tergov versiyalari to`g`risida ta`limot

DOC 84.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350270144_14357.doc тергов версиялари тўfрисида таълимот tergov versiyalari to`g`risida ta`limot reja: 1. tergov versiyasi tushunchasi va tasnifi 2. tergov versiyalarini tuzish, tekshirish va natijalarini baholash «versiya» atamasi faqat kriminalistikada emas, balki dunyoviy ilmlarning ko`pgina boshqa sohalarida ham qo`llaniladi. masalan, matnshunoslikda qo`lyozma mazmunidan anglashiladigan fikr xususidagi har xil versiyalar haqida so`z yuritiladi. odatda filologlar va san`atshunoslar badiiy asarlarning versiyalarini muhokama qiladilar. tarix fanida tarixiy dalillarning bir-biriga zid izohlari (versiyalari, ya`ni soddaroq aytganda, ehtimol tutilgan holatlari) o`zaro raqobatlashadi. ularni jinoyat sudlov ishlarini yuritishning boshqa versiyalaridan ajratishga, bu tushunchaning kriminalistikadagi vazifasi va mazmunini aniqlab olishga intilish «tergov versiyalari» so`z birikmasi yuzaga kelishiga sabab bo`ldi, uning to`g`risida mustaqil ta`limot shakllanishiga ko`maklashdi. ushbu kriminalistik ta`limot jinoyat sudlov ishlarini yuritishdagi versiya tushunchasi, uning asoslari va tuzilishi, uni tekshirish va baholash haqidagi nazariy qoidalar majmuidan iboratdir. tergov versiyalarining mohiyati ularning qo`llanish sohasi – jinoyat ishlarini tergov qilish bilan bog`liq. tergov qilish – bu o`tmish voqelikni bilib olish jarayonidir. …

shirib bo`lmaydi. jinoyat ishi bo`yicha haqiqatni aniqlash boshqa sohalardagi bilimlar to`plash jarayoni kabi voqea to`g`risidagi muayyan bo`lmagan, ehtimollik darajasiga ega bo`lgan ma`lumotlar to`plash, ularni aniqlab to`liq va aniq bilimni qo`lga kiritishdir. tergov qilinayotgan voqea to`g`risida ma`lumot to`liq va aniq emasligi tabiiy holat bo`lib, tergovchi aniqlagan faktlarning aksariyati taxminiy bo`lishi mumkin. ushbu faktlarning kelib chiqishi tabiati ham shu kabi aniq bo`lmasligi tergovchini taxminiy fikrga olib kelishi mumkin. dalillarni bosqichma-bosqich tahlil etish ularni tekshirish, jinoyatga oid axborotning to`planishi bilan ehtimollik tarzidagi fikrlar to`liq va aniq bo`lgan ma`lumotlar bilan almashadi, taxminlar o`z o`rnini aniq xulosalarga bo`shatib beradi. tergov versiyasi – bu tergovchining tekshirilayotgan hodisa mohiyati va sabablari, aybdor shaxslar va ular aybining xususiyati, ishning boshqa holatlari to`g`risidagi taxminidir. bu ma`lumotlar va dalillarning mumkin qadar keng umumlashtirilishi, ularning yagona izoh bilan birlashtirilishi demakdir; versiya jinoyatni to`liq ochishga, jinoyatchilarni fosh qilishga, aybsizlarni oqlashga qaratilgan. nihoyat, tergov versiyasi – bu tekshirilayotgan hodisalarning tergovchi tasavvurida fikran yaratilgan …

iyasiga kriminalistikada farazning bir turi tariqasida, uning xususiy, alohida hodisasi tariqasida qaraladi. versiyani boshqa farazlardan farqlovchi belgilari quyidagilarda namoyon bo`ladi: 1) amal qilish sohasida (jinoyat sudlov ishlarini yuritish); 2) mazmunida (ish uchun ahamiyatli faktik ma`lumotlar o`rtasidagi taxmin qilingan aloqalar); 3) tekshirishning o`ziga xos usullarida (dalillarni to`plashning protsessual usullari); 4) pirovard maqsadda (jinoyat sudlov ishlari bo`yicha haqiqatga erishish). tergov versiyalarini izohlashning alohida turi tariqasida talqin qilganda tekshirilishi lozim bo`lgan dalillarni izohlashning ehtimol tutilgan turli variantlari nazarda tutiladi. bunday nuqtai nazar o`z asoslariga ega. faraz va izoh – bilishning o`zaro bog`liq kategoriyalaridir. versiyani bunday tushunish uni o`rganishda mantiq va gnoseologiya (bilish nazariyasi) qoidalaridan foydalanish imkonini beradi. faraz tushunchasining bir nechta tavsifi mavjudligini nazarda tutish lozim. jumladan: 1) hodisalar bog`lanishlarining bevosita kuzatiladigan shakllari yoki ana shu hodisalarni keltirib chiqaruvchi sabablar haqidagi alohida taxmin; 2)muayyan bir fikrga kelib taxminni olg`a surish; 3) olg`a surilgan taxminni isbotlash, ya`ni tekshirilishini ham o`z ichiga oladi. jinoyat-protsessual va …

