parlamentlik respublikasi

DOC 82.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

parlamentlik respublikasi.doc парламентлик республикаси parlamentlik respublikasi reja: 1. davlatning boshqaruv shakli tushunchasi va uning turlari 2. parlamentlik respublikasining o‘ziga xos xususiyatlari 3. o‘zbekistonda davlat boshqaruvini shakllantirishda parlament islohotlari parlamentlik respublikasi mustaqillikni qo‘lga kiritgan o‘zbekiston oldida ijtimoiy hayotning turli jabhalarida o‘ta murakkab muammolar ko‘ndalang bo‘lib turar edi. siyosiy sohada demokratik institutlarni shakllantirish va ularning to‘laqonli ishlab ketishini ta’minlash, iqtisodiy sohada esa, bozor munosabatlariga asoslangan iqtisodiy tizimni shakllantirish, ijtimoiy sohada — kuchli ijtimoiy himoyani ta’minlash kabi vazifalar turar edi. shu bois ham, mustaqillikka erishganimizdan so‘ng, darhol keng islohotlar jarayoni boshlanib ketdi. hozirgi kunda bu islohotlar katta natijalarga erishmoqda. ayniqsa davlat va huquq sohasidagi islohotlar ko‘lami juda keng va juda salmoqlidir. mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlar silsilasida davlat —huquqiy islohotlar alohida o‘rin tutadi. mustaqillikka erishgach, davlat hokimiyati tizimi tubdan yangilanib, demokratik tamoyil — hokimiyatlar bo‘linishiga asoslana boshladi. yagona davlat hokimiyatining teng tarmoqlari hisoblangan qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatlari huquqiy davlat qurish vazifasiga …

dagi rivojlangan mamlakatlarning bu boradagi erishgan tajribasi asosida ham qurilmoqda. shu jixatdan olganda davlat va huquq nazariyasi fanining muhim kategoriyalaridan biri davlat boshqaruv shakli, xususan parlamentar respublikaning turli xususiyatlarini o‘rganish va tahlil qilish mamlakatimizda parlamentarizmni shakllantirish jarayonida muhim ahamiyat kasb etadi. shu munosabat bilan men, kurs ishi mavzusi sifatida "parlamentlik respublikasi" mavzusini tanladim. mazkur mavzuni chuqur o‘rganish, tahlil etish o‘zbekiston respublikasi davlat boshqaruv shakli va uning rivojlanish xususiyatlarini to‘g‘ri anglab olishga, uning xususiyatlarini teran tushunishga yordam beradi. davlatning boshqaruv shakli tushunchasi va uning turlari davlatning mohiyatini nazariy jihatdan tushunib yetishda boshqaruv shakli kategoriyasini tahlil etish muhim ahamiyat kasb etadi. davlatga uyushgan jamiyatda davlat hokimiyatini kim va qanday amalga oshirishini aynan shu shakl belgilab beradi. arastuning o‘zi, undan keyin aflotun ham qadimgi dunyoda davlat hokimiyatini tashkil etish va uni boshqarishning xilma-xil shakllarini o‘rganar ekanlar, bu davlatlarni kim va qanday boshqarishi, ya’ni boshqaruv shakli mezoni bo‘yicha davlatlar tasnifini ishlab chiqishga urinishgan. to‘la …

iyosiy-huquqiy tafakkur boshqaruvning u yoki bu shaklini belgilab beruvchi sabablarni aniqlashga urinib, asosan boshqaruv xilma-xil shakllarini tasvirlash yo‘lidan borgan bo‘lsalar, xx asrda esa, siyosiy-huquqiy tafakkur marksistik nazariya doirasida boshqaruv shaklini (formatsiyadan kelib chiqqan holda) davlat xili bilan, jamiyatning sinfiy tarkibi, iqtisodiy bazisi kabilar bilan bog‘lab tushuntirishga intiladi. boshqaruv shaklini (biz yuqorida aytib o‘tgan davlat shakli uch qismidan birini) aniqlashda marksistik nazariya davlat hokimiyati u yoki bu tuzilishini tavsiflovchi ijtimoiy-sinfiy belgisini asosiy belgi sifatida ajratib ko‘rsatardi. u boshqaruv shaklini mazkur davlatning ijtimoiy-sinfiy mohiyatining, siyosiy mazmunining, sinfiy kuchlar amaldagi nisbatining tashqi ifodasi sifatida ta’riflardi. bu chizmaga ko‘ra respublika sinfiy kuchlarning bir xil nisbatida paydo bo‘lsa, monarxiya boshqa nisbatida vujudga keladi. albatta, jamiyatning sinfiy tuzilishi, sinfiy manfaatlarning to‘qnashuvi, sinfiy kuchlar nisbatini hech kim inkor etmaydi, ular hayotda mavjud bo‘lib, davlat tuzilishiga, eng avvalo, hokimiyat tizimi qanday shakllarda tashkil topgani va amal qilishiga, davlatni kim boshqarishiga ta’sir etadi. biroq, ayni paytda, davlat sinfiy belgisi …

