tibbiy radiologiya

DOCX 24 pages 59.9 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.9 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

mavzu 1: tibbiy radiologiyaga kirish. tibbiy radiologiya-tibbiy maqsadlarda nurlarni qo'llash nazariyasi va amaliyotini o'rganadigan fan. u ikkita yo'nalishni o'z ichiga oladi: nurli diagnostika normal va patologik sharoitda organizmning organ va to'qimalarining tuzilishi va funksiyasini nurlardan foydalanib o'rganadigan fan. nurli terapiya esa kasalliklarni davolashda ionlashtiruvchi nurlanishdan foydalanish haqidagi fandir. 1895 yilning 8 noyabrida vyursburg universitetining rektori, fizika-matematika fakultetining professori vilgelm konrad rentgen ish kunini tugallayotib, qorong’u xonada, stol ustida yotgan platina sian bariy tuzi kristallaridan tarqalayotgan shu’laga e’tibor beradi. xonani kuzatib, bu shu’lani nariroqda turgan kruks nayidan yuqori kuchlanishli elektr toki o’tishi bilan bog’likligini ko’rsatadi. kruks nayini qora qog’oz bilan o’rash, karton, kitob bilan to’sish shu’lalanishni yuqotmadi. katod nayi bilan ekran o’rtasiga qo’l panjalari kiritilganda soya tasvir xosil bo’ladi. bu tasvirda yumshoq to’qimalar soyasi ichida alohida suyaklar soyasi ko’rinib turardi. rentgen hali hech kimga ma’lum bo’lmagan nurlarga duch kelganini angladi. 1895 yil 28 dekabrda rentgen «nurlarning yangi turi» deb atalgan qisqa …

2 / 24

. bu xodisa kengash a’zolarini larzaga keltirdi va kelikker bu kashf etilgan nurlarni kashfiyotchining nomi bilan - rentgen nurlari deb atashni taklif qildi. ikkinchi jahon urushi tibbiyot fani uchun, shu qatorda rentgenologiya uchun ham og’ir sinov bo’ldi. bu davrda qisqa muddatda harakatdagi armiya va front orqasidagi tibbiy-sanitariya muassasalarida rentgen xizmatining keng tarmog’i yuzaga keldi, minglab rentgenolog-vrachlar, rentgen-texniklar tayyorlab yetkazildi va rentgenologiyaning yangi sohasi harbiy dala rentgenologiyasi (vpr-voenno-polevaya rentgenologiya) yuzaga keldi. urushdan keyingi yillar rentgenologiya fanining yanada taraqqiyot davri bo’ldi. bu o’rinda 1979 yilda amerika olimi mak karmak va ingliz injeneri xaunsfild tomonidan kompyuter tomografiyasining yaratilishi alohida o’rin tutadi. bu metod rentgenologik tekshirishning imkoniyatini benihoyat oshirib yubordi. ayni vaqtda nurli diagnostikaning boshqa turlari - ultratovush tadqiqoti, radionuklid tadqiqoti yuzaga keldi va takommillashib bordi. asrimizning 80- yillarida radionurlar diapazonidagi elektromagnit tulqinlari vositasida tasvir olish - magnit rezonansi kompyuterli tomografiyasi kashf etildi. bu metod organizmga butunlay bezarar bo’lgan holda yuqori aniqlikdagi tasvir olishga …

3 / 24

hi nurlar atrof-muhitga energiya berish, atrof-muhitning ionlashtirish, erkin radikallar hosil qilish, ionlar shakllanishi, bevosita ta'sir - oqsillar va hujayra tuzilmalarini yo'q qilish, bilvosita ta'sir - suv radiolizi. himoya vositalari: · ø ichki nurlanishdan-radioaktiv moddalarning nafas olish yo'llari va ovqat hazm qilish kanali orqali kirib borishini kamaytiradigan barcha choralar. · ø tashqi nurlanishdan - ekranlash, masofa, vaqt bilan himoya qilish. · ø rfp bilan ishlashda binolarni yopish. maxsus himoya materiallari. · ø shaxsiy himoya vositalari. · ø xodimlarning shaxsiy gigienasi. ionlovchi nurlar tabiati jihatdan ikki guruxga bo’linadi: korpuskulyar va kvant nurlar. korpuskulyar nurlarga alfa, beta nurlari, sun’iy hosil qilingan tez elektronlar, pozitronlar, mezonlar, protonlar, deytronlar va neytronlar kiradi. kvant nurlarga tormozlanish nurlari (rentgen nurlari, chiziqli va siklik tezlatkichlarda hosil qilingan yuqori energiyali kvant nurlari), va gamma nurlar kiradi. ionlantirmaydigan nurlarga issiqlik (infraqizil) nurlarni va rezonansli inson organlari magnit maydonida stabil turgan holatda, yuqori tebranuvchi elektromagnit impulslar ta’sirida hosil bo’ladiganlar kiradi. bu …