a sabablar va shart-sharoitlar bilan ham aloqadordir. ana shu holatlarni bilib olish va anglab yetish – doimo ijobiy natija beradi. shu bois uni hal etishga qaratilgan har bir harakat tasavvur qilishni talab etadi. masalan, tergovchi buzib ochish izlarini tekshirar ekan, ularda ezilgan va ko`chgan joylarnigina ko`rmaydi. u misrang (lom)dan foydalanib, eshikni buzib ochib, xonadonga kirgan noma`lum kimsaning obrazini fikran ko`z oldida gavdalantiradi. xo`sh, gavdalanish qanday paydo bo`ladi? bunga asosan tasavvur yordam beradi. tasavvur bevosita kuzatish ma`lumotlarini hamda xotiradagi ma`lumotlarni – ilgari olingan ta`lim va amaliyotning natijasi sifatida xotirada saqlanib turgan tushunchalar (obrazlar)ni bir butun qilib birlashtiradi. tasavvurda yaratilgan versiya yoki obraz bilib olishdan iborat muhim vazifani bajaradi. tergovchi uni tahlil etar ekan, ko`z oldiga keltirilayotgan hodisaning ehtimol tutilgan izlarini xayolan qidiradi, daliliy ma`lumotlarni hissiy va mantiqiy izlash yo`nalishlarini belgilab oladi. bu izlar va hodisa to`g`risidagi tasavvur taqqoslash asosida amalga oshiriladi. agar topilgan izlar tasavvurda yaratilgan obrazga mos kelmasa, tasavvurga yangidan …

yondashuv ularni ishlab chiqish, tekshirish va baholashning zamirida modellashtirish nazariyasi tushunchasi va konsepsiyalari yotadigan yangi yo`llarni ochadi. fikriy eksperiment konsepsiyasi alohida amaliy ahamiyatga ega. bunday eksperiment murakkab aqliy operatsiyadan – taxmin qilinayotgan jarayonning, voqealar kechishining haqiqiy obektlar (shaxslar, narsalar) fikriy modellar bilan almashtirilgan xayoliy manzarasini yaratishdan iboratdir. versiyalarni olg`a surish subekti va faoliyat xususiyatiga ko`ra, tekshirish chog`ida tergov va sud, qidiruv va ekspert versiyalari farqlanadi. tergov qilinayotgan hodisa holatlarini izohlash ko`lamiga ko`ra ular umumiy va xususiylarga bo`linadi. umumiylari hodisani umuman izohlash, xususiylari uning ayrim tomonlarini izohlash uchun tuziladi. aniqligi darajasiga ko`ra tayin (aniq va mavjud) va axtaruv (qidiruv) versiyalari farqlanadi. birinchisi – bu ish uchun ahamiyatli obektlarning (hodisalar, harakatlar, narsalar, jarayonlarning) hissiy-ko`rgazmali tasavvur etiladigan obrazlaridir; ikkinchisi – bu tergovchi deyarli hech qanday ma`lumotga ega bo`lmagan obektlarni izlashning ehtimol tutilgan yo`llari xususidagi muammoli tasavvur etishdir. masalan, tergovchi hodisa sodir bo`lgan joyda murdani ko`zdan kechirishda yaralanish xususiyatlarini hisobga olib, qotil o`qotar quroldan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tergov versiyalari to`g`risida ta`limot"

1350270144_14357.doc тергов версиялари тўfрисида таълимот tergov versiyalari to`g`risida ta`limot reja: 1. tergov versiyasi tushunchasi va tasnifi 2. tergov versiyalarini tuzish, tekshirish va natijalarini baholash «versiya» atamasi faqat kriminalistikada emas, balki dunyoviy ilmlarning ko`pgina boshqa sohalarida ham qo`llaniladi. masalan, matnshunoslikda qo`lyozma mazmunidan anglashiladigan fikr xususidagi har xil versiyalar haqida so`z yuritiladi. odatda filologlar va san`atshunoslar badiiy asarlarning versiyalarini muhokama qiladilar. tarix fanida tarixiy dalillarning bir-biriga zid izohlari (versiyalari, ya`ni soddaroq aytganda, ehtimol tutilgan holatlari) o`zaro raqobatlashadi. ularni jinoyat sudlov ishlarini yuritishning boshqa versiyalaridan ajratishga, bu tushunchaning kriminalisti...

DOC format, 84.5 KB. To download "tergov versiyalari to`g`risida ta`limot", click the Telegram button on the left.

Tags: tergov versiyalari to`g`risida … DOC Free download Telegram