kommunikatsion qurilmalar; 3.operatsion tizimlar; 4.tarmoq ilovalari. hozirgi paytda birinchi qatlam vositalari sifatida imkoniyatlari ortacha bo‘lgan shaxsiy kompyuterlardan tortib, to maynfremlar va superkompyuterlargacha bo‘lgan kompyuterlar qo‘llanib kelmoqda. ikkinchi qatlam - bu kommunikatsion qurilmalar qatlamidir.kompyuterlar tarmoqda ma’lumotlarni ishlashni amalga oshiruvchi asosiy vosita hisoblanadi, ammo 15-20 yillar davomida kommunikatsion qurilmalar ham tarmoq tarkibida katta ahamiyatga ega bo‘lgan vositalarga aylanib ulgurdi. kommunikatsion qurilmalar hisoblangan – ko‘priklar, kommutatorlar va marshrutizatorlar kabi qurilmalar tarmoqning yordamchi vositalaridan, kompyuterlar va operatsion tizimlar kabi asosiy vositalarga aylandi. zamonaviy tarmoqlarga misollar qilib quyidagi tarmoqlarni keltirish mumkin - lokal va global kompyuter …

2 / 11

1-rasm. telekommunikatsion tarmoqning umumlashtirilgan chizmasi. 1.foydalanuvchilarning terminal uskunalari, bunda ular lokal tarmoqqa birlashtirilgan holda ham ulangan bo‘lishlari mumkin. 2.ulanish tarmoqlari. 3.telekommunikatsion tarmoqning magistrali-magistral tarmoq. 4.axborot markazlari yoki xizmatlarni boshqarish markazlari (services control paint - scp). kompyuter tarmoqlarida foydalanuvchilarning terminal uskunalari sifatida - kompyuterlar, telefon tarmoqlarida - telefonlar, televizion yoki radiotarmoqlarda - televizorlar yoki radiopriyomniklar ulangan bo‘ladi. foydalanuvchilarning terminal uskunalari, telekommunikatsion tarmoq tarkibidan tashqarida joylashgan tarmoqiarga ham birlashtirilgan bo‘lishi mumkin. kompyuterlar - lokal kompyuter tarmoqlariga, telefonlar esa - ofisdagi telefon kommutatoriga (pbx - private branch exchange) ulangan bo‘lishi mumkin. ulanish tarmoqlari ham, magistral tarmoqlar ham - kommutatorlar yoki marshrutizatorlar asosida quriladi. har bir kommutator boshqa kommutatorlar bilan aloqa kanallari orqali ulanish uchun moʻljallangan bir nechta portlarga ega bo‘ladi. ulanish tarmog‘i. ulanish tarmog’i telekommunikatsion tarmoq ierarxiyasining pastki sathini tashkil qiladi. ulanish tarmogʻining asosiy vazifasi ko‘p sonli aloqa kanallari orqali mijozlarning qurilmalaridan kelayotgan axborot oqimlarini, magistral tarmoqning nisbatan kam sonli bog’lanmalarida to‘plashdan iboratdir. …

3 / 11

uqori tezlikka ega kanallar orqali trafikni tranzit yo‘llar bo‘ylab uzatishni ta’minlash maqsadida, ulanish tarmoqlarini oʻzaro birlashtirish amalga oshiriladi. magistral tarmoq kommutatorlari, alohida-alohida foydalanuvchilarni o‘zaro bog’lanishlarini tashkil qilish bilan birga, asosan ko‘p sonli foydalanuvchilarining bog’lamlaridan keladigan agregatlangan – yo‘naltirilgan, axborot oqimlari demultipleksiyalab, ya’ni adreslar bo‘yicha taqsimlab, axborotlarni qabul qiluvchi foydalanuvchilarning ulanish tarmoqlariga shunday uzatib beradiki, foydalanuvchi qurilmasining kirish portiga faqat unga yuborilgan axborot kelib tushadi. axborot markazlari. axborot markazlari yoki xizmatlarni boshqarish markazlari – axborot xizmatlarini amalga oshiradilar. bunday markazlarda ikki xil ko‘rinishdagi axborotlar saqlanadi: 1. foydalanuvchilar uchun mo‘ljallangan, ularni qiziqtirishi mumkin boʻlgan axborot. 2. xizmat ko‘rsatish uchun mo‘ljallangan yordamchi axborot, ya’ni foydalanuvchiga xizmat ko‘rsatishni osonlashtiradigan axborot. birinchi turdagi axborot resurslariga misol qilib, har-xil sohalarga oid ma’lumotlar va yangiliklar, elektron magazinlar haqida ma’lumotlar va h.k., shularga o‘xshash ma’lumotlarga ega bo‘lgan veb-portallarni keltirish mumkin. telefon tarmoqlarida bunday markazlar yordamida tezkor chaqiruv xizmatlari va har-xil tashkilotlar hamda korxonalardan ma’lumotlarni olish xizmatlari amalga oshiriladi. …

