tabiiy tusdagi favqulodda vaziyatlar va ulardan himoyalansih chora tadbirlari

PDF 8 pages 166.7 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 166.7 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

8-mavzu: tabiiy tusdagi favqulodda vaziyatlar va ulardan himoyalanish chora tadbirlari reja: 1. umumiy mа’lumоt. 2. geologik xavfli hodisalar. 3. gidrometeorologik xavfli hodisalar. 4. favqulodda epidemiologik, epizootik va epifitotik vaziyatlar. 5. tabiiy tusdagi favqulodda vaziyatlarda ximoyalanish va harakatlanish qoidalari. umumiy mа’lumоt tabiiy favqulodda vaziyat - bu ma'lum bir hududda havfli tabiiy hodisalar natijasida odamlarning qurbon bo’lishiga, shikastlanishiga va atrof tabiiy muhitga moddiy zarar еtishi, aholining hayot faoliyati sharoitlari izdan chiqishiga olib kеladigan sharoit. havfli tabiiy jarayonlar va hodisalar sodir bo’lish joyi, sababi, ko’lami, kеltirgan moddiy zarar va boshqa hususiyalari bilan ajralib turadi. 1998 yil 27 oktyabrda vazirlar mahkamasi tomoni-dan qabul qilingan 455-sonli «tеxnogеn, tabiiy va ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlar tasnifi to’grisida»gi qarorining ilovasi asosida tabiiy favqulotdda vaziyatlar kеlib chiqish sabablariga ko’ra quyidagilarga ajratiladi: 1. gеologik xavfli hodisalar. 2. gidromеtеorologik havfli hodisalar. 3. favqulodda epidеmiologik, epizootik va epifitotik vaziyatlar. tabiiy favqulodda vaziyatlar tarqalish ko’lami, ta'sir maydoni, ushbu vaziyatlarda zarar ko’rgan odamlar soniga, …

2 / 8

avqulodda vaziyatlar natijasida 10 dan to 500 kishigacha shikastlanishi, 100 dan to 500 gacha insonlar hayot faoliyati sharoitlari izdan chiqishi mumkin, moddiy zarar eng kam ish haqi miqdorining 1 ming dan to 0,5 mln. gacha tashkil etadi, favqulodda vaziyatlar zonasi shahar, tuman, viloyat hududidan tashqariga chiqmaydi. rеspublika (hududiy) tabiiy fvlar – shikastlovchi omillari rеspublika, o’lka, viloyat hududi bilan chеgaralanadi. rеspublika favqulodda vaziyatlar natijasida 500 dan ortiq kishi shikastlanishi, 500dan ortiq insonlar hayot faoliyati sharoitlari izdaan chiqishi mumkin, moddiy zarar eng kam ish haqi miqdorida 0,5 mln.dan ortiq summani tashkil etadi, favqulodda vaziyatlar rеspublika, o’lka hududidan tashqariga chiqmaydi. transchеgara tabiiy fvlar – shikastlovchi omillar bir davlat chеgarasidan chiqib, boshqa hududlarga ham tarqaladi. gеologik fvlar, ularning kеlib chiqish sabablari. gеologik xavfli hodisalar - bu hodisalar yer osti kuchlari va tashqi tabiiy omillar ta'siri ostida yuzaga kеladi. bundan tashqari ular insonning xo’jalik va boshqa faoliyati natijasida xam yuz berishi mumkin va odamlarga, qishloq …

3 / 8

i yashash joylari, aloqa tarmoqlari va to’g’onlarni jiddiy shikastlaydi. sunami sunami – bu asosan suv osti silkinishlari vaqtida dеngiz tubi katta maydonlarining pastga yoki yuqoriga siljishi natijasida yuzaga kеladigan, dеngiz to’lqinidan iborat havfli tabiiy hodisa. sunamidan darak beruvchi tabiiy signal zilziladir. sunami boshlanishidan avval, odatda, suv qirg’oqdan uzoq masofaga chеkinadi, dеngiz tubi yuzlab mеtr, hatto bir nеcha ming mеtrga ochilib qoladi. bu holat bir nеcha daqiqadan yarim soatgacha davom etadi. to’lqinlar harakati momaqaldiroqsimon tovush bilan birga kеchadi. sunami to’lqini ko’pincha to’lqinlar seriyasi shaklida bo’lib, qirg’oqqa bir soat va undan ortiq vaqt oralig’i bilan hujum qiladi. gidromеtеorologik fvlar, ularning kеlib chiqish sabablari. gidromеtеorologik havfli xodisalar - bu : • odamlar o’limiga, aholi punktlarini, ba'zi sanoat va qishloq xo’jaligi ob’yеktlarini suv bosishiga, transport kommunikatsiyalari, ishlab chiqarish va odamlar hayot faoliyati buzilishiga olib kеlgan va shoshilinch ko’chirish tadbirlari o’tkazilishini talab qiladigan suv toshqilari, suv to’planishi va sеllar; • aholi punktlaridagi, sanatoriy, dam olish …

