debitorlik va kreditorlik qarzlari boshqarish

DOCX 13 pages 49.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.8 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

10-mavzu: debitorlik va kreditorlik qarzlarini boshqarish reja: 1. korxonalarda debitorlik va kreditorlik qarzlarining vujudga kelish sabablari. 1. korxonalarda debitorlik va kreditorlik qarzlarini boshqarishning asosiy jihatlari. 1. debitorlik va kreditorlik qarzlarini boshqarish siyosat turlari va ulardan korxona uchun optimalini tanlash masalalari. 1. debitorlik qarzlarini qayta investitsiya qilishning zamonaviy shakllari va ulardan foydalanish masalalari. tayanch so‘z va iboralar: debitorlik qarzi, kreditorlik qarzi, buxgalteriya balansi, faktoring. 1-savol bayoni. bozor munosabatlari sohasida har qanday xo‘jalik yurituvchi sub’ektning o‘z tasarrufidagi barcha resurslar – moliyaviy, moddiy, mehnat va pul resurslari harakati hamda ulardan foydalanish samaradorligini to‘g‘ri boshqarishni ta’minlashi zarur bo‘ladi. ko‘pgina korxona va tashkilotlar iqtisodiy mustaqillik hamda ichki va tashqi bozorda bitimlar tuzish huquqini qo‘lga kiritganlaridan so‘ng xo‘jalik yuritishning yangi sharoitlariga bosqichma – bosqich tayyor bo‘lib bordi. korxonalar o‘rtasida bo‘ladigan, shuningdek, kredit tashkilotlari va nazorat tashkilotlari o‘rtasidagi hisob-kitob to‘lovlarida kechiktirilgan vaqt bo‘yicha farqlanishlar kelib chiqadi. bunda korxona tomonidan to‘lanishi lozim bo‘lgan majburiyatlar kreditorlik majburiyatlari, olinishi lozim …

2 / 13

ditorlik majburiyatlari bevosita korxona bilan qarshi tomon o‘rtasidagi o‘zaro hisob-kitoblarda kelib chiqadigan majburiyatlardir. bu majburiyatlar korxona bilan mol etkazib beruvchilar yoki xaridorlar o‘rtasidagi munosabatlarda, korxona bilan bank tashkilotlar o‘rtasida, korxona bilan soliq organlari o‘rtasidagi, korxona bilan ijtimoiy taminot bo‘limlari va turli jamoat tashkilotlari, shuningdek xodimlar, mulk egalari, aksionerlar va investorlar bilan bo‘ladigan munosabatlarda yuzaga keladi (10.1-jadval). 10.1-jadval korxona bilan debitorlik va kreditorlik majburiyatlari kelib chiqadigan tomonlar[footnoteref:1] [1: ваҳобов а.в., иброҳимов а.т., ишонқулов н.ф. молиявий ва бошқарув таҳлили – тошкент: шарқ, 2007 й., 29 б.] debitorlik majburiyatlar: kreditorlik majburiyatlari: 1. korxonalar va mol etkazib beruvchilar o‘rtasida; 1. xaridorlar o‘rtasidagi; 1. bank tashkilotlar o‘rtasida; 1. soliq organlari o‘rtasidagi; 1. ijtimoiy ta’minot bo‘limlari; 1. turli jamoat tashkilotlari va boshkalar. 1. korxonalar va mol etkazib beruvchilar urtasida; 1. xaridorlar o‘rtasidagi; 1. bank tashkilotlar o‘rtasida; 1. soliq organlari o‘rtasidagi; 1. ijtimoiy ta’minot bo‘limlari; 1. turli jamoat tashkilotlari va boshkalar. ularning yuzaga kelishining asosiy sababi hisob-kitoblarda …

3 / 13

ash asosida sotiladigan bo‘lsa, bunda ham tovarlarni jo‘natish sanasiga qadar majburiyat, qarz sifatida hisobda aks etttiriladi. debitorlik va kreditorlik majburiyatlarining yuzaga kelishi bo‘yicha quyidagilar kiradi: 1. o‘zaro hisob-kitoblarda tomonlarning to‘lov layoqatiga ega emasligi; 1. tovarlarni ortib jo‘natish va sotishda hisob-kitoblarning zamonaviy shakllarining cheklanganligi; 1. mulk va unga egalik qilishda ma’sullik hissining yo‘qligi; 1. o‘zaro shartnomaviy munosabatlarning yaxshi yo‘lga qo‘yilmaganligi; 1. daromadlarni tan olish yuzasidan korxonalar tarmoq xususiyatidan kelib chiqilmaganligi; 1. xarajatlar tarkibiga kiruvchi ish va xizmatlarni hisobga olishda qat’iy hujjatlashtirish mezonlarining yo‘qligi; 1. xodimlar va kapital egalari bilan korxona o‘rtasidagi munosabatlarda qatiy shartlarning yo‘qligi; 1. kredit tashkilotlari bilan mijoz o‘rtasida bo‘ladigan munosabatlarda korxonalar faoliyatini baholashning uslubiy asoslaridagi kamchiliklar; 1. sug‘urta tashkilotlari bilan korxonalar o‘rtasidagi munosabatlarda qat’iy davlat qonunchilik mexanizmining mavjud emasligi va x.k. debitorlik majburiyatlari tarkibi deganda, uning yuzaga chiqish qatorlari yoki o‘rni tushuniladi. korxona balansi bo‘yicha uning quyidagi qatorlarini tarkiblab o‘tish mumkin: xaridor va buyurtmachilarga bo‘lgan debitorlik majburiyatlari, xodimlar …

