impulsli va raqamli signal haqida ma'lumotlar

DOCX 5 pages 40.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 40.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

2-ma’ruza impulsli va raqamli signallar haqida umumiy ma’lumot reja: 1. raqamli signalni struktura tuzilishi. 2. elektron va radio-texnik qurulmalarda raqamli signallar 3. mantiqiy qurulmalarda raqamli signallar 4. aloqa qurulmalarida raqamli signallar. tayanch so’z va iboralar: sanoq tizimi razryadlardagi birliklar salmog’i, karra,koeffitsiyenti, raqamli signallar, sath potensiali, analog-raqam, diskret signal, elektron va radio-texnik ixtiyoriy berilgan sonlarni, chegaralangan sonlar belgilari orqali ifodalash tizimiga sanoq tizimi deyiladi. sanoq tizimida qo’llaniladigan belgilar – raqamlar deb ataladi. turli xildagi sanoq tizimlari mavjud bo’lib, bu tizimlarning xusisiyatlaridan kelib chiqqan holda sonlarni raqam ko’rinishida ifodalanishida va arifmetik amallarni bajarilishida murakkablilik darajasini belgilab beradi. ikkilik sanoq sistemasi, raqamli qurilmalar tuzilmasining asosi hisoblanadi. eslatib o’tamizki, eng keng tarqalgan o’nlik sanoq tizimining asosi 10 raqami hisoblanib, bu yerda o’nta raqam qo’llaniladi – 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9, qo’shni razryadlardagi birliklar salmog’i 10 karra farq qiladi. bu tizimda har qanday son, 10 sonining darajasi bo’yicha berilgan sonning taqsimlanish koeffitsiyentini ketma-ketligi ko’rinishida ifodalaniladi. misol uchun, 3810 soni …

2 / 5

ni ketma-ketligi ko’rinishida ifodalaniladi. shunday qilib, 3810 sonining qiymati 3810=1*25+0*24+0*23+1*22+1*21+0*20=1001102 ga teng bo’ladi. bu yerda 2 indeksi, berilgan belgilar yigindisi ikkilik sanoq tizimiga taalluqli son ekanligini ko’rsatadi yoki sonning ikkilik kodi hisoblanadi. ko’rib chiqilgan qo’shni razryadlardagi birliklar salmog’i 2 barobarga farq qiladigan ikkilik kodlari, natural ikkilik kodi deb nomlanadi. ikkilik sanoq tizimining afzalligi bo’lib, faqatgina ikki raqamdan foydalanilishi hisoblanadi. uskunalarda ikkilik sanoq tizimidagi sonlar (ikkilangan sonlar ustida) ustida amallar bajarish mobaynida, ikki qiymat qo’llashning o’zi yetarli bo’ladi, misol uchun, kuchlanishni qo’llash. biroq ikkilik sanoq tizimida son, o’nlik sanoq tizimiga nisbatan, katta miqdordagi razryadlar bilan namoyon etiladi va bu uning kamchiligi hisoblanadi. raqamli signalni struktura tuzilishi. raqamli signallar ikkilik sonlarni ifodalash uchun ishlatiladi. shuning uchun ular faqat ikkita qiymatni qabul qila oladi – bir (1) va nol (0) qiymatlarini. raqamli signal potensialli va impulsli bo’lishi mumkin. potensialli raqamli signal elementlari bo’lib, ikki sath potensiallari hisoblanadi. har bir sath potensiali, takt intervali …

3 / 5

son ketma-ket ko’rinishda keltirilgan bo’ladi (ketma-ket kod bilan), qachonki uskuna orqali ketma-ket qayta ishlansa va bir liniya orqali sonning razryadiga mos holda potensiallar (impulslar) uzatilsa, amalga oshadi. parallel ko’rinishdagi ikkilik sonini namoyon etayotganda (parallel kod ko’rinishida) uning barcha razryadlari bir vaqtda uzatladi. shu bilan birga raqamli signalni qayta ishlovchi uskunaning bir hil turdagi elementlari va uzatish liniyalari miqdori sonni razryadlar miqdoriga teng bo’lishi kerak, ya’ni sezilarli darajada ortib borishi kerak. bunday raqamli signal uskuna orqali sezilarli darajada tezroq qayta ishlanadi. 1.2-rasm. parallel ko’rinishdagi potensial raqamli signal parallel ko’rinishdagi 10011010 ikkilangan sonni namoyon etadigan potensial raqamli signal (1.2-rasmda keltirilgan). shuni ta’kidlash kerakki, katta qiymatga ega bo’lgan raqamli signal elementlarga – 1 soni o’zlashtiriladi, kichikroq qiymatga ega bo’lgan elementga esa – 0 soni o’zlashtiriladi. ba’zida teskari holatlar ham qo’llaniladi, bu yerda katta qiymatga ega bo’lgan raqamli signal elementlarga – 0 soni o’zlashtiriladi, kichik qiymatga ega bo’lgan elementga esa – 0 soni o’zlashtiriladi. …