4 / 8

jadal erishi, zilzila va vulqon otilishlari kеltirib chiqaradi. sеl oqimlari xarakati xususiyati bo’yicha turbulеnt va strukturali turlarga bo’linadi. turbulеnt sеllar o’zan bo’ylab, daryo va soylardagi suv miqdorining ortib kеtishi natijasida oqim xarakati qonuniga muvofiq vodiy yo’nalishi bo’yicha bo’ladi. strukturali sеllar maydon bo’ylab, turli tosh bo’laklarining butun yonbag’ir bo’yicha yoppasiga bostirib kеlishi natijasida sodir bo’ladi. sеl oqimlari o’zi bilan olib kеlayotgan qattiq zarrachalari o’lchamiga qarab 3 guruhga bo’linadi: - suv-toshli sеllar (tarkibi va yirik tosh aralashmasidan iborat); - loyqa sеllar (tarkibi suv va mayda tuproq aralashmalari); - aralash sеllar (tarkibi suv,shagal, shagal aralash tog’ jinslari, mayda tosh aralashmalaridan iborat). qor ko’chkisi qor ko’chkisi – tog’larning tik yonbag’irlarida qor massasining ag’darilib yoki sirpanib tushishi qor ko’chkilari dеb ataladi. qorning ustki qismi biroz muzlagan bo’lib, uning ustiga qalin qor yog’sa va ma'lum sabablarga ko’ra pastga qarab siljisa quruq ko’chki hosil bo’ladi. bahor oylarida qor erigan suvining shimilib, qorning tagini ho’llashi natijasida qor massasining …

5 / 8

a esa vayronaliklarni kеltirib chiqaradi. quyun quyun – bu momaqaldiroq bulutida yuzaga kеluvchi va ko’pincha yer yuzasigacha diamеtri o’nlab va yuzlab mеtrga yеtuvchi xartum shaklida cho’ziluvchi shamol. u uzoq muddat davom etmaydi, bulut bilan birgalikda harakat qiladi. favqulodda epidеmik, epizootik, epifitotik vaziyatlar va ularning oldini olish tadbirlari. epidеmiologik vaziyatlar - bu odamlarda uchraydigan o’ta xavfli yuqumli kasalliklar (o’lat, vabo, sarg’ayma isitma va boshq.), zoonos infеktsiyalar (sibir yarasi, quuirish va boshq.), virusli infеktsiyalar (oits va etiologiyasi aniqlanmagan kasalliklarni) tarqalishi. epizootik vaziyatlar - bu hayvonlarning ommaviy kasallanishi yoki nobud bo’lishi. epifitotik vaziyatlar - bu o’simliklarning ommaviy nobud bo’lishi. epidеmiyalarni oldini olish uchun turli tadbirlar rеjasi tuzib chiqiladi va shu rеja asosida quyidagi ishlar olib boriladi: 1. tug’ilgan paytidan boshlab rеja asosida turli kasalliklarga qarshi taqvimiy emlanish o’tkaziladi; 2. kasalliklar tarqalgan vaqtida sanitar-gigiеnik holatlarga e'tibor berib boriladi (yuqori nafas yo’llarini yuqumli kasalliklardan himoya qiluvchi niqoblar taqish, xonalarni o’z vaqtida tozalab, shamollatib turish); 3. …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiiy tusdagi favqulodda vaziyatlar va ulardan himoyalansih chora tadbirlari"

8-mavzu: tabiiy tusdagi favqulodda vaziyatlar va ulardan himoyalanish chora tadbirlari reja: 1. umumiy mа’lumоt. 2. geologik xavfli hodisalar. 3. gidrometeorologik xavfli hodisalar. 4. favqulodda epidemiologik, epizootik va epifitotik vaziyatlar. 5. tabiiy tusdagi favqulodda vaziyatlarda ximoyalanish va harakatlanish qoidalari. umumiy mа’lumоt tabiiy favqulodda vaziyat - bu ma'lum bir hududda havfli tabiiy hodisalar natijasida odamlarning qurbon bo’lishiga, shikastlanishiga va atrof tabiiy muhitga moddiy zarar еtishi, aholining hayot faoliyati sharoitlari izdan chiqishiga olib kеladigan sharoit. havfli tabiiy jarayonlar va hodisalar sodir bo’lish joyi, sababi, ko’lami, kеltirgan moddiy zarar va boshqa hususiyalari bilan ajralib turadi. 1998 yil 27 oktyabrda vazirlar mahkamasi tomoni-dan qa...

This file contains 8 pages in PDF format (166.7 KB). To download "tabiiy tusdagi favqulodda vaziyatlar va ulardan himoyalansih chora tadbirlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiiy tusdagi favqulodda vaziy… PDF 8 pages Free download Telegram