tibbiyot tarixi fani haqida

DOCX 12 pages 30.9 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.9 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

1. мавзу: тиббиёт тарихи фанининг шаклланиши ва ривожланиши режа: 1. тиббиётнинг шаклланиш тарихи 2. тиббиёт тарихининг фан сифатида ривожланиши 3. тиббиёт тарихи фанининг вазифаси ва ўрганиш манбалари тиббиёт тарихи модул сифатида тиббий билим ва тиббий амалиётда тутган ўрни. тиббиёт тарихининг вазифалари. тиббиёт тарихи модули ўқитишнинг назарий ва амалий аҳамияти. тиббиёт тарихининг жамият ривожланиши тарихи ва маданияти билан боғлиқлиги. дунё тарихининг даврийлиги ва хронологияси. тиббиёт тарихини ўрганишда тарихий манбаларнинг аҳамияти. тиббиёт соҳасига оид илк ёзма манбалар. “тиббиёт тарихи” фанининг шаклланиши босқичлари. инсоният тарихида тиббиётнинг келиб чиқиши ҳақида 2 хил назария. тиббиёт тарихининг бўлимлари ва уларнинг ўзаро боғлиқлиги. халқ табобати, анъанавий тиббиёт ва илмий тиббиёт. касалликларнинг сабаблари тўғрисида инсонларнинг дастлабки тушунчалари. тиббий билимлар қаторида тиббиёт тарихи фани алоҳида ўрин тутади. у тиббиётнинг тарихий ривожланиш йўллари ва унинг ҳозирги кунгача етган даражаси ҳақида умумлаштирувчи тушунча беради, тиббиётнинг тараққиёт қонунларини очади ва шунга асосан унинг келгусидаги йўналишларини кўрсатиб беради. бўлажак шифокорлар учун тиббиёт тарихини …

2 / 12

смларга бўлинади. умумий тиббиёт тарихи тиббиётни бир бутун тўлалигича ўрганади, унинг тараққиёт қонунларини кашф этади, тиббиётнинг инсонийлик жамияти ривожланишининг ҳар бир давридаги ўзига хос хусусиятларини аниқлайди. хусусий тиббиёт тарихи тиббиётнинг айрим соҳаларининг келиб чиқиши ва ривожланишини ўрганади, айрим йирик тиббиёт олимларининг ҳаёти ва ижоди билан танишади. умумий ва хусусий тиббиёт тарихи бир – бири билан боғлиқдир, улар ўзаро бирлашиб, тиббий – тарихий фанни ташкил этади. умумий тиббиёт тарихи мустақил фан сифатида ўкитилса, хусусий тиббиёт тарихи ҳар бир тиббий фаннинг кириш қисмида баён этилади. тиббиёт тарихининг фан сифатида шаклланиши тиббиёт тарихи фани хiх асрда алоҳида фан шаклини олди. лекин тиббиёт тарихига оид асарлар анча аввал ёзила бошлаган эди. масалан, “гиппократ тўплами” машҳур китобига киритилган “қадимги тиббиёт ҳақида” номли мақола тиббиёт тарихига оид илк асар ҳисобланиши мумкин. шарқ мамлакатларида тиббиёт тарихига оид илк асарлар ўрта асрларда пайдо бўлган. ушбу соҳада ижод қилган олимларга абул хасан ал – байҳакий, ибн ал - кифтий …

3 / 12

атериалларни бир тизимга келтириш ва умумлаштириш даври; 3 давр – тиббиёт тарихининг мустақил соҳа сифатида ривожланиш даври. тиббиёт тарихи фанининг асосий вазифалари 1) тиббиётнинг дастлабки пайдо бўлишидан бошлаб то бизнинг кунимизгача босиб ўтган йўлни тўғри таҳлил этиш. 2) бизнинг юртимизда ва жаҳон миқёсида тиббиётнинг келиб чиқиши ва ривожланишини хронологик тарзда ёритиш. 3) жаҳонда тиббиёт фанларининг ривожланишида мамлакаитимиз олимларининг кўшган ҳиссасини кўрсатиб бериштарихи фанининг тиббиёт тарихининг манбалари тиббиёт тарихи фанини ўрганишда кўпгина манбалардан фойдаланилади. уларнинг биринчиси – археология фанидир. ушбу фан қадимги замон одамлари ва уларнинг тарихига оид масалаларни археологик қазилмалар орқали ўрганувчи фандир. археологик қазилмалар вақтида тиббиётнинг келиб чиқиши ва унинг дастлабки ривожланишига оид ашёвий материаллар (инсон суяклари, улар ишлатган қуроллар, идишлар ва ҳ.з) топилади. шу материалларга караб у ёки бу мамлакатда тиббиёт маълум тарихий даврларда қандай ривожланганлиги, қандай даво усуллари қўлланилганлигини аниқлаш мумкиндир. археология фани қатор тармоқларга бўлинади: 1) антрополгия – бу фан қадимги инсонларнинг гавда тузилиши, унинг биологик …