4 / 11

rmoqlarning xillari – lokal kompyuter tarmoqlari, korporativ tarmoqlar, aloqa operatorlari tarmoqlari va internet tarmog‘i. 1. lokal kompyuter tarmog‘i (lkt). lokal kompyuter tarmog’i deganda, ishchi stansiyalari (workstation) - kompyuterlar, serverlar, tarmoq printerlari, kommutatorlar (switch), marshrutizatorlar (router), ulanish nuqtasi (access point) kabi qurilmalar, hamda ularni birlashtiruvchi kabellar to‘plamidan iborat, odatda uncha katta boʻlmagan xududni qamrab olgan tarmoq tushuniladi. 2-rasmda oddiy lokal kompyuter tarmogʻining tuzilishi keltirilgan. 2-rasm. oddiy lokal kompyuter tarmog’ining tuzilishi. 2. korporativ tarmoq. korporativ tarmoq – bu shunday tarmoqki, uning asosiy vazifasi boʻlib tarmoqqa egalik qiluvchi korxona ishini qoʻllab quvvatlab turish hisoblanadi. ushbu korxona xodimlarigina korporativ tarmoq foydalanuvchilari boʻlishlari mumkin. korporativ tarmoqning tuzilishi, biz yuqorida koʻrib oʻtgan telekommunikatsion tarmoq tuzilishiga deyarli oʻxshash boʻladi. korporativ tarmoqlarda foydalanuvchilarni birlashtiruvchi lokal tarmoqlar, korporativ tarmoq tarkibiga kiritilgan boʻladi. bundan tashqari korporativ tarmoq tarkibiga kirgan uni tashkil etuvchi boʻlinmalar birgalikda, nafaqat tarmoq egallagan xududni, balki korxonaning tuzilishi qanday ekanligini ham koʻrsatib turadi. korporativ tarmoqni tashkil etuvchi …

5 / 11

maqsadi – ilovalar, ma’lumotlar, printerlar va modemlar kabi lokal resurslardan birgalikda foydalanishni ta’minlab berish hisoblanadi. boʻlimlar tarmoqlari tarkibida bitta yoki ikkita fayl server va 30-ga yaqin foydalanuvchilarga ega boʻlib, odatda ular tarmoq osti tarmoqlariga boʻlinmaydilar. bunday tarmoqlarda korxona trafigining kattagina qismi aylanib yuradi. odatda boʻlim tarmoqlari fast ethernet texnologiyasi oilasiga mansub bir necha xil spetsifikatsiyalar, ba’zi xollarda esa gigabit ethernet texnologiyasi asosida quriladi. bunday tarmoqlarda asosan bitta yoki koʻpi bilan ikki xil operatsion tizmlardan foydalaniladi (3-rasm). 3-rasm. bo‘lim masshtabidagi tarmoqqa misol. boʻlim tarmogʻida administratsiyalash masalalari ancha oson hisoblanadi - unda yangi foydalanuvchilarni qoʻshish yoki hisobga olish, oddiy buzilishlarni bartaraf etish, yangi bogʻlamalarni va dasturiy ta’minotning yangi versiyalarini oʻrnatish kerak boʻladi. oʻz ish vaqtining bir qismidagina administrator vazifasini bajaruvchi biron-bir xodim, bunday tarmoqni boshqarishi mumkin boʻladi. ya’ni bunday tarmoq administratori vazifasini koʻp xollarda maxsus tayyorgarlikka ega boʻlmagan xodim ham bajarishi mumkin boʻladi. biron – bir boʻlimning tarmogʻi, bino yoki kampus tarmogʻi …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlarining tuzilishi va qo‘llanilishi"

3-mavzu: kompyuter tarmoqlarining tuzilishi va qo‘llanilishi. reja: 1. zamonaviy kompyuter tarmog‘ining umumlashgan strukturasi va uning xususiyatlari. 2. lokal kompyuter tarmoqlari, korporativ tarmoqlar. 3. aloqa operatorlari tarmoqlari. 4. internet tarmog‘i. kompyuter tarmog’i – bu apparat va dasturiy tashkil etuvchilardan iborat bo‘lgan, hamda birgalikda kelishilgan holda ishlaydigan murakkab kompleksdir. kompyuter tarmog’ini tashkil etuvchilari quyidagi to‘rt qatlamdan biriga tegishli bo‘lishi mumkin: 1.kompyuterlar; 2.kommunikatsion qurilmalar; 3.operatsion tizimlar; 4.tarmoq ilovalari. hozirgi paytda birinchi qatlam vositalari sifatida imkoniyatlari ortacha bo‘lgan shaxsiy kompyuterlardan tortib, to maynfremlar va superkompyuterlargacha bo‘lgan kompyuterlar qo‘llanib kelmoqda. ikkinc...

This file contains 11 pages in DOCX format (1.6 MB). To download "kompyuter tarmoqlarining tuzilishi va qo‘llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlarining tuzili… DOCX 11 pages Free download Telegram