механика –йиғувцехларинилойиҳалаш

PDF 33 pages 4.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 33
14. меҳнат маданияти, санитар гигиеник шартлари ва иш жойларни ташкил қилиш марузачи кабулов мухаммадали эргашалиевич андижон машинасозлик институти андижон машинасозлик институти андижон машинасозлик институти 14. меҳнат маданияти, санитар гигиеник шартлари ва иш жойларни ташкил қилиш режа: 14.1. иш ўрнида тебраниш ва унга қарши кураш. техник ва технологик маданият. 14.2. иш ўрни ва цехни ёритишни ташкил қилиш. 14.3. иш ўрнида мақбул ўлчам муносабат- ларини ташкил қилиш. меҳнат эстетикаси ташқаридан киритила- диган нарса эмас, балки инсон ва техниканинг органик бирлиги муаммоларини ечиш асосида юзага келади. техника ва унинг томонидан яратиладиган мухит инсон организми имкониятларидан ортиқ талабларни қўйиши мумкин. ишлаб чиқаришни эстетик ташкил қилишнинг биринчи вазифаси инсон учун нафақат зарур, балки энг қулай ва фойдали бўлган мухит ва техникани яратишдир. бунинг учун ишлаб чиқаришда инсон организмининг нормал функцияланишига нималар тўсиқлик қилиши мумкин, бунинг олдини олиш учун эргономика ва дизайн нималар қила олиши мумкинлигини билиш зарур. тарбиявий мақсади - антисанитарияга қарши фаол салбий муносабатни, …
2 / 33
ар: - ҳарорат-намлик режими (иш жойидаги ҳаво ҳарорати, иссиқлик радиацияси, ҳавонинг нисбий намлиги); - ҳаво тезлигининг физикавий ва кимёвий тавсифи (масалан, ҳаводаги чанг, кимёвий моддалар миқдори); - ишлаб чиқариш биноларидаги шовқин; - машина, механизм, асбобларнинг тебраниши; - инсоляция (тўғридан-тўғри қуёшдан радиацияланиш); - ёритиш-табиий (кундузи) ва сунъий (электр чироғи). 14.1-жадвалда юқоридаги параметрлар ва уларнинг меъёрлаштирилган даражалари кўрсатилган.инсонларнинг муҳим параметрлари, уларнинг даражалари билан танишиш керак бўлади. 14.1-жадвалда берилган параметрлардан, келгуси бўлимларда, тебраниш, ишлаб чиқариш акустикаси ва ёритилиши хақида тўлароқ маълумотлар берилади. саноатнинг бир қатор соҳаларига тегишли бўлган бошқа параметрлар хақида қисқача тўхтаб ўтамиз. металллургия ва бошқа қатор цехлар учун характерли бўлган ҳарорат-намлик режимларини ноқулай шароитлари инсоннинг иш қобилиятига сезиларли таъсир ўтказади. шунинг учун санитария меъёрларида ҳаракатнинг мақбул даражаси 16-220 с ва нисбий намлик даражаси 40-80% белгиланади. инсонга паст ҳарорат таъсир қилиши натижасида ундан иссиқлик ажраб чиқиши ортиб, тананинг табиий иссиқликка мослашуви бузилади. экстремал ҳолларда эса тананинг алоҳида қисмлари жуда совиб кетиши ёки …
3 / 33
т-намлик режимини мақбуллаштириш ва ҳаво тозалиги учун курашиш техник воситаларига иситиш, шамоллатиш ва ҳавони конденционерлаш киради. ишлаб чиқариш биноларида ҳавонинг ҳаракатланиши иссиқлик регуляцияси учун катта аҳамиятга эга. ҳавонинг етарли даражада ҳаракатланмаслиги ва иссиқликнинг юқори ҳарорат туфайли одам псиҳологиясида иссиқликдан димиқиш хисси пайдо бўлди, ҳавонинг ўта тез ҳаракатланиши эса елвизак хосил қилади. шунинг учун хоналардаги ҳаво алмашинуви ҳароратдан келиб чиқиб меъёрланади. меъёрий ҳароратда (18-200с) ҳаво тезлиги 1-15 м/сек дан ортмаслиги лозим. цехдаги ҳаво алмашинувини ҳисоблашда солиштирма шамоллатиш м3/соатодам билан ҳисобланади, максимал рухсат этилган абсолют намлик (г/м3), шамоллатилаётган ҳавонинг абсолют намлиги (г/м3) да ва бошқа омиллар ҳисобга олинади. айрим машинасозлик корхоналарида радиация фонлари бўлиши мумкин (улар муҳандислик ҳимоя воситалари билан изоляцияланади). ионланувчи нурланишлар бэрларда ўлчанади. бэр - нурланиш эквивалент дозасининг тизимдан ташқари бирлиги бўлиб, 1 рентген нурланиш экспозицион дозасида кузатиладиган биологик эффектга мос келади. меъёрлар 1 йилга 0,5 дан 5 бэр.гача бўлган минимал радиацион фонни белгилайди. ишлаб чиқариш мухитида ҳавонинг технологик манбаалари …
