global korruptsiya va ijtimoiy madaniy inqiroz oqibati

DOCX 12 стр. 51,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 12
9-мавзу: глобал коррупция ижтимоий маданий инқироз оқибати мавзу режаси: 1.коррупция тушунчасининг маъноси ва унинг тарихий илдизлари. 2.коррупциянинг турлари ва шакллари ҳамда сабаблари. таянч тушунчалар коррупция,пора, пора олиш ва бериш,коррупционер,коррупция ҳақидаги парадигмалар, паст, ўрта, юқори даражадаги коррупция, иқтисодий коррупция, таълим соҳасидаги коррупция, потенциал коррупция 1-савол баёни: “коррупция” атамасининг маъноси. “коррупция” атамаси лотинча “sоrrумпреre – sоrrуptiо” дeган сўздан олинган бўлиб, ўзбэк тилида «ифлосланган», « пора эвазига оғдириш, бузилиш,айниш,таназзул,сотиб олиш, сотиб юбориш, бузиш, парчалаш,синдириш,шикаст етказиш» дэган маъноларни англатади. бу атама, одатда мансабдор шахс томонидан унга ишониб топширилган ваколатлар ва ҳуқуқларидан шахсий манфаатлар учун жамият томонидан ўрнатилган қонунлар ва ахлоқий тамойилларга зид бўлган ҳолда фойдаланишни англатувчи тушунча ҳисобланади. булардан ташқари, коррупсия мафиялашган давлатларга хос бўлган типик ҳолат,яъни мансабдор шахсларни сотиб олиш,уларнинг сотқинлик қилишини ҳам англатади. шу тариқа,эвропа тилларига тегишли бўлган мазкур атама,ўзининг дастлабки асл маъносидан кўра кенгроқ маънони англатади,яъни семантик[footnoteref:1] аҳамият касб этади. [1: семантика[ юнонча semantikos -ифодаловчи,билдирувчи] тил бирликларининг маъноси.] коррупциянинг характерли белгиси …
2 / 12
аланиш билан боғлиқ ҳолда кўпроқ иқтисодий фойда олиш имкониятининг мавжудлиги бўлса, уларни тийиб турувчи омил эса қилмишининг ошкора бўлиб қолишидан ҳадиксираш ва жазо олишдан қўрқишидир. коррупсиянинг тизимли хусусиятларидан бири коррупсиялашган давлат ташкилотларида ишлайдиганлар мансабдорларнинг ўз лавозимини сақлаб қолиш учун қуйи поғонадагилардан мажбурий тарзда пора йиғиб олиши орқали олган порасини юқори поғонадаги мансабдорлар билан бўлишишида намоён бўлади. бундай ҳолатнинг мавжудлиги жамиятнинг иқтисодий ўсиши ва ривожланишига жиддий тўсқинлик қилади. одамларни эса маънавий-мафкуравий таназзулга дучор этади. коррупция тушунчасининг таърифи. бугунги кунда мамлакатимизда жаҳон ҳамжамияти билан биргаликда коррупсияга қарши курашиш муаммосига жуда катта эътибор бэрилмоқда. чунки, коррупсия ҳар қандай жамиятнинг барқарор ривожланишига тўсқинлик қилган ҳолда, халқ манфаатларини кўзлаб амалга ошиилаётган ислоҳотларнинг бориши ўзининг салбий таъсирини ўтказмоқда. хўш,шундай экан коррупсия нима,унинг генезиси,эволюцияси,хуллас,у салбий ҳодиса сифатида тарихий макон ва замоннинг қайси кесишган нуқталарида пайдо бўлган дэган саволлар туғилади? бу саволга бирлашган миллатлар ташкилотининг коррупсия билан халқаро кураш ҳужжатида: ”коррупция – бу давлат ҳокимиятининг ўз манфаатлари йўлида …
3 / 12
нсаб ёки хизмат мавқеидан шахсий манфаатларини ёхуд ўзга шахсларнинг манфаатларини кўзлаб моддий ёки номоддий наф олиш мақсадида қонунга хилоф равишда фойдаланиши, худди шунингдек бундай нафни қонунга хилоф равишда тақдим этиш”,– дэган таъриф бэрилган. бу дэган сўз коррупсия бу пул, қимматбаҳо буюмлар кўринишида имтиёзлар олиш учун мансаб ваколатларини суиистеъмол қилиш, пора бэриш, пора олиш, ўз ваколатларини суиистеъмол қилиш, тижорат пора олиш ёки бошқа шахснинг ўз расмий мавқеидан жамият ва давлатнинг қонуний манфаатларига хилоф равишда ноқонуний фойдаланишидир. мулкий хусусиятга эга бўлган бошқа мулк ёки хизматлар, ўзи учун ёки учинчи шахслар учун бошқа мулкий ҳуқуқлар ёки бошқа шахслар томонидан ушбу шахсга ушбу имтиёзларни ноқонуний равишда бэриш; шунингдэк, ушбу ҳаракатларни юридик шахс номидан ёки унинг манфаатлари учун амалга ошириш, дэмакдир. [2: справочный документ о международной борьбе с коррупцией. секретариат оон. а/conf.13 apr.1995.] [3: практические мерқ борьбқ с коррупцией. руководство,подготовленное секретариатом оон. а/conf. 29 may.1995.] [4: қаранг,масалан. chinhamo o., shumba g. institutional working definition of …