4 / 24

ozimetrik apparaturadan foydalangan holda radiatsion nazoratini tashkil etish. ionlashtiruvchi nurlar manbalari bilan ishlashga 18 yoshgacha bo'lgan shaxslar, homilador ayollar, yuqori ionlanish sohasida ishlashga ruxsat etilmagan kasalliklarga chalingan shaxslarga ruxsat etilmaydi. bo’lim xodimlari ishlash davomida terapevt, nevropatolog, oftalmolog, akusher-ginekolog, dermatovenerolog tomonidan yiliga kamida bir marta, majburiy tibbiy ko'rikdan o'tishlari kerak. bunday laboratoriya va instrumental tekshirishlar majburiydir: umumiy qon tahlilida trombotsitlar sonini hisoblash, ekg, o'pka rentgenografiyasi. mehnat to'g'risidagi qonun hujjatlari xodimlarga ish joyidagi xavf-xatarlar uchun imtiyozlar beriladi: qisqartirilgan ish kuni, uzaytirilgan ta'tillar, ish haqiga qo'shimcha to'lovlar, muddatidan oldin nafaqaga chiqish. organizm nurli tekshirishning asosiy usullari. 1. rentgenologik usul. 2. radionuklid usuli. 3. ultratovush usuli. 4. magnit-rezonans tomografiya. 5. tibbiy termografiya. qon, sekret, ekskretsiyalar, bioptatlarning nurli tekshiruvining asosiy usullari. 1. magnit-rezonans spektroskopiya. 2. faol tahlil. 3. radioimunologik tahlil. tibbiy diagnostika tasvirlari diagnostik tasvirlar maxsus tizimlar tomonidan yaratilgan. bunday tizimdagi birinchi blok radiatsiya manbai hisoblanadi. rentgelogik va ultratovush tekshiruvi vaqtida bemordan alohida bo'lishi mumkin. …

5 / 24

ignalning axborot sig'imini mustahkamlash, uni keraksiz tasvirlardan tozalash va uni keyinchalik uzatish uchun qulay bo'lgan shaklga aylantirishdir. keyin aylantirilgan signallar tasvir sintezatoriga uzatiladi. uning maqsadi o'rganilayotgan ob'ektga: organ, tananing bir qismi, butun inson tasvirini yaratishdir. turli nurli usullarda bu har xil bo'ladi. tibbiy tasvirlarning butun xilma-xilligi ikkita asosiy guruhga bo'linadi: analog va matritsali rasmlar. analog tasvirlar uzluksiz xarakterga ega bo'lgan ma'lumotlarni o'z ichiga oladi. ushbu rasvir an'anaviy rentgenografiyalarda, stsintigramlarda, termogrammalarda. analog signal juda ko'p keraksiz ma'lumotlarga ega. matritsali tasvirlar kompyuter yordamida olingan tasvirlardir. ular kompyuter xotirasida ifodalangan matritsaga asoslangan. matritsali tasvirlar - bu kompyuter tomografiyasi, raqamli rentgenografiya, raqamli floroskopiya, raqamli angiografiya, mrt, ehm sintigrafiya, raqamli termografiya, ultratovush tekshiruvi yordamida olingan tasvirlar. analog tasvirlarni matritsa tasvirlarga va aksincha matritsa tasvirlarni analog tasvirlarga aylantirish mumkin. buning uchun maxsus qurilmalar qo'llaniladi: analog-raqamli va raqamli-analogik qabul qiluvchilar. matritsali rasmlarning muhim afzalligi ularni kompyuterda qayta ishlash imkoniyatidir. organdagi patologik o'choqlarni aniqlashni yaxshilash uchun siz tasodifiy …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy radiologiya"

mavzu 1: tibbiy radiologiyaga kirish. tibbiy radiologiya-tibbiy maqsadlarda nurlarni qo'llash nazariyasi va amaliyotini o'rganadigan fan. u ikkita yo'nalishni o'z ichiga oladi: nurli diagnostika normal va patologik sharoitda organizmning organ va to'qimalarining tuzilishi va funksiyasini nurlardan foydalanib o'rganadigan fan. nurli terapiya esa kasalliklarni davolashda ionlashtiruvchi nurlanishdan foydalanish haqidagi fandir. 1895 yilning 8 noyabrida vyursburg universitetining rektori, fizika-matematika fakultetining professori vilgelm konrad rentgen ish kunini tugallayotib, qorong’u xonada, stol ustida yotgan platina sian bariy tuzi kristallaridan tarqalayotgan shu’laga e’tibor beradi. xonani kuzatib, bu shu’lani nariroqda turgan kruks nayidan yuqori kuchlanishli elektr toki o’tishi bilan...

This file contains 24 pages in DOCX format (59.9 KB). To download "tibbiy radiologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy radiologiya DOCX 24 pages Free download Telegram