sohada davlat tilida ish yuritish masalalari

DOC 4 pages 46.5 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.5 KB

File type DOC

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

12-mavzu 12-mavzu reja: 1.sohada o’zbek xujjatchiligi haqida. 2.ish yuritishning tili va uslubi. tayanch iboralar: · hujjatmatni · bosmadanchiqish · hujjatni bezatishmadaniyati · garant · konsultant · me’yoriy hujjatlar · buxgalteriya hujjatlari · kartoteka · ekranga chiqarish · ma’lumotbazalari tashkilotda ish yuritish odam (xodim) orqali amalga oshiriladi. uning davlat tilini mukammal bilishi, ish yuritish uslublariga rioya qilishi hujjatchilikni takomillashtirish va shakllantirish samarali ta’sir ko‘rsatadi. hujjat tayyorlash va rasmiylashtirishda, eng avvalo, o‘zbek tilining barcha asosiy qonuniyatlari va qoidalarini ma’lum darajada tasavvur etish zarur. har bir menejer, menejment, rahbar tashkilotlarning xodimlari, umuman, faoliyati ish yuritish (munshoot, munshiylik) bilan bog‘liq har bir kishi o‘zbek tilining imlosini, tinish belgilari va uslubiy qoidalarini egallagan bo‘lishi kerak. bu siz bugungi taraqqiyotimiz talablariga javob beradigan aniq, lo‘nda va teran mantiqli hujjatchilikni yaratib bo‘lmaydi. hisob-kitoblarga qaraganda, rahbar vaqtini 50-90%ini axborotlarga va hujjatlashtirishga sarflaydi. axborotni uzatish va hujjatlashtirish ko‘p hollarda menejmentning qobiliyatiga ham bog‘liq. ma’lumot kimga tegishli bo‘lsa, uzatilgan axborot …

2 / 4

xodimlar o‘zbek tili qonuniyatlaridan yaxshi xabardor bo‘lmasalar, ular ish vaqtlarining hammasini (100%) bu ishga sarflaganlarida ham ijobiy natijaga erishishqiyin. mamlakatimizda o‘zbek adabiy tilining rasmiy ish uslubi tilini o‘rganish bo‘yicha ilk qadamlar qo‘yilgan, xususan, bitta fan nomzodligi dissertatsiyasi himoya qilingan8. lekin hali bu mutlaqo etarli emas, juda ko‘p va ko‘p ishlar qilinmog‘i lozim. ayrim hujjatlarning nomlanishi rus tilida qanday nomlansa, o‘zbek tilida ham shundayligicha nomlanib kelingan. ish yuritish asosan rus tilida olib borilganligi uchun ham bunga ehtiyoj bo‘lmagan chog‘i. ruschadan tarjima qilingan “ish yuritish” atamasining muqobili sifatida “munshiy “ (arabcha) so‘ziga o‘zakdosh va ma’nodosh bo‘lgan hamda o‘tmishda bobolarimiz tilida ishlatilgan “munshoot” so‘zini tavsiya etish mumkin. bu kabi misollar etarli. masalan, o‘zbek tilida hozirgacha qo‘llanib kelingan “spravka”, “instruktsiya”, “akt”, “xarakteristika”, “avtobiografiya” kabi ko‘plab hujjatnomalari uchun tegishli o‘zbekcha muqobil so‘zlar bilan almashtirilmoqda, ya’ni ma’lumotnoma, yo‘riqnoma, dalolatnoma, tavsifnoma, tarjimai hol kabi nomli hujjatlar ishlatilmoqda. qisqasi, hujjat nomlarini o‘zbek tilining o‘z imkoniyatlari asosida shakllantira borish, …

3 / 4

lar ishlatilmaydi. ularning ishlatilishi hujjatlar matnidagi ifodaning noxosligiga olibkeladi. hujjat matni aniqlik, ixchamlik, lo‘ndalik, mazmuniy to‘liqlik kabi talablarga ham javob berishi kerak. bu talablarga javob bera olmaydigan hujjat chinakam hujjat bo‘la olmaydi, bunday hujjat ish yuritish jarayoniga halaqit beradi, uning samaradorligini keskin pasaytiradi. hujjatlar matnining xolislik, aniqlik, ixchamlik, lo‘ndalik, mazmuniy to‘liqlikdan iborat zaruriy sifatlari hujjat tilining o‘ziga xos uslubi, undagi o‘ziga xos so‘z qo‘llash, morfologiya va sintaksis orqali ta’min etiladi. hujjatlar tilida ot turkumiga oid so‘zlar ko‘p qo‘llaniladi. hatto fe’l bilan ifodalanuvchi harakat va holatlar ifodasi uchun ham otga yaqin so‘z shakllari tanlanadi, ya’ni “harakat noma” deb ataluvchi so‘z shakllari faol ishlatiladi; “....tayyorgarlikning borishi haqida”, “...qarorning bajarilishi to‘g‘risida”, “...yordam berish maqsadida” , “...qabul qilishingizni so‘rayman”kabi. fe’l shakllarining qo‘llanishida ham birmuncha o‘ziga xosliklar mavjud. xususan, majhul nisbatdagi 3-shaxs buyruq-istak maylidagi yoki o‘tgan (yoki hozirgi-kelasi) zamondagi fe’l shakllarining qo‘llanish darajasi anchayin yuqori: topshirilsin, tasdiqlansin, bajarilsin, bo‘shatilsin, tayinlansin; eshitildi, qaror qilindi, ko‘rib chiqildi, …

4 / 4

abar berish (informativ) va buyurish (volyuntativ) vazifalari amalga oshadi. masalan, ma’lumotnomada axborot ifodalanadi, buyruqda buyurish aks etadi, majlis bayonida esa ham axborot (“eshitiladi...”), ham buyurish (“qaror qilinadi....”) o‘z ifodasinitopadi. hujjatlar matni birinchi shaxs yoki uchinchi shaxs tilidan yoziladi. yakka rahbar nomidan yoziladigan farmoyish hujjatlari (buyruq, farmoyish, ko‘rsatma kabilar) birinchi shaxs tilidan bo‘ladi. shuningdek, ayrim shaxs tomonidan yozilgan hujjatlar (ariza, tushuntirish xati kabi) ham birinchi shaxs, birlik sonda shakllantiriladi. boshqa hujjatlarda esa yo birinchi shaxs ko‘plik sonda, yoki uchinchi shaxs birlik sonda rasmiylashtiriladi: “...ga ruxsat berishingizni so‘raymiz”, “....deb hisoblaymiz”; “ma’muriyat talab qiladi”, ”boshqarma so‘raydi” kabi. hujjatlar matnini tuzishda turg‘unlashgan, qoliplashgan so‘z birikmalaridan ko‘proq foydalanish lozim. chunki qoliplashgan, yagona doimiy shakliga ega bo‘lgan so‘z tizimlari, iboralar, muhandislik ruhiyatining ma’lumotlariga ko‘ra, boshqa so‘z birikmalariga qaraganda 8-10 marta tez idrok qilinar ekan. buning ustiga qoliplashgan so‘z birikmalari hujjatlarni tayyorlash va ulardan foydalanish jarayonlarini anchagina tezlashtirish imkoniniberadi. har qanday hujjat, eng avvalo, axborot tashuvchi vosita …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sohada davlat tilida ish yuritish masalalari"

12-mavzu 12-mavzu reja: 1.sohada o’zbek xujjatchiligi haqida. 2.ish yuritishning tili va uslubi. tayanch iboralar: · hujjatmatni · bosmadanchiqish · hujjatni bezatishmadaniyati · garant · konsultant · me’yoriy hujjatlar · buxgalteriya hujjatlari · kartoteka · ekranga chiqarish · ma’lumotbazalari tashkilotda ish yuritish odam (xodim) orqali amalga oshiriladi. uning davlat tilini mukammal bilishi, ish yuritish uslublariga rioya qilishi hujjatchilikni takomillashtirish va shakllantirish samarali ta’sir ko‘rsatadi. hujjat tayyorlash va rasmiylashtirishda, eng avvalo, o‘zbek tilining barcha asosiy qonuniyatlari va qoidalarini ma’lum darajada tasavvur etish zarur. har bir menejer, menejment, rahbar tashkilotlarning xodimlari, umuman, faoliyati ish yuritish (munshoot, munshiylik) bilan bog‘liq ha...

This file contains 4 pages in DOC format (46.5 KB). To download "sohada davlat tilida ish yuritish masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: sohada davlat tilida ish yuriti… DOC 4 pages Free download Telegram