4 / 12
псияга аралашгани учун кўргазмали тарзда, шафқациз жазолар қўллаганига қарамай, у кутилган натижаларни бэрмаган. бу кўрилган чора-тадбирлар энг хавфли жиноятларнинг олди олинган бўлсада, бироқ, қуйи поғонада пора олиш ва бэриш борасида коррупсия кенг тарқалган. милоддан аввалги ив асрда бхарата (ҳиндистон) вазирларидан бири томонидан коррупсия муҳокамасига оид биринчи трактат «артха – шастра» каутилъя тахаллуси билан нашр этилган. унда "қиролнинг мулки, ҳеч бўлмаганда озгина бўлса ҳам, ушбу мулк учун масъул бўлганлар томонидан ўзлаштирилиши мумкин эмас" дэган пессимистик хулоса қайд этилган. қадимги миср фиръавнлари ҳам шунга ўхшаш муаммоларга дуч келишган, чунки бу ерда амалдорларнинг катта кенг қамровли бюрократик аппарати мавжуд бўлиб, улар эркин дэҳқонлар, ҳунармандлар ва ҳатто ҳарбий зодагонларга нисбатан қонунсизлик ва ўзбошимчаликни қилишларига кенг имкониятлар яратиб бэришган.бу ҳақда итаҳотел дэган бир шахснинг:” бошлиқ олдида бэлингизни букиб таъзим қилинг, шундагина уйингизда тартиб, иш ҳақингиз тўлиқ бўлади, чунки бошлиқ олдида қаршилик қилган одам ёмон одам, уни рози қилсангиз яшашингиз осон бўлади"[footnoteref:5],– дэган сўзлари ҳозиргача сақланиб …
5 / 12
судда гувоҳлик бэрувчиларни пулга сотиб олиш" ва "судяга пора бэриш": "сиз суд келишуви пайтида тайинланган [ишни кўриб чиқиш учун] ва [бу ишда] пул пора олганликда айбдор дэб топилган судя ёки воситачини ўлим билан жазолаш тўғрисидаги қонуннинг қатъий қарорини кўриб чиқмоқчимисиз?"[footnoteref:7],– дэган маънода ишлатила бошлаган. [7: таблица ix. 3. авл. гелий / законы xii таблиц. хрестоматия по истории государства и права зарубежных стран / под ред. в. а. томсинова. — м.: зеркало, 1999. с. 120.] коррупсияни тушуниш масаласида никколо макиавеллининг асарлари алоҳида аҳамият касб этган. у коррупсияни касаллик билан таққослаб, у қичима касалига ўхшаш бир нарсдир. аввалига уни таниб олиш қийин, аммо даволаш осонроқ. агар унга эътибор бэрилмаса, уни таниб олиш осон, аммо даволаш қийин,дэган хулосага келган[footnoteref:8]. [8: макиавелли н. избранное. — м., 1989. — с. 78-79.] хviii аср охиридан бошлаб ғарбда жамиятнинг коррупсияга бўлган муносабатида бурилиш бошланган. бу даврда либэрал ислоҳотлар давлат ҳокимияти унга бўйсунадиган одамлар манфаати учун мавжуд, шунинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "global korruptsiya va ijtimoiy madaniy inqiroz oqibati"

9-мавзу: глобал коррупция ижтимоий маданий инқироз оқибати мавзу режаси: 1.коррупция тушунчасининг маъноси ва унинг тарихий илдизлари. 2.коррупциянинг турлари ва шакллари ҳамда сабаблари. таянч тушунчалар коррупция,пора, пора олиш ва бериш,коррупционер,коррупция ҳақидаги парадигмалар, паст, ўрта, юқори даражадаги коррупция, иқтисодий коррупция, таълим соҳасидаги коррупция, потенциал коррупция 1-савол баёни: “коррупция” атамасининг маъноси. “коррупция” атамаси лотинча “sоrrумпреre – sоrrуptiо” дeган сўздан олинган бўлиб, ўзбэк тилида «ифлосланган», « пора эвазига оғдириш, бузилиш,айниш,таназзул,сотиб олиш, сотиб юбориш, бузиш, парчалаш,синдириш,шикаст етказиш» дэган маъноларни англатади. бу атама, одатда мансабдор шахс томонидан унга ишониб топширилган ваколатлар ва ҳуқуқларидан шахсий манф...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (51,6 КБ). Чтобы скачать "global korruptsiya va ijtimoiy madaniy inqiroz oqibati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: global korruptsiya va ijtimoiy … DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram