mulkchilikshakllari

PPTX 13 pages 740.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 740.3 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

o’znekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti samarqand filiali iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar) kofedrasi 322-guruh labaratoriya ishi mavzu: zamonaviy matn muharrirlari bajardi: aliqulov m.a tekshirdi:shukurov v.a o’znekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti samarqand filiali iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar) kofedrasi 322-guruh mustaqil ish mavzu: mulkchilik shakllari o’zgarishining yo’llari va usullari bajardi: aliqulov m tekshirdi:xudayarova m mulkchilik shakllari jamoa mulki davlat mulki xususiy mulk shaxsiy mulk mulk — moddiy va maʼnaviy neʼmatlarning muayyan kishilar egaligida boʻlishi va ular tomonidan oʻzlashtirilishi; mulkka egalik huquqi hamda mulk obʼyektlariga egalik, ularni boʻlish, taqsimlash boʻyicha kishilar oʻrtasida yuzaga keladigan iqtisodiy munosabatlar. mulk obʼyekti yer va yer osti boyliklari, korxona, bino, inshootlar, mashina va uskunalar, tayyor mahsulot, pul, qimmatli qogʻozlar, sanʼat va adabiyot asarlari, ilmiy va texnikaviy ishlanmalar va boshqalar boʻlishi mumkin. moddiy va maʼnaviy neʼmatlarni amalda oʻzlashtiruvchilar mulk subʼyektlari, yaʼni egalari hisoblanadi. bularga ayrim kishilar, oilalar, jamoalar …

2 / 13

tiriluvchi vosita va ne’matlar. jamoa mulki — bu jamoaga ixtiyoriy ravishda birlashgan kishilarning umumiy mulki boʻlib, bu mulkning egalari shu jamoada mehnat qilishi shart. bu yerda mulk egasi ayni bir vaqtda shu mulkni amalda ishlatuvchi ham hisoblanadi. individual – yakka xususiy mulk, ya’ni ayrim shaxslar yoki oilalarga tegishli mulk. mulk ob’ekti yer va yer osti boyliklari, korxona, bino, inshootlar, mashina va uskunalar, tayyor mahsulot, pul, qimmatli qog‘ozlar, san’at va adabiyot asarlari, ilmiy va texnikaviy ishlanmalar va boshqalar bo‘lishi mumkin. moddiy va ma’naviy ne’matlarni amalda o‘zlashtiruvchilar mulk sub’ektlari, ya’ni egalari hisoblanadi. bularga ayrim kishilar, oilalar, jamoalar va davlat kiradi. mulkdan amalda foydalanib, bundan naf ko‘rish mulkni iqtisodiy tasarruf qilish hisoblanadi. davlat mulki bu - davlat ixtiyorida boʻlgan mulk, davlat hokimiyati organlari tomonidan tasarruf etiladigan monopollashgan mulkdir. bunday mulk obʼyekti — yer, tabiat resurslari, asosiy vositalar, binolar, moliya, moddiy resurslar, axborot, moddiy va maʼnaviy boyliklar boʻlishi mumkin. bu mulk ijtimoiy neʼmatlarni yaratishgdavlat …

3 / 13

rning 3 jihati bor: 1) mulkka egalik qilish, yaʼni mulkdorlik huquqining mulk egasida saqlanib turishi; 2) mulkdan foydalanish va uni amalda ishlatish. mulkdan foydalanilganda shaxsiy ehtiyojlarni qondirish yoki daromad topish yuz beradi. mulkdor oʻz mulkini ishlatganda egalik qilish va mulkdan foydalanish bir qoʻlda toʻplanadi, mulk keltirgan nafni uning egasi tanho oʻzlashtiradi. mulk oʻzgalar qoʻlida ishlatilganda bundan olingan daromadni mulkdor mulkni amalda ishlatuvchi bilan baham koʻradi; 3) mulkni tasarruf etish — bu mulk taqdirini mustaqil hal qilish, yaʼni mulkni sotish, merosga qoldirish, hadya etish, garovga qoʻyish kabi xatti-harakatlarni erkin amalga oshirilishidir. mulkiy munosabatlarda mulkni ijaraga berish muhim oʻrin tutadi. yer, suv havzalari, bino va inshoot kabi koʻchmas mulklar oddiy ijaraga beriladi. qimmatbaho mashina va uskunalar (traktor, kombayn, samolyot, teplovoz, paroxod, yuk avtomashinalari va vagonlar) ijarasi lizing shaklida amalga oshiriladi. mulk boʻlgan pul mablagʻlarni oʻz egasi tomonidan, oʻzgalarga foydalanib turish uchun berish kredit shakliga kiradi. mulk milliy boylikni hosil etadi. o‘zbekistonda mulkni …

4 / 13

a yuqori bo‘lgan mamlakatlarda bu mulkning ma’lum qismini davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirishni taqozo qiladi. davlat tasarrufidan chiqarish – davlat korxonalarini va tashkilotlarini xo‘jalik shirkatlari va jamiyatlariga, ommaviy mulk bo‘lmaydigan boshqa korxonalar va tashkilotlarga aylantirishdir. xususiylashtirish – jismoniy shaxslarning va davlatga taalluqli bo‘lmagan yuridik shaxslarning ommaviy mulki obyektlarini yoki davlat aksiyali jamiyatlarining aksiyalarini davlatdan sotib olishidir1 . bundan ko‘rinadiki, mulkni davlat tasarrufidan chiqarish xususiylashtirishga qaraganda ancha keng tushuncha. xususiylashtirish - davlat mulkiga egalik huquqining davlatdan xususiy shaxslarga o‘tishidir. xususiylashtirish mulkni davlat tasarrufidan chiqarish, dan tashqari, bu mulk hisobidan boshqa nodavlat mulk shakllarini vujudga keltirishni ham ko‘zda tutadi. davlat mulkining xususiylashtirish usullari o’zbekistonda xususiy islohotlarning dastlabki pallasidayoq mulkchilikning hamma shakllari teng huquqli ekanligi konstitutsion tarzda e’tirof qilindi va davlat mulki monopolizmini tugatish hamda bu mulkni xususiylashtirish hisobiga ko’p ukladli iqtisodiyotni real shakllantirish vazifasi qo’yildi. avvalo mulkchilikning turli xil shakllarining qaror topishi uchun teng huquqiy me’yorlar va amal qilish mexanizmlari yaratildi. o’zbekistonda …

5 / 13

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mulkchilikshakllari"

o’znekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti samarqand filiali iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar) kofedrasi 322-guruh labaratoriya ishi mavzu: zamonaviy matn muharrirlari bajardi: aliqulov m.a tekshirdi:shukurov v.a o’znekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti samarqand filiali iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar) kofedrasi 322-guruh mustaqil ish mavzu: mulkchilik shakllari o’zgarishining yo’llari va usullari bajardi: aliqulov m tekshirdi:xudayarova m mulkchilik shakllari jamoa mulki davlat mulki xususiy mulk shaxsiy mulk mulk — moddiy va maʼnaviy neʼmatlarning muayyan kishilar egaligida boʻlishi va ular tomonidan oʻzlashtirilishi; mulkka egalik huquqi hamda mulk obʼyektlariga egalik, ular...

This file contains 13 pages in PPTX format (740.3 KB). To download "mulkchilikshakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: mulkchilikshakllari PPTX 13 pages Free download Telegram