ilk yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xosligi

PPTX 17 pages 2.0 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

ilk yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xosligi ilk yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xosligi yuldasheva saodat utkurovna reja: 1. eshitish nuqsonining kelib chiqish sabablari va shakllari 2. ilk yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar psixomotor rivojlanishining o’ziga xosligi 3. eshitishda nuqsoni bolgan bolalar nutqining rivojlanish xususiyatlari eshitish nuqsoni bu – turli sabablarga ko’ra tovushlarni eshitish va idrok qilish qobiliyatining qisman (zaif eshituvchilik) yoki butunlay (karlik) yo’qolishi. eshitish qobiliyatining buzilish sabablari irsiyat yoki tug’ma nuqsonlar (40% holatlarda eshitish nuqsoni tug’ma moyillik sababli kelib chiqadi. bundan tashqari ona qornida eshitish organlarining shakllanishidagi kamchiliklar ham nuqsonni keltirib chiqarishi mumkin) bosh miya travmalari yoki quloqga mexanik shikast yetishi infeksion kasalliklar (homiladorlikda onaning qizilcha, toksoplazmoz kabi infeksion kasalliklar bilan og’rishi, ilk bolalik davrda esa otit - quloq yallig’lanishi kasalligi eshitish qobiliyatining buzilishiga olib kelishi mumkin) dorilar yoki muolajalarning ototoksik ta’siri (kuchli antibiotiklar yoki kimyo terapiyasi) shovqinning uzoq muddatli ta’siri (qurilish, o’q otish, …

2 / 17

a eshitish qobiliyatining yo’qolishi. bunda nutq ma’lum darajada shakllangan bo’ladi umuman olganda, eshitishida nuqsoni bo’lgan bolalarning rivojlanishi sog’lom tengdoshlariki kabi qonuniyatlar asosida kechadi, ammo atrof muhit bilan aloqaning cheklanganligi sababli rivojlanish ma’lum muddatga kechikishi mumkin. bolaning aqliy rivojlanishi diqqat, xotira va tafakkur rivojlanishi bilan xarakterlanadi. ko’pchilik tadqiqotlar natijasiga ko’ra, eshitishida nuqsoni bo’lgan bolalar bu ko’rsatkichlarning rivojlanishida qiyinchiliklarga duch keladilar. diqqat xususiyatlari eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar sog’lom bolalarga qaraganda bir vaqtning o'zida ancha kam miqdordagi elementlarni idrok etadilar. bu, ayniqsa, sinfda, masalan, o'qituvchini tinglash va bir vaqtning o'zida daftarga yozish kerak bo'lganda ko'rinadi. bundan tashqari, eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolaning bir idrok turidan ikkinchisiga, masalan, o'qishdan tinglashga o'tishi uchun sezilarli darajada uzoqroq vaqt talab etiladi. xotira xususiyatlari normal eshituvchi bolalar tashqi dunyo bilan aloqa davomida juda ko'p narsalarni beixtiyor eslab qoladilar. eshitish qobiliyati zaif bolada bunday aloqalar juda cheklangan bo’ladi, shuning uchun uning xotirasi sog'lom bola bilan bir xil hajmga ega bo'lsa …

3 / 17

agi kar bolalar ko’rgazmali-obrazli tafakkuri bo’yicha eshituvchi aqli zaif bolalarga qaraganda, sog’lom tengdoshlariga ancha yaqin turadilar. eshitishda nuqsoni bolgan bolalar nutqining rivojlanish xususiyatlari nutq eshitish bilan bevosita bog'liq jarayon. eshitish qanchalik yomon bo'lsa, inson nutqni fonetik, leksik va grammatik jihatdan idrok etishda shunchalik ko'p qiyinchiliklarga duch keladi. agar bola butunlay kar bo'lsa, u maxsus tuzatishsiz nutqni o'zlashtira olmaydi; kar-soqov bo’lib qoladi. maktabgacha yoshdagi enb bolalarda nutq maxsus o’qitishsiz shakllanmaydi. ularda turli ovozli reaksiyalar, bir-biriga bog’liq bo’lmagan bo’g’inlar, tovush birikmalari uchraydi. ammo tovushli reaksiyalar, ta’lim-tarbiyasiz yildan-yilga kamayib boradi. ular ko'proq monoton bo'lib qoladi, ba'zan besh yoki olti yoshga kelib butunlay yo'qoladi. maktabgacha yoshdagi enb bolalarning atrofdagi kattalar (ko'pincha ota-onalari bilan) bilan aloqasi ob'ektiv harakatlar, tabiiy imo-ishoralar, yuz ifodalari va boshqa og'zaki bo'lmagan vositalar yordamida (ovozli reaksiyalar, tovush birikmalari bilan birgalikda) amalga oshiriladi. enb bolalarni og’zaki nutqqa o’rgatish maxsus korreksion mashg’ulotlar davomida amalga oshiriladi. bunda nafas, ovoz, nutqiy nafas, artikulatsion motorika hamda …

4 / 17

ilk yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xosligi - Page 4

5 / 17

ilk yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xosligi - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilk yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xosligi"

ilk yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xosligi ilk yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xosligi yuldasheva saodat utkurovna reja: 1. eshitish nuqsonining kelib chiqish sabablari va shakllari 2. ilk yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar psixomotor rivojlanishining o’ziga xosligi 3. eshitishda nuqsoni bolgan bolalar nutqining rivojlanish xususiyatlari eshitish nuqsoni bu – turli sabablarga ko’ra tovushlarni eshitish va idrok qilish qobiliyatining qisman (zaif eshituvchilik) yoki butunlay (karlik) yo’qolishi. eshitish qobiliyatining buzilish sabablari irsiyat yoki tug’ma nuqsonlar (40% holatlarda eshitish nuqsoni tug’ma moyillik sababli kelib chiqadi. bundan tashqari ona qornida eshitish organlarining shakllanishidagi ka...

This file contains 17 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "ilk yoshdagi eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar rivojlanishining o‘ziga xosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: ilk yoshdagi eshitishida nuqson… PPTX 17 pages Free download Telegram