4 / 12

шф этилгандан сўнг (хv аср) пайдо бўлган. тиббиёт тарихини ўрганишда халқ тиббиёти, халқ оғзаки ижоди, бадиий адабиёт, амалий санъат асарлари, халқ эпослари сингари кўшимча манбалардан ҳам фойдаланиш мумкин. оғзаки бадий адабиётда ҳам тиббиётига оид баъзи маълумотлар топилади. уларда жароҳатланган сипоҳ танасидан ўқни чиқариб олиш, жароҳатларни боғлаш, тикиш каби муолажалар кўрсатилади. халқ табобати ҳам тиббиёт тарихини ўрганишда ёрдам беради. халқ табобатида қадим замонлардан ишлатилиб келган дори дармонлар ва муолажа усулларини ўрганиш орқали ўша вақтдаги тиббиётнинг ривожланиш даражаси соҳасида маълум тушунчага эга бўлиш мумкин. масалан, ўрта осиё халқ тиббиётида ибтидоий жамоа давридан бошлаб ҳар хил шифобахш ўсимликлар баъзи минерал моддалар ва ҳайвон маҳсулотлари ишлатилгани маълум. чунончи, тананинг яллиғланган жойига қўйнинг думба ёғини бир оз қизитиб, боғлаб қўйганлар. бунда чипқон тезроқ "пишган" ва ўзи ёрилиб, ичидаги йиринг чиқиб кетган. ўша даврда ўрта осиёда кенг тарқалган муолижа усулларидан бири — шомонлик бўлган. шомонлик ибтидоий даврлардан бошланади. биз кўрсатиб ўтганимиздек, у даврда одамлар касаллик одам …

5 / 12

ибн сафид тумон деб атайди. авесто зардуштийлар динининг ақидалари ва қонун қоидаларидан иборат. аввало унда табиблик алоҳида касб эканлиги эътироф этилади ва табибнинг меҳнатига ҳақ тўлаш зарурлиги кўрсатилади. бу ҳақда "авесто"да бундай деб ёзилган: китобда “кохинларга ибодат қилганлари, табибларга муолажа қилганлари учун ҳақ тўлашлари зарур". авесто дастлаб 21 қисмдан иборат бўлган. унинг дастлабки 7 қисми дунёнинг келиб чиқиши ва одамлар авлодининг тарихига бағишланган, иккинчи 7 қисмида аҳлоқ, кишиларнинг диний ақидаларга бўйсунишлари ва ҳаётий қонун қоидалари баён этилган. охирги 7 чи қисмида эса тиббиёт ва фалаккиёт масалалари ёритилган. сўнг авесто вақт ўтиши билан кўп ўзгаришларга учраб охири 3 китобдан иборат бўлиб қолган. биринчи китоб "вендидат" деб аталган. бу китобда жисмоний ва рухий тозаланиш қоидалари баён этилган. иккинчи китоб "висперет" деб аталиб, билиш маъносини билдиради. учинчи китоб "ясна" деб аталган. бунда зардуштизимнинг қонун ва қоидалари баён этилган. биз учун авастонинг "вендидат" номли китоби муҳимдир. бу китобда ўша замонда зардуштийлар дини мазҳабида турувчи …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiyot tarixi fani haqida"

1. мавзу: тиббиёт тарихи фанининг шаклланиши ва ривожланиши режа: 1. тиббиётнинг шаклланиш тарихи 2. тиббиёт тарихининг фан сифатида ривожланиши 3. тиббиёт тарихи фанининг вазифаси ва ўрганиш манбалари тиббиёт тарихи модул сифатида тиббий билим ва тиббий амалиётда тутган ўрни. тиббиёт тарихининг вазифалари. тиббиёт тарихи модули ўқитишнинг назарий ва амалий аҳамияти. тиббиёт тарихининг жамият ривожланиши тарихи ва маданияти билан боғлиқлиги. дунё тарихининг даврийлиги ва хронологияси. тиббиёт тарихини ўрганишда тарихий манбаларнинг аҳамияти. тиббиёт соҳасига оид илк ёзма манбалар. “тиббиёт тарихи” фанининг шаклланиши босқичлари. инсоният тарихида тиббиётнинг келиб чиқиши ҳақида 2 хил назария. тиббиёт тарихининг бўлимлари ва уларнинг ўзаро боғлиқлиги. халқ табобати, анъанавий тиббиёт ва илм...

This file contains 12 pages in DOCX format (30.9 KB). To download "tibbiyot tarixi fani haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiyot tarixi fani haqida DOCX 12 pages Free download Telegram