4 / 13

uriyatlarining to‘lash muddatlari bo‘yicha quyidagi tarkibini berib o‘tish mumkin: 1. to‘lash muddati kelgan majburiyatlar; 1. to‘lash muddati o‘tib ketgan majburiyatlar. yil kalendar davrining taqvimi bo‘yicha kreditorlik majburiyatlarining quyidagi shakllarini berish mumkin: 1. 1 oygacha bo‘lgan majburiyatlar; 1. 1 oydan 2 oygacha bo‘lgan majburiyatlar; 1. 2 oydan 3 oygacha bo‘lgan majburiyatlar; 1. 3 oydan 6 oygacha bo‘lgan majburiyatlar; 1. 6 oydan 1 yilgacha bo‘lgan majburiyatlar; 1. 1 yildan ortiq muddatga bo‘lgan majburiyatlar. debitorlik majburiyatlarining aylanish koeffitsienti va aylanish davrini aniqlashdagi kabi bunda ham kreditorlik majburiyatlarining aylanishi koeffitsienti va davri aniqlanadi. lekin, bunda qatnashuvchi ko‘rsatkichlar farqlanadi. kreditorlik majburiyatlarining aylanishini o‘rganishda asosiy ko‘rsatkichlar sifatida nasiyaga olingan yoki hali puli to‘lanmagan mollar, ashyolar, ish va xizmatlar summasiga hamda kreditorlik majburiyatlarining haqikiy ko‘rsatkichlariga murojaat qilinadi. shuningdek, debitorlik va kreditorlik majburiyatlari tarkibida muddati o‘tgan, to‘lov muddati kelgan va to‘lov muddati o‘tmagan majburiyatlarni alohida tarkiblash mumkin. muddati o‘tkazib yuborilgan majburiyatlarning yuzaga chiqish sabablari sifatida quyidagilarni keltirib o‘tish …

5 / 13

muvofiq javobgarlik shartlari (ma’muriy va moliyaviy) belgilangan. debitorlik va kreditorlik majburiyatlarini hisobdan chiqarish muddati sifatida huquqiy shaxslar o‘rtasida ham, korxona bilan jismoniy shaxslar urtasida xam 3 yil muddat qilib belgilangan. ushbu muddatda to‘lanmagan yoki undirib olinmagan majburiyatlar, karzlar korxona fondi va zararlariga olib boriladi. muddati o‘tgan debitorlik va kreditorlik majburiyatlari davlat tamonidan nazorat qatori sifatida olingan. muddati o‘tkazib yuborilgan kreditorlik majburiyatlari korxona foydasiga qo‘shiladi va umumiy asosda foydadan soliq stavkasi buyicha soliqqa tortiladi. muddati o‘tgan debitorlik va kreditorlik majburiyatlarini foyda va zararlar qatoriga olib borish shartlari davlat hisob, soliq qonunchiligiga muvofiq qat’iy tartiblangan. ya’ni, debitorlik va kreditorlik majburiyatlarini foyda va zararlar katoriga olib borishga kadar ularni tulash yoki undirib olish yuzasidan qanday yozishmalar yoki murojaatlar bo‘lgan, orbitraj qarori chiqarilgan yoki chiqarilmaganligi va x.k. buyicha dastlabki hujjatlar to‘plami tayyorlanmog‘i lozim. faqat shundagina uni foyda va zararlar qatoriga olib borish mumkin. muddati o‘tgan, to‘lash muddati kelgan majburiyatlar alohida hisobga olinadi va boshqariladi. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "debitorlik va kreditorlik qarzlari boshqarish"

10-mavzu: debitorlik va kreditorlik qarzlarini boshqarish reja: 1. korxonalarda debitorlik va kreditorlik qarzlarining vujudga kelish sabablari. 1. korxonalarda debitorlik va kreditorlik qarzlarini boshqarishning asosiy jihatlari. 1. debitorlik va kreditorlik qarzlarini boshqarish siyosat turlari va ulardan korxona uchun optimalini tanlash masalalari. 1. debitorlik qarzlarini qayta investitsiya qilishning zamonaviy shakllari va ulardan foydalanish masalalari. tayanch so‘z va iboralar: debitorlik qarzi, kreditorlik qarzi, buxgalteriya balansi, faktoring. 1-savol bayoni. bozor munosabatlari sohasida har qanday xo‘jalik yurituvchi sub’ektning o‘z tasarrufidagi barcha resurslar – moliyaviy, moddiy, mehnat va pul resurslari harakati hamda ulardan foydalanish samaradorligini to‘g‘ri boshqarishni...

This file contains 13 pages in DOCX format (49.8 KB). To download "debitorlik va kreditorlik qarzlari boshqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: debitorlik va kreditorlik qarzl… DOCX 13 pages Free download Telegram