aytib berish imkonini beradi. yuqoridagilardan kelib chiqqan holda boshqaruv shaklining quyidagi ta’riflarini ko‘rsatib o‘tish mumkin: boshqaruv shakli - konkret davlatda davlat hokimiyatini tashkil etish usullarining majmuidir. agar ushbu ta’rifni yanada aniqroq ifodalaydigan bo‘lsak, u oliy hokimiyatni, boz ustiga uning oliy va markaziy organlarini, tarkibi, vakolatini, shu organlarni tashkil etish tartibini, shuningdek, unda oddiy xalq ishtiroki darajasi, bu organlar vakolati muddatlarini ko‘zda tutishini aytishimiz kerak bo‘ladi. boshqaruvning qadim-qadimdan insoniyatga ma’lum bo‘lgan shakllari monarxiya va respublikadir. davlat boshqaruvining monarxiya shaklida davlat boshlig‘i monarx (qirol, qirolicha, imperator va boshqalar) bo‘ladi. davlat boshqaruvining bunday shakliga buyuk britaniya, yaponiya, ispaniya, niderlandiya, saudiya arabistoni kabi davlatlarni kiritish mumkin. davlat boshqaruvining respublika shaklida prezident davlat boshlig‘i hisoblanadi. ushbu boshqaruv shaklidan kelib chiqib, mamlakat hayotida prezidentning tutgan o‘rni va roli turlicha ekanligini ko‘rish mumkin. davlat boshqaruvi respublika shaklining quyidagi ko‘rinishlari mavjud bo‘lib, ularga: · prezidentlik respublikasi · parlamentar respublika · aralash respublikalar kiradi. prezidentlik respublikasida davlat boshlig‘i prezident …

. hozirda prezidentlik respublikasi mavjud bo‘lgan mamlakatlarga braziliya, venesuella, kolumbiya, fillipin, koreya, amerika qo‘shma shtatlarini misol tariqasida ko‘rsatish mumkin. misol uchun, amerika qo‘shma shtatlarida davlat boshlig‘ining o‘rni va vakolatlarini ko‘rib chiqaylik. aqshda prezident va vitse-prezident birgalikda 4 yil muddatga saylanib, ular bu mansabda ikki muddatdan ortiq o‘tirishlari mumkin emas (faqat istisno tariqasida ikkinchi jahon urushi davrida f. ruzvelt uchinchi marta prezident etib saylangan). prezident davlat boshlig‘i bo‘lishi bilan bir qatorda ijroiya hokimiyatning boshlig‘i bo‘lib ham hisoblanadi. prezident parlament tomonidan qabul qilingan qonunlarni (10 kun muddat ichida) imzolashga yoki ularni o‘zining e’tirozlari bilan rad etish huquqiga ega. prezident parlamentning yuqori palatasi bo‘lgan senat bilan kelishgan holda yuqori lavozimlarga mansabdor shaxslarni tayinlaydi. aqsh prezidentining tashqi siyosatni olib borishdagi vakolatlari birmuncha keng bo‘lib, u elchilarni, boshqa vakil qilingan shaxslarni, konsullarni tayinlash va chaqirib olish, xalqaro shartnomalar tuzish, xalqaro darajadagi masalalarni hal qilish kabi huquqlarga ega. aqsh konstitutsiyasiga asosan prezident hech qanday organga bo‘ysunmaydi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "parlamentlik respublikasi"

parlamentlik respublikasi.doc парламентлик республикаси parlamentlik respublikasi reja: 1. davlatning boshqaruv shakli tushunchasi va uning turlari 2. parlamentlik respublikasining o‘ziga xos xususiyatlari 3. o‘zbekistonda davlat boshqaruvini shakllantirishda parlament islohotlari parlamentlik respublikasi mustaqillikni qo‘lga kiritgan o‘zbekiston oldida ijtimoiy hayotning turli jabhalarida o‘ta murakkab muammolar ko‘ndalang bo‘lib turar edi. siyosiy sohada demokratik institutlarni shakllantirish va ularning to‘laqonli ishlab ketishini ta’minlash, iqtisodiy sohada esa, bozor munosabatlariga asoslangan iqtisodiy tizimni shakllantirish, ijtimoiy sohada — kuchli ijtimoiy himoyani ta’minlash kabi vazifalar turar edi. shu bois ham, mustaqillikka erishganimizdan so‘ng, darhol keng islohotlar jar...

DOC format, 82.0 KB. To download "parlamentlik respublikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: parlamentlik respublikasi DOC Free download Telegram