4 / 5

yonini ko’rib chiqamiz. uzluksiz signalning o’zgarishi mumkin bo’lgan hamma diapazoni bir-biridan bir xil masofada joylashgan sathlarning natijaviy soniga (bu sathlar kvantlash sathlari deb nomlanadilar) bo’lib tashlanadi va ular diskret signallarni qabul qila oladilar. uzluksiz signalning har bir tanlanmasi yaqinroq joylashgan, ruxsat etilgan sath bo’yicha yaxlitlanadi (1.3,a-rasm). bu amal sath bo’yicha signalni kvantlash yoki oddiy qilib aytganda kvantlash deb ataladi. 1.3-rasm. signalni kvantlash: a – kvantlash sathlari; b – kvantlangan diskret signalga mos keluvchi raqamli signal kvantlangan diskret signal natijaviy (hisob bo’yicha) son qiymatiga ega bo’lib, ularning har biriga ma’lum bir kod o’zlashtirilishi mumkin. bu amal kodlash deb nomlanadi. agar kvantlangan sathlar ikkilik sanoq sistemasi sonlari bilan kodlansa, ularning ketma-ketligi signalning ikkilik kodini tashkil etadi: 0010, 0100, 0101,….,1001, 1000, 0110. kodlashdan so’ng, uzluksiz signal ustida amalga oshirilgan amalni mos keladigan unung sathlarini kodlashtirish jaroyoni bilan almashtirish mumkin. shunday qilib, signal uzatishda yozib olingan sonlar haqidagi ma’lumotlarni oniy vaqtlar t1,t2,…. tn, mobaynida …

5 / 5

nmaning razryad kodiga mos keladigan potensiallar qabul qilinadi. bir miqdorlariga mos keluvchi potentsiallar kalitlarni ochadi, va ular orqali chiqishga razryadlarning birliklari o’girliklariga proporsional bo’lgan kuchlanishlar uzatiladi. shu ta’riqa qurilma chiqishida har bir tanlanma kodi salmog’iga proporsional, ya’ni uning amplitudasiga proporsional bo’lgan kuchlanishlar shakllanadi. raqamli signallar qayta ishlanadigan qurulmalar raqamli qurilmalar deb ataladi. elektron va radio-texnik qurulmalarda raqamli signallar. raqamli signallar turli xil vazifalarga moljallangan qurulmalarda qo’llaniladi. elektron raqamli hisoblash mashinalarida (e.r.x.m) va raqamli avtomatikada kirish ma’lumotlari raqamli signallar bilan ifodalanadi va bu qurulmalar shu raqamli signallar ustida har-xil amallar bajaradi. radio aloqa tizimlarida raqamli signallar orqali turli shaklga ega bo’lgan: ovozli, bosma, tasvir yoki boshqa shakllarga ega bo’lgan xabarlar uzatiladi. bunday aloqa maxfiyligi va xalaqit bardoshliligi bilan ajralib turadi. misol tariqasida raqamli signallarni hisoblash texnikasi va raqamli avtomatikaning, radio aloqa tizimlarining asosi bo’lgan mantiqiy qurulmalarda qo’llanishini qo’rib chiqamiz. mantiqiy qurulmalarda raqamli signallar. keng doiradagi mantiqiy masalalar mavjud bo’lib, ularninig xususiyati …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "impulsli va raqamli signal haqida ma'lumotlar"

2-ma’ruza impulsli va raqamli signallar haqida umumiy ma’lumot reja: 1. raqamli signalni struktura tuzilishi. 2. elektron va radio-texnik qurulmalarda raqamli signallar 3. mantiqiy qurulmalarda raqamli signallar 4. aloqa qurulmalarida raqamli signallar. tayanch so’z va iboralar: sanoq tizimi razryadlardagi birliklar salmog’i, karra,koeffitsiyenti, raqamli signallar, sath potensiali, analog-raqam, diskret signal, elektron va radio-texnik ixtiyoriy berilgan sonlarni, chegaralangan sonlar belgilari orqali ifodalash tizimiga sanoq tizimi deyiladi. sanoq tizimida qo’llaniladigan belgilar – raqamlar deb ataladi. turli xildagi sanoq tizimlari mavjud bo’lib, bu tizimlarning xusisiyatlaridan kelib chiqqan holda sonlarni raqam ko’rinishida ifodalanishida va arifmetik amallarni bajarilishida murakkab...

This file contains 5 pages in DOCX format (40.3 KB). To download "impulsli va raqamli signal haqida ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: impulsli va raqamli signal haqi… DOCX 5 pages Free download Telegram