4 / 33
омплекси 5320200- mashinasozlik texnologiyasi, mashinasozlik ishlab chiqarishini jihozlash va avtomatlashtirish 14.1-жадвалда келтирилган параметрлар инсоннинг кўриш, эшитиш, терининг ҳароратга таъсирчанлигига асосий сезги органларига таъсир қилади. ишлаб чиқариш шароитларида терининг босим ва оғриққа таъсирчанлигини ҳам ҳисобга олиш муҳимдир. босимни сезиш терининг қисилиши ёки тортилиши туфайли юзага келади. меҳнат қилиш давомида терини бирор-бир қисмига доимий босим берилишидан у ерда қалинлашув юзага келиши, қадоқ пайдо бўлиши ёки тери қопламасида бошқа ўзгаришлар пайдо бўлиши мумкин. эргономист ва дизайнерлар асбобларни ва машинанинг бошқариш органларини конструкциялашда, иш ўрниларни ташкил этишда шундай эффектларнинг олдини олиш ёки иложи борича камайтиришга ҳаракат қиладилар. босимнинг маълум физиологик босқичларида терининг безиллаши билан боғлик оғриқлар юзага келади. оғриқ кимёвий ва иссиқлик таъсири остида ҳам юзага келади. 14.1. иш ўрнида тебраниш ва унга қарши кураш технологик ва техник маданияти бирон-бир тананинг тебраниши деб, унинг оғирлик марказининг мувозанат ҳолатдан даврий равишда силжиб туришига айтилади. тебранишнинг энг оддий шакли гармоник тебранишдир. умумий ҳолатда тебраниш амплитуда ва …
5 / 33
ебраниш изоляцияси - тебранма энергия манбаидан келаётган тебранишлар йўлида йўқотишларни юзага келтирувчи шароитларни яратишдир. 14.2 - жадвалда кўрсатилганидек, тебранишни машиналарни амартизацияловчи қурилмаларга ёки сузувчи асосларга ўрнатиш, шунингдек тебранишни изоляцияловчи материаллардан фойдаланиш йўли билан бартараф этиш мумкин. ишлаб чиқаришни эстетик ташкил қилишга бу ҳам тегишли. чунки, конструктор тебраниш нуқтаи назаридан ноқулай машинани лойиҳаламайди, у тебраниш хавфи бор қурилмаларни изоляциялашга бор имкониятларини қўллашлари шарт. тебранишни сўндириш - бу усулда тебранишлар қайишқоқ материалалар ёрдамида сўндирилади. бу материаллар машинанинг тебранувчан элементларидан чиқаётган тебранма энергияни ўзига сингдириб қолиш қобилиятига эга. бундай материал тебранувчи юзага маҳкамланади. дастаки асбобларнинг тебранишини сўндириш учун тебранишдан ҳимояловчи воситаларни қўллаб, уларнинг конструкцияларини такомиллаштириш зарур. тебранишдан ҳимояловчи восита сифатида тебранишни сўндирувчи сопли (дастакли) қурилмалардан кенг фойдаланилади. улар дастакни асбоб танасидан ажратиб туради. бундан ташқари дастакка тебранишни сўндирувчи юмшоқ материаллар қоплаш билан ҳам пасайтириш мумкин (резина, пластик, войлок ва ҳ.к.). тебранишдан сақланишнинг шахсий воситаларига махсус қўлқоплар, масалан, капронда тикилган резина кафтли, пенопластли қўлқоплар, …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "механика –йиғувцехларинилойиҳалаш"

14. меҳнат маданияти, санитар гигиеник шартлари ва иш жойларни ташкил қилиш марузачи кабулов мухаммадали эргашалиевич андижон машинасозлик институти андижон машинасозлик институти андижон машинасозлик институти 14. меҳнат маданияти, санитар гигиеник шартлари ва иш жойларни ташкил қилиш режа: 14.1. иш ўрнида тебраниш ва унга қарши кураш. техник ва технологик маданият. 14.2. иш ўрни ва цехни ёритишни ташкил қилиш. 14.3. иш ўрнида мақбул ўлчам муносабат- ларини ташкил қилиш. меҳнат эстетикаси ташқаридан киритила- диган нарса эмас, балки инсон ва техниканинг органик бирлиги муаммоларини ечиш асосида юзага келади. техника ва унинг томонидан яратиладиган мухит инсон организми имкониятларидан ортиқ талабларни қўйиши мумкин. ишлаб чиқаришни эстетик ташкил қилишнинг биринчи вазифаси инсон учун нафа...

This file contains 33 pages in PDF format (4.7 MB). To download "механика –йиғувцехларинилойиҳалаш", click the Telegram button on the left.