xalqaro xususiy huquq tushunchasi

DOCX 270 pages 285.9 KB Free download

270 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 285.9 KB

File type DOCX

Pages 270

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 270

“xalqaro xususiy huquq” modulidan nazariy savollar 1. xalqaro xususiy huquq tushunchasi, predmeti va uning huquq tizmida tutgan o‘rni. xalqaro xususiy huquq xususiy huquq tizimida yuridik fanning bir tarmog‘i sifatida tan olingan alohida huquq sohasi hisoblanadi. ushbu soha xalqaro hayot sharoitida yuz beradigan xususiy, ya’ni fuqarolik huquqi va fuqarolik protsessual huquqi bilan tartibga solinadigan, shuningdek oilaviy, mehnat, tadbirkorlik, iqtisodiy protsessual munosabatlarni o‘z ichiga oladi. ushbu munosabatlarning turli davlatlar fuqarolari va yuridik shaxslari o‘rtasida vujudga kelishi, o‘zgarishi va bekor bo‘lishining tartibga solinishi hamda nizo chiqqan taqdirda ularning hal qilinishi o‘ziga xos xususiyatlarga ega. o‘zbekiston respublikasi fuqarolik kodeksida (fkning 1158-moddasi) xalqaro xususiy huquq normalari bilan tartibga solinadigan munosabatlar chet el elementi bilan murakkablashgan fuqarolik-huquqiy munosabatlar sifatida ta’riflanadi. chet el elementi bilan murakkablashgan munosabatlarning keng tarqalgan ko‘rinishlarda bo‘lishi, chet el huquqi subyektlarining turli davlat fuqaroligiga mansub bo‘lishi, obyektlarining turli davlatlar hududida joylashgan bo‘lishi, ushbu munosabatlarning vujudga kelishi, o‘zgarishi va bekor bo‘lishi uchun asos bo‘lgan …

2 / 270

y lizing to‘g‘risida”gi konvensiya, “xalqaro havo yo‘llariga tegishli ba’zi qoidalarni 7 birxillashtirish to‘g‘risida”gi 1929-yildagi varshava konvensiyasi, 1956-yildagi “yuklarni xalqaro yo‘llar orqali olib o‘tish shartnoma to‘g‘risida”gi jeneva konvensiyasi, 1967-yildagi “butunjahon intellektual mulk tashkiloti ta’sis qilish to‘g‘risida”gi stokgolm konvensiyasi, 1994-yildagi “davlatlar va ular mulklarining immuniteti to‘g‘risida”gi bmt konvensiyasi, 2002-yildagi “fuqarolik, oilaviy, jinoyat ishlar bo‘yicha o‘zaro huquqiy yordam to‘g‘risida”gi kishinyov konvensiyasi va boshqalar kiradi. ushbu manbalar vositasida chet el elementi bilan murakkablashgan bir qator xususiy-huquqiy munosabatlar, tushunchalar, ularni tartibga solish tartib-qoidalari belgilanadi. jamiyatda barcha huquq sohalari yagona huquq tizimini tashkil etadi. ushbu huquq sohalari ularning mazmunini ifodalovchi munosabatlarning tabiatiga va xususiyatlariga ko‘ra ikki toifaga: ommaviy huquq va xususiy huquq tizimlariga ajratiladi. shunga o‘xshash xalqaro huquq ham xalqaro ommaviy huquq va xalqaro xususiy huquq sohalariga ajratiladi. lekin bunday ajratishlar ularning tarkibiy qismining hajmi, mazmuni va ahamiyatiga ko‘ra bir-biridan jiddiy farq qiladi. birinchidan, agar ommaviy huquq va xususiy huquq tizimlari har birining tarkibiy qismlari o‘ziga …

3 / 270

ssual huquqi, xalqaro ommaviy huquq va hokimlik bo‘ysunishiga asoslangan munosabatlarni tartibga soluvchi boshqa huquq) sohalarining normalari vositasida jamiyat a’zolarining ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy, davlatning siyosiy manfaatlarini tartibga solish nazarda tutiladi. ommaviy huquq tarkibiga kirgan huquq sohalarining normalari bilan tartibga solinadigan munosabatlarda ishtirok etuvchi taraflar ma’muriy bo‘ysunish yoki hokimlik va itoat etish kabi munosabatlarda bo‘ladilar. boshqacha aytganda bunday munosabatlar “tikka holatdagi munosabatlar” (ruscha “вертикальные отношения”) deb ham nomlanadi. agar ommaviy huquq tizimidagi huquq sohasidagi normalar bilan 8 tartibga solinadigan ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy va siyosiy masalalar ichki davlat hududidagi, ya’ni bir davlat doirasidagi munosabatlardan iborat bo‘lsa, xalqaro-ommaviy huquq normalari bilan tartibga solinadigan munosabatlar davlatlar, hokimiyat organlari va ularning birlashmalari, vakolatli organlari o‘rtasidagi munosabatlardan iborat. ushbu munosabatlar davlatlar va davlatlar tizimi o‘rtasidagi siyosiy, iqtisodiy, madaniy, diplomatik, harbiy, huquqiy va boshqa turdagi aloqalar va munosabatlardan iborat bo‘lishi mumkin. xalqaro ommaviy huquq normalariga binoan huquq va majburiyatlar uning subyektlari, ya’ni, eng avvalo, teng huquqli suveren davlatlar o‘rtasida …

