korxona

DOCX 19 pages 99.6 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 99.6 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

1-bob. zamonaviy shartlarda korxona 1.1. korxonaning iqtisodiy tabiati korxona tarixiy kategoriyadir. u ishlab chiqarishni ijtimoiylashtirishning umumiy tarixiy jarayonining rivojlanishi natijasida vujudga keladi. korxonaning sifat ishonchliligining boshlang'ich nuqtasi ishlab chiqarish jarayonida mehnat taqsimotiga asoslangan kooperatsiyaning maxsus turi hisoblanadi. aynan kooperatsiya korxonani ma'lum bir texnologik va tashkiliy birlik shaklida rasmiylashtiradi, iqtisodiy resurslarning aylanishini ajratish asoslarini belgilaydi, korxonani xo'jalik yurituvchi subyekt sifatida mustahkamlaydi. binobarin, korxona ishlab chiqaruvchi kuchlar majmui shaklida ijtimoiy ishlab chiqarishda bo‘g‘in vazifasini bajaruvchi, ichki mehnat taqsimotiga asoslangan kooperatsiyani ifodalovchi, iqtisodiy jihatdan yakkalangan xo‘jalik yurituvchi subyektdir. "korxona" atamasining turli talqinlari mavjud. ayrim hollarda ma'lum bir obyektning barcha elementlarini vaqt va makonda tartibga solish faoliyatini ifodalash uchun ishlatiladi. ushbu talqin "tashkil qilish" tushunchasiga yaqin. ko'pgina boshqa hollarda korxona tartibli ichki tuzilishga ega obyekt sifatida qaraladi. u turli xil aloqalarni (jismoniy, texnologik, iqtisodiy, huquqiy) va insoniy munosabatlarni birlashtiradi. korxona obyekt sifatida o'zaro bog'langan elementlarning yaxlit majmuasini va tashqi muhit bilan alohida birlikni ifodalaydi. …

2 / 19

mlanishi, norasmiy munosabatlar, axborot oqimlari). boshqa tomondan, bular korxonaning ishlab chiqarish-texnik tuzilishini belgilaydigan elementlar (mehnat vositalari, moddiy resurslar, texnologik qoidalar). korxonalarga ishchilar va mulkdorlarning mahsulot ishlab chiqarish va xizmatlar ko'rsatish orqali daromad olishlarini ta'minlashni maqsad qilgan firmalar va mehnat jamoalari kiradi. kompaniya zamonaviy iqtisodiyotning asosiy institutlaridan biri sifatida iqtisodiy faoliyatning alohida subyekti bo'lib, o'z funktsiyalarini iste'molchilar, yetkazib beruvchilar, davlat, raqobatchilar, tabiiy sharoitlar va umuman jamiyatni o'z ichiga olgan tashqi iqtisodiy muhitda amalga oshiradi. kompaniyaning boshqa xo'jalik yurituvchi subyektlardan farqi shundaki, u: • ancha katta va tashkiliy jihatdan shakllangan birlikni ifodalaydi; • mustaqil, yuridik jihatdan mustaqil xo‘jalik agenti hisoblanadi; • iqtisodiyotda alohida funktsiyani bajaradi: tovar va xizmatlar ishlab chiqarish maqsadida resurslarni sotib oladi. firma iqtisodiyotdagi resurslarni ulardan foydalanishning muqobil imkoniyatlari o'rtasida taqsimlash vositasi bo'lib xizmat qiladi; • kompaniyaning mavjudligi va o'sishi umumiy daromad va umumiy xarajatlar - foyda o'rtasidagi farq bilan ta'minlanadi. foyda har doim kompaniya faoliyatida - asosiy maqsad sifatida …

3 / 19

iga muvofiq korxona - bu davlat ehtiyojlarini qondirish va foyda olish maqsadida qonun hujjatlarida belgilangan tartibda mahsulot ishlab chiqarish va xizmatlar ko‘rsatish maqsadida tashkil etilgan mustaqil xo‘jalik yurituvchi subyektdir. korxonaning maqsadlarini belgilash huquqi uning maqomidan qat'iy nazar, mulkdorda - jismoniy shaxsda, davlat organlarida, aktsiyadorlarda qoladi. egasi o'z manfaatlari, maqsadlari, ustuvorliklaridan kelib chiqib, nafaqat huquqqa ega, balki kompaniya xodimlari oldiga vazifalarni shakllantirishga va belgilashga majburdir - aks holda uning o'rniga boshqa birov o'z manfaatlarini ko'zlab bajaradi. korxonaning eng muhim vazifalari 1.1- rasmda ko'rsatilgan. 1.1-rasm. korxonalarning eng muhim vazifalari. shunday qilib, barcha hollarda korxonaning eng muhim vazifasi ishlab chiqarilgan mahsulotni (bajarilgan ish, ko'rsatilgan xizmatlar) iste'molchilarga sotish orqali daromad olishdir. olingan daromadlar asosida mulkdorlar va ishchi kuchining ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojlari qondiriladi, byudjet va byudjetdan tashqari jamg'armalarga majburiy to'lovlar amalga oshiriladi. korxonaning tashqi muhiti bevosita korxona faoliyati samaradorligini belgilaydi. tashqi muhitga mahsulot iste’molchilari, ishlab chiqarish komponentlarini yetkazib beruvchilar, shuningdek, davlat organlari va aholi kiradi. korxonaning …

