o‘zbekistonning mustaqillikka erishish arafasida ijtimoiy-siyosiy jarayonlar

DOCX 27 pages 110.1 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 110.1 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

2-mavzu: mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. reja: 1. xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. 2. markazning o‘zbekistonda amalga oshirgan qatag‘on siyosati. “paxta ishi” “o‘zbek ishi” nomli kampaniyalar. 3. aholi turmush tarzining og‘irlashuvi. orol fojiasi. 4. ijtimoiy-iqtisodiy ahvolning keskinlashuvi oqibatida yuzaga kelgan fojialar. i.karimov – o‘zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 5. 1991 yil avgust voqealari. gkchp. sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi. tayanch iboralar: sanoatning yangi sohalari, yangi yerlar o‘zlashtirilishi-ekologik fojea, «shaklan milliy, mazmunan sotsialistik madaniyat» shiori-milliylikning poymol qilinishi, kadrlar tayyorlashdagi nuqsonlar. «paxta ishi», «davlat tili to‘g‘risida»gi qonuni, o‘zbekiston oliy kengashi, prezident, sobiq ittifoq, sessiya, mustaqillik asoslari, «mustaqillik kuni», referendum, umumxalq. 1. xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. xx asrning so‘nggi yillariga kelib sssr tarkibidagi respublikalar suverentetini va inson huquqlarini poymol qilgan ma’muriy buyruqbozlik tizimi o‘z davrini o‘tab bo‘lganligi yanada yaqqolroq namoyon bo‘la boshladi. bu …

2 / 27

lolmay qoldi. 80-yillar oxiriga kelib, sobiq mamlakatda xalq xo‘jaligini bozor iqtisodiyotiga o‘tkazishni hayotning o‘zi kun tartibiga qo‘ya boshladi va uning huquqiy asoslarini yaratishni zaruratga aylantirdi. shunday bo‘lsa-da, 1990-1991-yillarda iqtisodiyot orqaga qarab keta boshladi va xalqning turmush tarzi, sharoiti yomonlasha bordi. mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan tanazzulga yuz tuta boshladi. mutaxassislar ana shunday tisarilish hodisasini mamlakat ijtimoiy-siyosiy hayotiga uchta yo‘nalishdagi kuchlar manfaatlari to‘qnashgani bilan izohlaydilar. jumladan: birinchi kuchlar - n.rijkov va v.pavlov dasturi tarafdorlari. ular sobiq sssrni saqlab qolish, xalq xo‘jaligini markazdan boshqarish, huquqni ko‘proq markazda to‘plash niyatida edilar. ular iqtisodiyotni rivojlantirishda sotsialistik yo‘ldan voz kechmaslikni talab qilar edilar. ikkinchi kuchlar - s.shatalin guruhi a’zolari tarafdorlari. ular sssrni tarqatib yuborish, ittifoqdosh respublikalar o‘rnida suveren, mustaqil davlatlar tuzish, cheksiz xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish, mulkni davlat tasarrufidan chiqarish, xususiylashtirish, kolxoz va sovxozlarni tugatib, fermer xo‘jaliklari tuzishni ko‘zda tutdilar. bu mohiyatan iqtisodiy rivojlanishning sotsialistik yo‘lidan voz kechishni bildirar edi. uchinchi kuchlar - bu m.gorbachyov dasturini quvvatlovchilar. ular …

3 / 27

b bo‘lmas edi. shu sababdan ham, davlat yemirilishidan jiddiy xavotirga tushgan sobiq ittifoq rahbariyati 1990-yilning kuzida markaz va respublikalar o‘rtasidagi munosabatlarni yangi holatga o‘tkazish maqsadida muzokara jarayonini boshlashga majbur bo‘ldi[footnoteref:1]. [1: и.а. каримов. ўзбекистон мустақилликка эришиш остонасида. – тошкент: «ўзбекистон», 2011.] 1990-yil oxirlariga kelib boltiqbo‘yi mamlakatlari mustaqillik to‘g‘risidagi talablarni sssr oliy kengashi majlisi va xalq deputatlari quriltoyiga ko‘ndalang qilib qo‘yganlaridan so‘ng prezident m. gorbachev bir guruhi deputatlar va rahbarlar bilan vaziyatni o‘rganish, aniqrog‘i, tazyiq qilish, ta’sirini o‘tkazish maqsadida boltiqbo‘yiga bordi. guruhi tarkibida o‘zbekiston prezidenti i.karimov ham bor edi. u yerda i.karimov haqiqat bilan yuzma-yuz keldi va shunda juda katta qat’iyat va favqulodda jur’at bilan munosabatini bildirdi. komissiya ishini yakunlamasdanoq gorbachevni ham, uning manfaatlarini qo‘llab-quvvatlovchi guruhni ham tashlab, tezda orqaga qaytdi. bu bilan u boltiqbo‘yi xalqlarinining talablari qonuniy ekanligi, mustaqillik sssr tarkibidan chiqish-tarixiy xaqiqat, inson haq-huquqlarinining tantanasi ekanligini oshkora namoyon qildi. haqiqatdan ham, ittifoq tarkibida turib hech qanday milliy ravnaq, ma’naviy …