4 / 270

itasida normalari jamiyat a’zolari, davlat va nodavlat tashkilotlarining xususiy manfaatlari, xususiy mulk huquqi subyektlarining (jismoniy va yuridik shaxslarning) erk-irodasiga va tashabbuskorligiga asoslangan munosabatlar tartibga solinadi. bunday munosabatlar “yoyiq holatdagi munosabatlar” (ruscha “горизантальные отношения”) deb ataladi va bir tarafning ikkinchi tarafga bo‘ysunishiga asoslanmaydi, iqtisodiy jihatdan mustaqil va teng huquqqa ega bo‘lgan taraflar o‘rtasida vujudga keladi. xalqaro xususiy huquq ham xususiy huquq kabi taraflarning teng huquqliligiga asoslangan mulkiy va mulk bilan bog‘liq shaxsiy munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan normalardan tashkil topgan bo‘lib, ushbu munosabatlarning doirasi, tarkibiy qismlari biron-bir mamlakat chegarasi bilan cheklanib qolmaydi, xalqaro hayot ko‘lamida tabiiy holat sifatida rivoj topadi. xalqaro xususiy huquqning xalqaro ommaviy huquqdan farqi shundan iboratki, xususiy huquqiy munosabatlar bo‘yicha vujudga kelishi mumkin bo‘lgan nizolar xalqaro ommaviy huquq qoidalariga o‘xshab diplomatik yo‘l bilan emas, balki fuqarolik da’vo qo‘zg‘atish yo‘li bilan sud yoki arbitraj organlarida ko‘riladi. uchinchidan, bir tarafdan ommaviy huquq va xususiy huquq tizimlari ikkinchi tarafdan xalqaro ommaviy huquq …

5 / 270

har birining hajmi, tabiati va mohiyati tarkibiga kirgan huquq sohalarining predmeti, metodlari va yuridik manbalarining xususiyatlari bilan belgilanadi. demak, ushbu tizimlarning yuridik manbalari sifatida u yoki bu huquq sohasiga (masalan, ma’muriy huquq yoki fuqarolik huquqi) taalluqli bo‘lgan, ularni yuridik manbayini tashkil qiluvchi qonun hujjatlaridan iborat ekanligi tasavvur qilinadi. ommaviy huquq va xususiy huquq tizimlaridan farqli o‘laroq, ommaviy huquq va xalqaro xususiy huquq sohalari bevosita o‘zlariga xos va ularning mazmunini tashkil qiluvchi yuridik manbalariga ega. ushbu manbalar ichki davlat qonun hujjatlarida va dunyo miqyosida asosiy siyosiy, iqtisodiy, madaniy va boshqa davlatlar o‘rtasida hamkorlikni ta’minlashga yo‘naltirilgan umumjahon xalqaro huquqiy munosabatlardan tashkil topadi. masalan, xalqaro ommaviy huquq sifatida ichki davlat huquqiy manbayiga birinchi galda o‘zbekiston respublikasining konstitutsiyasi, 2000-yil 26-maydagi “o‘zbekiston respublikasining tashqi iqtisodiy faoliyati to‘g‘risida”gi va 1995-yil 22-dekabrdagi “o‘zbekiston respublikasining xalqaro shartnomalari to‘g‘risida”gi qonunlar o‘ziga xos mohiyati bilan xalqaro ommaviy huquq sohasini mazmunini, tuzilishini va tarkibiy qismini belgilash uchun xizmat qiladi. davlatlar o‘rtasidagi …

Want to read more?

Download all 270 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqaro xususiy huquq tushunchasi"

“xalqaro xususiy huquq” modulidan nazariy savollar 1. xalqaro xususiy huquq tushunchasi, predmeti va uning huquq tizmida tutgan o‘rni. xalqaro xususiy huquq xususiy huquq tizimida yuridik fanning bir tarmog‘i sifatida tan olingan alohida huquq sohasi hisoblanadi. ushbu soha xalqaro hayot sharoitida yuz beradigan xususiy, ya’ni fuqarolik huquqi va fuqarolik protsessual huquqi bilan tartibga solinadigan, shuningdek oilaviy, mehnat, tadbirkorlik, iqtisodiy protsessual munosabatlarni o‘z ichiga oladi. ushbu munosabatlarning turli davlatlar fuqarolari va yuridik shaxslari o‘rtasida vujudga kelishi, o‘zgarishi va bekor bo‘lishining tartibga solinishi hamda nizo chiqqan taqdirda ularning hal qilinishi o‘ziga xos xususiyatlarga ega. o‘zbekiston respublikasi fuqarolik kodeksida (fkning 1158-moddasi...

This file contains 270 pages in DOCX format (285.9 KB). To download "xalqaro xususiy huquq tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqaro xususiy huquq tushuncha… DOCX 270 pages Free download Telegram