auditorlik riski

DOCX 16 pages 207.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 207.5 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

6-mavzu: auditorlik riski reja: 1.moliyaviy hisobot xalqaro standartlarida hamda auditning xalqaro standartlarida “muhimlik” tushunchasi talqini 2.muhimlik darajasini aniqlashning amaliy jihatlari 3.auditorlik riski va uni aniqlash tartibi tayanch so’z va iboralar:moliyaviy hisobotning asosiy elementlari, muhimlik tushunchasi va uni aniqlash, uni darajalari, tekshiruvda muhimlik darajasidan foydalanish, auditorlik riski, unga ta’sir etuvchi omillar, risklarning maqbul to‘plami va uning elementlari. 1. moliyaviy hisobot xalqaro standartlarida hamda auditning xalqaro standartlarida “muhimlik” tushunchasi talqini xorijiy investorlarga mhxslari asosida tayyorlangan moliyaviy hisobotlar mamlakatimizdagi sub’ektlarga investitsiyalar kiritish to’g’risida qaror qabul qilishida asosiy manba bo’lib xizmat qiladi. shuning uchun hozirgi kunda moliyaviy hisobotlarni mhxslariga muvofiq tayyorlash va undagi ko’rsatkichlarning ishonchliligini hamda shaffofligini ta’minlash davr talabidir. ba’zi holatlarda mhxslari boyicha mutaxassislar, auditorlar tomonidan “bu axborot mhxs boyicha tayyorlanayotgan hisobot uchun muhim emas” yoki “bu axborot muhim bo’lib, uni hisobotda aks ettirish shart” degan mulohazalarni eshitamiz. “muhimlik” tushunchasiga ilmiy jihatdan ta’rif berishdan avval uning lug’aviy ma’nosiga to’xtalib o’tish maqsadga muvofiq, ya’ni …

2 / 16

dir. muhimlik – bu hisobot ko’rsatkichlarining shunday kattaligiki (yoki sifati), ularni hisobotda aks ettirilmasligi yoki buzib ko’rsatilishi ana shu hisobotdan foydalanuvchi mutaxassislarni noto’g’ri qaror qabul qilishiga olib keladi. muhimlikning nazariy asoslariga to’xtaladigan bo’lsak, muhimlik – mhxs lari asosida tayyorlanadigan moliyaviy hisobot tuzishda unga zarur bo’ladigan axborotlarning sifat xususiyatini ifodalaydi. mhxs boyicha kontseptual asoslarida moliyaviy hisobotni tayyorlashda axborotlarning sifatini ta’minlashda quyidagi xususiyatlari ham e’tiborga olinishi lozim: - tushunarlilik (understandability); - ishonchlilik (reliability); -taqqoslanuvchanlik (comparability). “muhimlik” tushunchasidan foydalanish va uni qo’llash sharti mhxslar asosida tayyorlanadigan moliyaviy hisobotlarning shakllanishi talaygina xo’jalik jarayonlaridan(operatsiyalaridan) tashkil topishi bilan bog’liqdir. “muhimlik” tushunchasini tom ma’noda talqin etadigan bo’lsak, so’z birinchi navbatda moliyaviy hisobotning katta qiymatga ega bo’lgan elementlari xaqida boradi. masalan, debitorlik qarzlari balans jami summasining 30%ni tashkil etsa, uni hisobotda noto’g’ri aks ettirilishi oqibatida undan foydalanuvchilarni qarorlar qabul qilishiga salbiy ta’sir ko’rsatadi. lekin shuni ham ta’kidlash lozimki, hisobot moddalarining muhimligi faqat ularning qiymatiga emas, balki iqtisodiy mohiyatiga …

3 / 16

var moddiy zahiralarni hajm jihatdan (puldagi ifodasi) va uning tarkibiga kiruvchi elementlari “xom ashyo”, “yarim tayyor mahsulotlar”, “tayyor mahsulotlar” (sifat xususiyati) to’g’risidagi axborotlar hisobotda aks etishi lozim. xalqaro standartlarga asosan moliyaviy hisobotda aks ettirilgan ma’lumot undan foydalanuchilar uchun muhim deb qaralsa, moliyaviy hisobot shakliga shu muhim hisoblangan ma’lumot orqali kritilgan o’zgartirish hech qanday huquqiy jihatdan ta’sirga uchramaydi. moliyaviy hisobotning muhim moddalariga nisbatan mhxslari qo’llaniladi. bizning bunday xulosaga kelishimizga sabab “hisob siyosati, hisoblab chiqilgan baholardagi o’zgarishlar va xatolar” nomli moliyaviy hisobot xalqaro standartida moliyaviy hisobotga ta’sir etish darajasi ahamiyatsiz bo’lgan ko’rsatkichlar hisob siyosatida aks etmaydi, deb e’tirof etilganligidadir. [4] yuqoridagi fikrlardan kelib chiqqan holda muhimlik kontseptsiyasini quyidagi yo’nalishlarda shakllantirish mumkin: moliyaviy hisobotda xususiyati jihatdan bir-biriga yaqin bo’lgan muhim moddalar (ko’rstakichlar) alohida-alohida aks etishi lozim; muhim bo’lmagan moddalarni uning xususiyati va funktsiyalaridan kelib chiqqan holda umumlashtirish; moliyaviy hisobotda aks etmaydigan ayrim ko’rsatkichlar hisobotga ilova sifatida keltiriladigan hujjatlarda ochib berilish lozim. shuni yodda …

