atmosfera va unda sodir bo'layotgan voqea va hodisalar

DOCX 5 pages 17.9 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.9 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

atmasfera va unda sodir bo‘layotgan voqea va hodisalar sarimsoqova surayyo 📝annotatsiya atmosferaning tarkibi, unda sodir boʻladigan hodisalar (masalan, yomgʻir, qor, shamol, momaqaldiroq) va jarayonlar (masalan, issiqlik almashinuvi, gaz aylanishi) haqida umumiy maʼlumot. atmosfera ifloslanishi va iqlim oʻzgarishiga taʼsiri ham muhim ahamiyatga ega. 🔑kalit so'zlar. atmosfera, hodisalar, fenomenlar, obhavo, shamol, bulutlar, yog'in, bosim, harorat, quyosh, dovul va bo'ronlar tropik siklonlar, o'rtacha 300-1500 km diametrga ega bo'lib, soatiga 100 km dan ortiq tezlikda shamol tezligi bilan ajralib turadi va kuchli yomg'irlar bilan birga keladi. dovul va bo'ronlar paytida, elektromagnit maydonning o'zgarishi tufayli radio signallarining uzilishi va sun'iy yo'ldoshlarning ishlashida buzilishlar kuzatilishi mumkin. dovul va bo'ronlarning shakllanishi uchun havo haroratining 27°c dan yuqori bo'lishi, yuqori namlik va atmosferadagi bosim farqi kabi omillar muhim rol o'ynaydi. atmosferaning yuqori qatlamlari atmosferaning yuqori qatlamlarida, 80-100 km balandlikda joylashgan termosferada, harorat 1500°c gacha yetishi mumkin, bu quyosh ultrabinafsha nurlanishi tufayli sodir bo'ladi. ionosfera, 60 dan 1000 km …

2 / 5

ngiz sathida taxminan 1013 millibarni tashkil etadi va balandlik ortgan sari eksponensial ravishda kamayadi, 5,5 km balandlikda esa taxminan yarimga tushadi. atmosfera ifloslanishi atmosfera ifloslanishining asosiy manbalari orasida avtotransport vositalaridan chiqadigan chiqindilar (taxminan 60%), sanoat korxonalari (20%) va uy-joy sektoridan keladigan ifloslanishlar (15%) mavjud. atmosfera ifloslanishi tufayli yiliga 7 million odam vafot etadi, bu esa global miqyosda sog'liqni saqlash tizimiga katta yuk qo'shadi va iqtisodiy zarar keltiradi. tropospheradagi ozonning yuqori konsentratsiyasi, asosan avtomobil chiqindilari va sanoat chiqindilari natijasida hosil bo'lib, nafas olish tizimiga salbiy ta'sir ko'rsatadi va o'simliklarga zarar yetkazadi. atmosfera optik hodisalari pargely yoki yolg‘on quyosh deb ataluvchi hodisa, quyosh nurlarining yuqori atmosfera qatlamidagi muz kristallaridan sinishi natijasida, quyosh atrofida yorqin dog‘lar paydo bo‘lishi bilan tavsiflanadi, odatda 22° halos halqasida kuzatiladi. atmosferaning optik hodisalari orasida, quyosh nurlarining atmosfera qatlamlaridagi chang, suv bug‘lari va muz kristallaridan aks etishi natijasida yuzaga keladigan kamalak hodisasi mavjud bo‘lib, u taxminan 42° burchak ostida …

3 / 5

ahdid soladi. bulutlar va yog'ingarchilik yomg'ir tomchilari o'rtacha 1-2 mm diametrda bo'ladi, ammo ba'zi hollarda, ayniqsa, dolu yomg'irlari paytida, bu ko'rsatkich 5 sm gacha yetadi, bu esa yirik zararlar keltirishi mumkin. yog'ingarchilikning intensivligi bulutlardagi suv bug'ining miqdori va atmosfera barqarorligiga bog'liq; masalan, katta miqdordagi suv bug'i va beqaror atmosfera kuchli yog'ingarchilikka olib keladi. bulutlarning shakllanishi atmosfera namligiga bog'liq bo'lib, 70% dan ortiq namlik miqdori bilan konveksiya yoki frontal jarayonlar natijasida turli xil shakl va o'lchamdagi bulutlar hosil bo'ladi. shamol va uning turlari shamolning yo'nalishi va tezligi, geografik joylashuv, relyef, kun vaqti va atmosfera bosimining o'zgarishi kabi omillarga bog'liq bo'lib, 8 asosiy yo'nalishga ega. shamol tezligi sekundiga 15 metrdan oshib, kuchli bo'ron (12 ball) deb tasniflanadi va katta miqdordagi vayronagarchiliklar keltirib chiqarishi mumkin. yer yuzasidagi harakatlanuvchi havo massalari orasidagi bosim farqi tufayli shamolning 3 asosiy turi mavjud: gradyent, siklon va antisiklon shamollari. atmosferaning tarkibi va tuzilishi atmosferaning 78% azot, 21% kislorod …

4 / 5

ida havoda 100 million voltga yetadigan kuchlanish hosil bo‘ladi va bu yer yuzasiga o‘rtacha 100,000 amperlik tok urishi mumkin. 📌xulosa atmosferaning tarkibi va unda sodir boʻladigan hodisalar yer yuzidagi hayot uchun juda muhim ahamiyatga ega. uning dinamik holati iqlim oʻzgarishi va ob-havo sharoitlarini belgilaydi, shu bilan birga turli tabiiy ofatlarning yuz berishiga ham sabab boʻlishi mumkin. 📚foydalanilgan adabiyotlar 1. ahmedov, u.a., xolmatov, r.x. (2015). atmosfera fizikasi. toshkent: o'zbekiston milliy universiteti nashriyoti. 2. mirzayev, a. (2010). meteorologiya va klimatologiya asoslari. toshkent: o'qituvchi. 3. qosimov, n. (2018). atmosfera jarayonlari va hodisalari. toshkent: fan va texnologiyalar nashriyoti. 4. soatov, y

5 / 5

atmosfera va unda sodir bo'layotgan voqea va hodisalar - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atmosfera va unda sodir bo'layotgan voqea va hodisalar"

atmasfera va unda sodir bo‘layotgan voqea va hodisalar sarimsoqova surayyo 📝annotatsiya atmosferaning tarkibi, unda sodir boʻladigan hodisalar (masalan, yomgʻir, qor, shamol, momaqaldiroq) va jarayonlar (masalan, issiqlik almashinuvi, gaz aylanishi) haqida umumiy maʼlumot. atmosfera ifloslanishi va iqlim oʻzgarishiga taʼsiri ham muhim ahamiyatga ega. 🔑kalit so'zlar. atmosfera, hodisalar, fenomenlar, obhavo, shamol, bulutlar, yog'in, bosim, harorat, quyosh, dovul va bo'ronlar tropik siklonlar, o'rtacha 300-1500 km diametrga ega bo'lib, soatiga 100 km dan ortiq tezlikda shamol tezligi bilan ajralib turadi va kuchli yomg'irlar bilan birga keladi. dovul va bo'ronlar paytida, elektromagnit maydonning o'zgarishi tufayli radio signallarining uzilishi va sun'iy yo'ldoshlarning ishlashida buzilishl...

This file contains 5 pages in DOCX format (17.9 KB). To download "atmosfera va unda sodir bo'layotgan voqea va hodisalar", click the Telegram button on the left.

Tags: atmosfera va unda sodir bo'layo… DOCX 5 pages Free download Telegram