4 / 19

firma) haqida asosiy tushunchalar: • texnologik; • shartnoma; • strategik. texnologik yondashuv bilan kompaniya ishlab chiqarishning texnologik xususiyatlari bilan bog'liq bo'lgan ma'lum bir mahsulot uchun xarajatlarni optimallashtiradigan tuzilma sifatida qaraladi. mahsulot birligi uchun minimal xarajat ma'lum bir sanoat uchun minimal samarali mahsulot deb ataladigan mahsulotda erishiladi. xarajatlarning mahsulot ishlab chiqarishga bog'liqligi korxonaning texnologik chegarasini, korxona o'sishining gorizontal va vertikal chegaralarini belgilaydi. gorizontal chegara ikki ma'noda tushuniladi: bitta mahsulot ishlab chiqarish hajmi (bular bitta mahsulot ishlab chiqaruvchi kompaniyaning o'sish chegaralari) va bitta kompaniya ichidagi mahsulot xilma-xilligi (ishlab chiqarishni diversifikatsiya qilish chegaralari). korxonani tahlil qilishga texnologik yondashuv kompaniyaning keng va chuqur kengayishiga ishlab chiqarish cheklovlarini aniqlash, uning hajmining tabiiy chegaralarini belgilash va uning faoliyati samaradorligi uchun texnik shartlarni aniqlash imkonini beradi. shartnomaviy yondashuvda firma xodimlar, menejerlar va mulkdorlar o'rtasidagi munosabatlar majmuasini ifodalaydi. bu munosabatlar ko'pincha rasmiy bitimlar - shartnomalarda o'z aksini topadi. ammo rasmiy shartnomalar bo'lmasa ham, xodimlar, menejerlar, yetkazib beruvchilar va …

5 / 19

ish xarajatlaridir. tranzaksiya xarajatlari biznes operatsiyalarini amalga oshirish xarajatlarini o'z ichiga oladi, shu jumladan: • biznes sherigini topish uchun ketadigan vaqtni pul hisob-kitobi; • muzokaralar; • shartnoma tuzish va uning bajarilishini ta'minlash. nazorat xarajatlariga ichki shartnomalar bajarilishini nazorat qilish xarajatlari, shuningdek, shartnomalar bajarilmasligi natijasida kelib chiqadigan zararlar kiradi. bozor va firma, bu nuqtai nazardan, shartnoma tuzishning muqobil usullarini ifodalaydi. bozorni tashqi shartnomalar tarmog'i, firmani esa ichki shartnomalar tarmog'i sifatida talqin qilish mumkin. kompaniya boshqa, tashqi kontragent bilan shartnoma tuzish orqali bozorda mahsulot yoki xizmatni sotib olishi yoki xodimlar bilan tuzilgan ichki shartnomalardan foydalangan holda mahsulotni o'zi ishlab chiqarishi mumkin. ularning orasidagi tanlov ulardan foydalanishning xarajat nisbatiga bog'liq. nazorat xarajatlariga nisbatan tranzaksiya xarajatlari qanchalik yuqori bo'lsa, tovarning firma tomonidan ishlab chiqarilishi ehtimoli shunchalik yuqori bo'ladi. transaksiya xarajatlari, ayniqsa, noyob tovarlarni ishlab chiqarishda, noaniq talab va oldindan aytib bo'lmaydigan narxlar harakati bilan dinamik bozor mavjud bo'lganda va bozorda ma'lumotlarning assimetriyasi mavjud bo'lganda …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korxona"

1-bob. zamonaviy shartlarda korxona 1.1. korxonaning iqtisodiy tabiati korxona tarixiy kategoriyadir. u ishlab chiqarishni ijtimoiylashtirishning umumiy tarixiy jarayonining rivojlanishi natijasida vujudga keladi. korxonaning sifat ishonchliligining boshlang'ich nuqtasi ishlab chiqarish jarayonida mehnat taqsimotiga asoslangan kooperatsiyaning maxsus turi hisoblanadi. aynan kooperatsiya korxonani ma'lum bir texnologik va tashkiliy birlik shaklida rasmiylashtiradi, iqtisodiy resurslarning aylanishini ajratish asoslarini belgilaydi, korxonani xo'jalik yurituvchi subyekt sifatida mustahkamlaydi. binobarin, korxona ishlab chiqaruvchi kuchlar majmui shaklida ijtimoiy ishlab chiqarishda bo‘g‘in vazifasini bajaruvchi, ichki mehnat taqsimotiga asoslangan kooperatsiyani ifodalovchi, iqtisodiy jihat...

This file contains 19 pages in DOCX format (99.6 KB). To download "korxona", click the Telegram button on the left.

Tags: korxona DOCX 19 pages Free download Telegram