4 / 27

uqlari va qadr-qimmati kafolatlari buzilmoqda»[footnoteref:2]. ana shunday sharoitda yuqori xo‘jalik vazifalarida ishlab kelgan islom karimovning, siyosiy ekspertlar ta’biri bilan aytganda, «sog‘lom texnokratizmi va pragmatizmi» uni o‘sha vaqtda qabul qilingan ko‘pgina taomillarni chetlab, partiya piramidasining cho‘qqisiga ko‘tardi. [2: и.а. каримов. ўзбекистон мустақилликка эришиш остонасида. – т., 2011. – б. 163.] 1991-yil avgust oyiga kelib butun mamlakatda voqealar shu darajada chuvalashib ketdiki, uning echimini topish o‘ta mushkul bo‘lib qoldi. shu vaziyatdan foydalanib 19-21 avgust kunlari moskvada davlat tuntarishi qilishga o‘rinib ko‘rildi. favqullodda holat davlat qo‘mitasi tuzilib, sssr prezidenti m.gorbachev zo‘ravonlik bilan vazifasidan chetlashtirildi[footnoteref:3]. [3: ўзбекистон республикаси: мустақил давлатнинг бунёд бўлиши . қ.а.аҳмедовнинг умумий таҳрири остида/. – т.: «ўзбекистон», 1992 – 50-бет.] 2. markazning o‘zbekistonda amalga oshirgan qatag‘on siyosati. “paxta ishi”, “o‘zbek ishi” nomli kampaniyalar. o‘zssrning ijtimoiy-siyosiy hayotida 1984-yil 23-iyunda bo‘lgan o‘zbekiston kompartiyasi mk xvi – plenumi mash’um rol o‘ynadi. moskva tashabbusi va ko‘rsatmasi bilan tashkil qilingan mazkur plenumda qabul qilingan hujjatlar respublikada …

5 / 27

ur “kadrlar desanti”ning faoliyati ko‘plab salbiy holatlarning kelib chiqishiga sabab bo‘ldi. o‘zbekiston kompartiyasi markaziy komitetining ikkinchi kotibligiga anishchev, ministrlar soveti raisining birinchi o‘rinbosari ogarok, oliy sovet prezidiumi raisning o‘rinbosari etib romanovskiy, respublika prokurori etib buturlin, uning o‘rinbosarligiga gaydanov, tergov boshliqligiga laptev, ichki ishlar vazirligiga didorenkolar tayinlandi. toshkent shahri partiya rahbari etib satin qo‘yildi. barcha viloyatlarda ham ahvol shunday bo‘lib, ular respublikadagi hukmronlikni to‘la qo‘lga olgan edilar. bundan ko‘zlangan maqsad jamiyatni sotsialistik asosda isloh qilish, jamiyatning barcha sohalarida to‘la demokratik jarayonlarni boshlash edi. ammo hukumatning olib borgan ichki siyosati va ko‘pmillatli mamlakat fuqarolari qarashlari o‘rtasida o‘ziga xos nomutanosiblik sodir bo‘ldi. xususan 1987-yildagi mavjud siyosiy tuzumni va iqtisodiyotga partiyaviy rahbarlikni saqlab qolgan holda, xo‘jalik mexanizmini isloh qilish yo‘lidagi urunishlar ham samara bermadi. kpss mq ning 1985-yil (aprel) plenumi mamlakatda vujudga kelgan vaziyatni tahlil qilib, sovet jamiyatini “qayta qurish” zarurligi borasida ko‘rsatmalar berdi. plenum ijtimoiy hayotni “demokratlashtirish”, “oshkoralikni joriy qilish”, milliy siyosatni “takomillashtirish”, …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonning mustaqillikka erishish arafasida ijtimoiy-siyosiy jarayonlar"

2-mavzu: mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar. reja: 1. xx asr 80-yillari o‘rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. 2. markazning o‘zbekistonda amalga oshirgan qatag‘on siyosati. “paxta ishi” “o‘zbek ishi” nomli kampaniyalar. 3. aholi turmush tarzining og‘irlashuvi. orol fojiasi. 4. ijtimoiy-iqtisodiy ahvolning keskinlashuvi oqibatida yuzaga kelgan fojialar. i.karimov – o‘zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 5. 1991 yil avgust voqealari. gkchp. sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi. tayanch iboralar: sanoatning yangi sohalari, yangi yerlar o‘zlashtirilishi-ekologik fojea, «shaklan milliy, mazmunan sotsialistik madaniyat» shiori-milliylikning poymo...

This file contains 27 pages in DOCX format (110.1 KB). To download "o‘zbekistonning mustaqillikka erishish arafasida ijtimoiy-siyosiy jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonning mustaqillikka e… DOCX 27 pages Free download Telegram