4 / 16

uhimlik darajasi kamaytiriladi (ya’ni o’rganilayotgan moddaning iqtisodiy mohiyatiga qaraladi). yana bir misol keltirsak, sodir etilgan kichkina xatolik zarar bilan chiqqan sub’ektni foyda bilan chiqishiga olib keldi. sub’ekt yillik moliyaviy hisobotida quyidagi ma’lumotlar keltirlgan: sub’ekt buxgalteriyasidagi ma’lumot xato aniqlagunga qadar holat xato aniqlangandan keyingi holat hisobot moddasi summasi hisobot moddasi summasi daromad 1000 so’m; daromad 1000 so’m; xarajat 995 so’m; xarajat 1005 so’m; foyda 5 so’m; zarar 5 so’m; lekin keyin aniqlanishicha sub’ektning yillik moliyaviy hisobotida xarajatlar 10 so’mga kamaytirilib ko’rsatilgan. bu xolatda hammada bir savol tug’iladi, ya’ni daromadning 1%ni tashkil etgan 10 so’mlik xato moliyaviy hisobotni tayyorlashda muhimmi? bu savolga “ha” deb javob beramiz. chunki, aniqlangan xatolikning mutloq va nisbiy miqdori kichik bo’lsa ham, u zarar bilan chiqqan sub’ektni foyda bilan chiqishiga sabab bo’ldi, bu esa hisobotdan foydalanuvchi professional mutaxassislar zarar bilan chiqqan sub’ektga investitsiya kiritish to’g’risidagi qarorlar qabul qilishiga keskin ta’sir etadi. muhimlik moliyaviy hisobotning boshqa xususiyatlariga ham ta’sir …

5 / 16

ounting principles (aqsh)) standartlarida ham aniq tavsiya yoki takliflar keltirilmagan. moliyaviy hisobot boyicha muhimlik darajasi chegarasini belgilash mutaxassisning amaliy ko’nikmalari, bilim darajasi va sub’ekt moliyaviy-xo’jalik faoliyatining xususiyatlarini tushunish darajasiga bog’liqdir. muhimlik darajasini aniqlash tartibi mhxslariga nisbatan auditning xalqaro standartlarida (axs) kengroq yoritilgan. xususan, 315-sonli “muhim buzib ko’rsatishlar risklarini tadbirkorlik sub’ektini va uning muhitini bilish asosida aniqlash va baholash”, 320-sonli “auditni rejalashtirish va bajarishda muhimlik”, 450-sonli “audit jarayonida aniqlangan buzib ko’rsatishlarni baholash”, 600-sonli “maxsus ko’rib chiqishlar – guruh moliyaviy hisobotlarining auditi (jumladan komponent auditorlari ishlari)” nomli auditning xalqaro standartlarida yoritilgan. moliyaviy hisobotlar auditini o’tkazishda auditorning umumiy maqsadlari moliyaviy hisobotda firibgarlik yoki xatoga yo’l qoyilishi natijasida muhim buzib ko’rsatishlar bor-yo’qligi xususida auditorga moliyaviy hisobot barcha muhim jihatlarda moliyaviy hisobotni taqdim etishning qo’llaniladigan asosiga muvofiq tayyorlanganligi to’g’risida o’z fikrini bildirish; moliyaviy hisobot boyicha hisobot (xulosa) chiqarish va audit natijalariga muvofiq axs talab etgan axborotni taqdim etish imkonini beradigan oqilona ishonch hosil qilishdan iborat. …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "auditorlik riski"

6-mavzu: auditorlik riski reja: 1.moliyaviy hisobot xalqaro standartlarida hamda auditning xalqaro standartlarida “muhimlik” tushunchasi talqini 2.muhimlik darajasini aniqlashning amaliy jihatlari 3.auditorlik riski va uni aniqlash tartibi tayanch so’z va iboralar:moliyaviy hisobotning asosiy elementlari, muhimlik tushunchasi va uni aniqlash, uni darajalari, tekshiruvda muhimlik darajasidan foydalanish, auditorlik riski, unga ta’sir etuvchi omillar, risklarning maqbul to‘plami va uning elementlari. 1. moliyaviy hisobot xalqaro standartlarida hamda auditning xalqaro standartlarida “muhimlik” tushunchasi talqini xorijiy investorlarga mhxslari asosida tayyorlangan moliyaviy hisobotlar mamlakatimizdagi sub’ektlarga investitsiyalar kiritish to’g’risida qaror qabul qilishida asosiy manba bo’lib ...

This file contains 16 pages in DOCX format (207.5 KB). To download "auditorlik riski", click the Telegram button on the left.

Tags: auditorlik riski DOCX 16 pages Free download Telegram